Antaŭafiksoj en Esperanto

Antaŭafikso (prefikso) estas afikso kiu estas antaŭmetita al alia morfemo, kreante novan signifon.

En Esperanto la limo inter veraj kaj ŝajnaj antaŭafiksoj estas nebula, ekzemple prepozicioj estas ofte antaŭafiksece uzataj: "antaŭ+metita". Aliflanke ankaŭ la "veraj" antaŭafiksoj povas memstari: ekse, praa.

Oficialaj antaŭafiksoj en Esperanto

La oficialaj antaŭafiksoj en Esperanto estas bo-, ĉef-, dis-, ek-, eks-, ge-, mal-, mis-, pra-, re-.

ge-

Per la antaŭafikso ge- oni donas ambaŭseksan signifon al vorto en pluralo.

• En la kazo de vira radiko, ge- estas necesa por indiki miksitan grupon (ĉeesto de ambaŭ seksoj).
• Se la radiko estas neŭtra, oni uzas ge- nur se oni volas emfazi, ke fakte ambaŭ seksoj ĉeestas.
• Ĉe parencovortoj ge- montras ankaŭ inter-parencecon; ekzemple "gepatroj" kutime estas ne simple iu patro kaj iu patrino, sed havas komunan idon.

• Ge- povas ankaŭ esti radiko en si mem: gea = rilata al ambaŭ seksoj

Kun inaj radikoj oni kutime ne uzas la prefikson ge-.

mal-

Vidu en PMEG 38.3.7. pri MAL.

pra-

• Ekzemplo: La vorton "tempo" kun prefikso "pra" estas "pratempo." Pratempo estas la komenca tempo de la homaro aŭ de la mondo; Pratempo; Prahistorio. (PMEG 38.3.9)

Vidu ankaŭ

• Postafiksoj en Esperanto
• Vortfarado