Andoj
| Andoj | |
| montaro | |
|
Aera vido al Andoj inter Argentino kaj Ĉilio
|
|
| Landoj |
7
|
|---|---|
| Supera montaro | Kordilero |
| Historia regiono | Inkaa imperio |
| Parto de | Sud-Ameriko |
| Montoj |
5
|
| Urboj |
16
|
| Riveroj |
4
|
| Plej alta punkto | Akonkagvo |
| - alteco | 6 962 m s. m. |
| - koordinatoj | 32°39′12″S 70°00′40″W / <span class="geo-dec geo" title="Mapoj, elĉielaj bildoj kaj aliaj datumoj por -32.65333 Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo *">32.65333°S, Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo < |
| Longo | 7 000 km |
| Larĝo | 300 - 500 km |
| Horzono | UTC (UTC-5) |
Andoj - tiel nomiĝas la plej longa montarĉeno de la planedo Tero. La andaj montoj etendiĝas laŭlonge de la okcidenta bordo de Sud-Ameriko, de Venezuelo trans Kolombio, Ekvadoro, Peruo, Bolivio ĝis Ĉilio kaj Argentino. Ili konsistas el du, kelkregione eĉ pluraj, ĉefaj ĉenoj. En la meza parto (en Peruo, Bolivio, nordaj Ĉilio kaj Argentino) la ĉenoj situas tre diste. Tie ili ĉirkaŭbaras centran altebenon (Altiplano), sur kiu troviĝis la kerno de la imperio de la Inkaoj.
La plej alta monto de Ameriko, Akonkagvo (Aconcagua) estas 6.959 metrojn alta. La suda parto de la montaro formas la naturan limon inter Argentino kaj Ĉilio.
Pluraj pintoj estas aŭ estis vulkanoj. Al ili apartenas krom Akonkagvo Chimborazo (6267 m), Cotopaxi (5897 m), Tupungato (6800 m), Illimani (6682 m), Misti (5822 m), Ŭaskarano (6768 m), Llullaillaco (6723 m), kiuj estas samtempe la plej altaj montoj de la montara ĉeno.
Enhavo |
[redakti] La plej altaj montoj
| Nomo | Alteco | Ŝtato | Montaro |
|---|---|---|---|
| Aconcagua | 6 962 | Argentino | Altaj Andoj |
| Ojos del Salado | 6 893 | Ĉilio, Argentino | Puna |
| Monte Pissis | 6 795 | Argentino | Puna |
| Huascarán Sur | 6 746 | Peruo | Cordillera Blanca |
| Bonete | 6 759 | Argentino | Puna |
| Tres Cruces Sur | 6 748 | Ĉilio, Argentino | Puna |
| Llullaillaco | 6 739 | Ĉilio, Argentino | Puna |
| Mercedario | 6 700 | Argentino | Altaj Andoj |
| Cazadero | 6 658 | Argentino | Puna |
| Huascarán Norte | 6 655 | Peruo | Cordillera Blanca |
[redakti] Argentino
- Akonkagvo, 6 962 m
- Cerro Bonete, 6 759 m
- Galán, 5 912 m
- Mercedario, 6 720 m
- Monto Pissis, 6 795 m
[redakti] Limo inter Argentino kaj Ĉilio
- Cerro Bayo, 5 401 m
- Cerro Chaltén, 3 375 m aŭ 3 405 m, Patagonia,
- Cerro Escorial, 5 447 m
- Cordón del Azufre, 5 463 m
- Falso Azufre, 5 890 m
- Incahuasi, 6 620 m
- Lastarria, 5 697 m
- Llullaillaco, 6 739 m
- Maipo, 5 264 m
- Marmolejo, 6 110 m
- Ojos del Salado, 6 893 m
- Olca, 5 407 m
- Sierra Nevada de Lagunas Bravas, 6 127 m
- Socompa, 6 051 m
- Nevado Tres Cruces, 6 749 m (south summit) (III Region)
- Tronador, 3 491 m
- Tupungato, 6 570 m
- Nacimiento, 6 492 m
-
Llullaillaco, Argentino/Ĉilio
[redakti] Bolivio
- Ancohuma, 6 427 m
- Cabaray, 5 860 m
- Chacaltaya, 5 421 m
- Huayna Potosí, 6 088 m
- Illampu, 6 368 m
- Illimani, 6 438 m
- Macizo de Larancagua, 5 520 m
- Macizo de Pacuni, 5 400 m
- Nevado Anallajsi, 5 750 m
- Nevado Sajama, 6 542 m
- Patilla Pata, 5 300 m
- Tata Sabaya, 5 430 m