Bazelo (urbo)

El Vikipedio

Bazelo
Blazono bazela (urba)
Bazelo kun Rejno
Kantono	Bazelo Urba
Distrikto	ne estas distriktoj en la kantono
Koordinatoj	47°33′2″N 7°35′28″O / 47.55056, 7.59111Koordinatoj: 47°33′2″N 7°35′28″O / 47.55056, 7.59111
Nombro de enloĝantoj	165 529
Areo	22,75 km²
Alteco	260 m super marnivelo
Poŝtkodo	4000

grupo da bazelaj karnavalantoj kun la tipaj "piccolo"-flutoj

Koordinatoj: 47°33'N; 7°35'E

Bazelo (germane Basel, france Bâle, hispane/itale/romanĉe Basilea) estas la trie plej granda urbo de Svislando, post Zuriko kaj Ĝenevo. Ĝi havis 165 529 enloĝantojn je la 31-a de decembro 2006 kaj formas kun la komunumoj Riehen kaj Bettingen BS la duon-kantonon Bazelo Urba, kies ĉefurbo ĝi estas. La urba emblemo estas la bazilisko.

Enhavo

1 Geografio
2 Bazela karnevalo
3 Ĥemia industrio
4 Urbo de scienco kaj esplorado
- 4.1 Famuloj de la urbo
5 Esperanto-Movado en Bazelo
6 Eksteraj ligiloj

[redakti] Geografio

Bazelo situas ĉe ambaŭ flankoj de la rivero Rejno, proksime de la landa triangulo kun Francio kaj Germanio kaj dividas sian flughavenon kun la franca urbo Mulhaŭzo. La maldekstra rejnflanko laŭ fludirekto de la rivero nomiĝas Grand-Bazelo kaj la dekstra rejnflanko Et-Bazelo.

[redakti] Bazela karnevalo

Bazelo famas pro sia Karnavalo, kiu komenciĝas je la lundo post Cindra Merkredo, post kiam en cetrea Svislando karnevalo jam finiĝis kaj la kristana fastado jam komenciĝis. La bazela karnevalo ekas per la tiel nomita "Morgestreich" (matensignalo), kiam je la 4-a mateno lunde la flutistoj kaj tamburistoj ekmarŝas por la matensignalo. La bazela karnevalo nun daŭras 72 horojn dum kiuj la karnevalaj klikoj (alemane Cliquen) kun flutado kaj tamburado marŝas tra la urbo kaj en la diversaj lokaloj de la urbo donas siajn famajn satiriajn prezentaĵojn (alemane Schnitzelbangg), kie ili mokas pri politiksitoj kaj precipe pri la zurikaj (la karnevalaj malamikoj de la bazelanoj). Svisa politiksito, kiu kaŭzis skandalon dum la jaro, ne devas timi, ke la bazelaj klikoj lin forgesos dum karnevalo.

[redakti] Ĥemia industrio

Bazelo vivas ĉefe de sia ĥemia industrio. En Bazelo estas la ĉefa sidejo de la ĥemigigantoj Novartis (kiu estigis el la kunfandiĝo de Ciba-Geigy kaj Sandoz) kaj Hoffmann-La-Roche.

[redakti] Urbo de scienco kaj esplorado

En Bazelo situas la plej malnova Universitato de Svislando, kie studis inter aliaj personecoj Théophile Cart kaj C. G. Jung.

[redakti] Famuloj de la urbo

Familio de la BERNOULLI, famaj matematikistoj:
- Daniel Bernoulli - Germanio, 1700-1782
- Jakob Bernoulli - Germanio, 1654-1705
- Johann Bernoulli- Germanio, 1667-1748
Erasmo de Roterdamo
Helène Giroud

[redakti] Esperanto-Movado en Bazelo

Laŭ la enciklopedio Universalaj Lingvoj en Svislando la unua esperantisto en Bazelo estis Hans Breuner-Eglinger. Post prelego de la tiama prezidanto de Svisa Esperanto-Societo, Friedrich Schneeberger, fondiĝis en 1905 kun Alfred Bader kaj Eduard Wenk la Bazela Esperanto-Grupo, al kiu aliĝis 28 personoj. Post disfalo de la unua grupo je iniciato de Hans Rusterholz kaj Charlotte Pulver fondita Esperanto-Societo Bazelo. Unu el la plej elstaraj membroj kaj longjara prezidantino de Esperanto-Societo Bazelo estis Erna Döring, honora membro de SES, kiu mortis en 2007.