8-a de junio

junio
lu	ma	me	ĵa	ve	sa	di
					1	2
3	4	5	6	7	8	9
10	11	12	13	14	15	16
17	18	19	20	21	22	23
24	25	26	27	28	29	30
aranĝo de 2013 tagoj

La 8-a de junio estas la 159-a tago de la jaro (la 160-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 206 tagoj restas.

Je la 8-a de junio okazis, interalie:

Eventoj

• 68: Galbo iĝis imperiestro de Romio
• 218: Armeo de ĉefsacerdoto Elagabalo, komandata de Gannys, venkis romian imperiestron Makrino en batalo de Antioĥio
• 536: Silverio iĝis papo
• 793: La unua precize notita invado de vikingoj al Britio
• 979: Ludoviko la 5-a iĝis reĝo de Okcidenta Frankio
• 1191: Krucmilitoj: ŝiparo de angla reĝo Rikardo la 1-a atingis armeon sieĝantan Akkon
• 1352: Zugo aliĝas al la Svisa Ĵurkomunumo.
• 1509: Florenca armeo konkeris Pizon
• 1783: La vulkano Laki, en Islando, komencis 8-monatan erupcion. Tio mortigis pli ol 9 000 personoj kaj enkondukis 7-jaran malsategon.
• 1789: James Madison proponis en la Usona Domo de Reprezentantoj la liston de 10 amendojn al la Usona Konstitucio, konataj kiel Leĝo de rajtoj
• 1794: En revolucia Francio okazis la unua kaj sola celebrado de la Festo al Supera Estaĵo
• 1815: Germana Federacio formiĝis
• 1866: Kanada Parlamento unuafoje kunsidis en Otavo
• 1867: Post formiĝo de Aŭstrio-Hungario aŭstra imperiestro Francisko Jozefo la 1-a kroniĝis kiel reĝo de Hungario
• 1875: Franca astronomo Alphonse Louis Nicolas Borrelly malkovris asteroidon Lucino
• 1912: Usona filmproduktad-firmao Universal Studios fondiĝis
• 1920: Plebiscito en Supra Silezio: germanaj batalgrupoj atakis Polan Plebiscitan Komitaton en hotelo "Lomnitz" en Bytom
• 1924: Britaj montgrimpistoj George Mallory kaj Andrew Irvine pereis dum provo surgrimpi Evereston
• 1930: Karolo la 2-a iĝis reĝo de Rumanio
• 1937: Plena suna eklipso videbla super la Suda Pacifiko kaj en Peruo
• Dua mondmilito:
  • 1940: Lastaj taĉmentoj de aliancaj armeoj evakuiĝis de Narvik kune kun pola Sendependa Brigado de Podhale-Pafistoj, kiu ŝirmis ilian retreton (germanoj sinkigis aviadilan ŝipon kaj du ŝirmantaj ĝin destrojeroj - 1519 personoj pereis); la koncentrejon en Działdowo forlasis Sonderkommando Lange, kiu kadre de eŭtanazio mortigis 1558 malsanulojn
  • 1941: Aliancanoj invadis Sirion kaj Libanon; ĉefprokuroro de Nazia Germanio ordonis al sia subulo en Poznań postkuri 1184 membrojn de kvin polaj konspiraj organizoj en Varta-Lando
  • 1942: Pollando: germana polico pafmortigis en Krościenko-Szczawnica 14 judojn kaj en Skoszyn (proksime al Opatów) 5 personojn pro kaŝo de partizanoj; Sekreta Militista Organizo devojigis armean trajnon apud Strych (proksime al Starogard Gdański); en arbaro apud Iwieniec (nun en Minska regiono) germanoj pafmortigis 800 judojn (600 infanoj kaj 200 plenkreskuloj)
  • 1943: Pollando: germanaj regopovoj en distrikto de Lublin malpermesis al poloj veturi per publikaj veturiloj sen skriba konsento
  • 1944: Pollando: de Varsovio foriris transporto kun 60 polinoj al koncentrejo Ravensbrück; taĉmento de Ukraina Ribela Armeo kaj ukraina helpa polico kun membroj de SS-divizio "Hałyczyna" ĉirkaŭis vilaĝon Prehoryle, kie murdi 40 personojn kaj bruligis parton de ĝi
• 1946: En Londono okazis venka parado de Aliancanoj sen soldatoj de Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento
• 1949: Oni publikigis en Britio 1984, la romanon de George Orwell.
• 1953: Koreio: subskribo de armistico pri Korea milito
• 1955: Dana-gronlanda komputisto Rasmus Lerdorf ebligis aliron al la fontokodo PHP
• 1958: La 6-a Futbala Mondpokalo komenciĝis en Svedio
• 1967: Sestaga milito: israelaj aviadiloj kaj torpedoboatoj atakis erare ŝipon USS Liberty; 34 maristoj pereis kaj 171 vundiĝis
• 1969: Hispanio fermis landlimon kun Ĝibraltaro
• 1972: Vjetnama milito: fotoraportisto de Associated Press Nick Ut faris faman foton de vundita per napalmo 9-jara vjetnamino Phan Thị Kim Phúc
• 1987: La 3-a pilgrimado de papo Johano Paŭlo la 2-a al Pollando komenciĝis kun devizo Ĝis fino ilin ekamis
• 1990: La 14-a Futbala Mondpokalo komenciĝis en Italio
• 1992: Alpha Oumar Konaré iĝis prezidento de Malio
• 1996: La 10-a Eŭropa Futbal-Ĉampionado komenciĝis en Anglio
• 1997: Krakovo: papo Johano Paŭlo la 2-a kanonizis Jadwigan
• 2001: Oficanta prezidento de Irako Mohammad Ĥatami reelektiĝis
• 2002: Amadou Toumani Touré iĝis prezidento de Malio
• 2003: En Ĉinio oni komencis konstrui la Ponton de golfo Hangzhou
• 2004: Erupcio de stratovulkano Bromo en orienta parto de Javo; 2 personoj pereis
• 2007: En Germanio finiĝis G8-pintkonferenco en Heiligendamm
• 2008: Usona kosmosondilo New Horizons preterpasis la orbiton de Saturno
• 2008: Robert Kubica kiel la unua polo gajnis Grand-Premian aŭto-kuradon en Kanado
• 2010: Kan Naoto iĝis ĉefministro de Japanio
• 2012: Inaŭguro de la 14-a Eŭropa Futbal-Ĉampionado en Pollando kaj Ukrainio kune kun matĉo inter Pollando kaj Grekio en Nacia Stadiono en Varsovio

Naskiĝoj

• 1593: György Rákóczi la 1-a, princo de Transilvanio (m. 1648)
• 1625: Giovanni Domenico Cassini, itala astronomo, matematikisto, geodeziisto (m. 1712)
• 1671: Tomaso Albinoni, itala komponisto (m. 1751)
• 1810: Robert Schumann, germana komponisto (m. 1856)
• 1822: János Czetz, hungara honvedgeneralo (m. 1904)
• 1843: Kálmán Széll, ĉefministro de Hungario (m. 1915)
• 1851: Jacques Arsène d'Arsonval, franca kuracisto, fiziologo, fizikisto (m. 1940)
• 1863: Márton Schreiner, hungara filozofo (m. 1926)
• 1867: Frank Lloyd Wright, usona arkitekto (m. 1959)
• 1876: Felicián Kupcsay, hungara verkisto (m. 1964)
• 1880: Endre Litteczky, hungara, rumania hungara pentristo, grafikisto (m. 1953)
• 1882: György Ádám, hungara verkisto, filozofo (m. 1906)
• 1897: John Bennett, brita filozofo, matematikisto, spiriteca instruanto (m. 1974)
• 1903: Géza Rab, hungara poeto, ĵurnalisto (m. 1979)
• 1903: Marguerite Yourcenar, franca verkistino, la unua virino akceptita al Franca Akademio (m. 1987)
• 1906: György Bodrogi, hungara kuracisto (m. 1984)
• 1913: János Jagamas, rumania hungara muzikologo, muzikfolkloristo (m. 1997)
• 1916: Francis Crick, brita nobelpremiita malkovrinto de la strukturo de DNA-molekulo (m. 2004)
• 1920: Ivan Koĵedub, sovetia flug-aso (m. 1991)
• 1921: Suharto, prezidento de Indonezio (m. 2008)
• 1939: Norman Davies, kimra historiisto pri Pollando, Britaj Insuloj kaj Eŭropo
• 1942: Antonio De Salvo, itala juristo, esperantisto
• 1948: Krzysztof Michalski, pola filozofo kaj tradukisto, kunfondinto de Instituto de la Sciencoj pri Homo en Vieno (m. 2013)
• 1955: Tim Berners-Lee, inventinto de la Tut-Tera Teksaĵo
• 1970: Gabrielle Giffords, usona politikistino juddevena
• 1977: Kanye West, usona repisto
• 1983: Kim Clijsters, belga tenisistino, sepfoja gajnintino de Granda Ŝlemo
• 1984: Javier Mascherano, argentina futbalisto

Mortoj

• 218: Makrino, romia imperiestro (n. ĉ. 165)
• 632: Mohamedo, profeto kaj kreinto de islamo
• 1042: Hardakanuto, reĝo de Danio kaj Anglio (n. 1018)
• 1492: Elizabeth Woodville, vidvino de Eduardo la 4-a (Anglio) (n. ĉ. 1437)
• 1612: Hans Leo Hassler, germana komponisto, orgenisto, horloĝofaristo (n. 1564)
• 1701: Filipo de Francio, duko de Orleano (n. 1640)
• 1714: Sofia de Palatinato, princino de Rejnlando-Palatinato (n. 1630)
• 1768: Johann Joachim Winckelmann, germana arkeologo kaj verkisto (n. 1717)
• 1795: Ludoviko la 17-a, reĝo de Francio (n. 1785)
• 1809: Thomas Paine, usona verkisto kaj revoluciulo (n. 1737)
• 1831: Sarah Siddons, brita aktorino (n. 1755)
• 1845: Andrew Jackson, prezidento de Usono (n. 1767)
• 1874: Cochise, ĉefo de la Ĉokono-Apaĉoj
• 1876: George Sand, franca verkistino (n. 1804)
• 1889: Gerard Manley Hopkins, brita poeto (n. 1844)
• 1904: János Czetz, hungara honvedgeneralo (n. 1822)
• 1913: Emily Davison, brita virinbalotrajtistino (n. 1872)
• 1924: George Mallory, angla montogrimpisto (n. 1886)
• 1946: Jenő Diénes, hungara porjunulara verkisto (n. 1876)
• 1947: Zoltán Egyed, hungara verkisto (n. 1894)
• 1956: Jan Lechoń, pola poeto kaj literatura kritikisto (n. 1899)
• 1963: István Somodi, hungara sportisto, ĵurnalisto (n. 1885)
• 1964: Tibor Fáskerti, hungara ĵurnalisto (n. 1889)
• 1969: Viktor Petrov, ukraina filologo, etnografo, historiisto kaj verkisto (n. 1894)
• 1972: Antoni Kępiński, pola psikiatro, kuracisto, sciencisto kaj filozofo (n. 1918)
• 1984: Gordon Jacob, angla komponisto kaj dirigento (n. 1895)
• 1991: Heidi Brühl, gremana aktorino (n. 1942)
• 2007: Aden Abdullah Osman Daar, prezidento de Somalio (n. 1908)
• 2009: Omar Bongo, prezidento de Gabono (n. 1935)

Specialaj tagoj kaj festoj

• Romkatolika Eklezio: Sankta Jadviga
• La duan sabaton de junio, do inter la 8-a kaj la 14-a de junio: Nacia tago en Britio, la oficiala naskiĝjubileo de la reĝino
• Monda Tago de Oceanoj - ekde 1992
• Argentino: Tago de Pola Setlinto - nacia festo ekde 1995

Tagoj de semajno

La 8-a de junio estas (laŭ gregoria kalendaro):

• Dimanĉo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
• Lundo en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099;
• Mardo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;
• Merkredo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
• Ĵaŭdo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
• Vendredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
• Sabato en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097.

---