Cirila alfabeto

El Vikipedio

La cirila alfabeto estas alfabeto uzata por skribi en kelkaj plejparte – sed ne nur – slavaj lingvoj. La plej vaste parolata inter ili estas la rusa lingvo. La cirila alfabeto estas uzata en pluraj minoritataj lingvoj de Rusio kaj la ukraina, la belorusa, la bulgara, la kazaĥa, la makedona, la mongola kaj la serba lingvo.

Ekde la aliĝo de Bulgario al la Eŭropa Unio, la cirila alfabeto estas unu el la tri oficialaj eŭropuniaj alfabetoj.

Pli frue cirila alfabeto estis uzata ankaŭ en lingvoj uzbeka, turkmena, kirgiza kaj azerbajĝana, sed tiuj lingvoj uzas nuntempe latinan aŭ araban skribon. En Uzbekio cirila skribo estas daŭre uzata, paralele kun la latina.

La alfabeto nomiĝis laŭ Cirilo (Кирилъ/Κύριλλος) de Tesaloniko, kiu ja ne kreis ĝin sed la antaŭvenintan glagolan alfabeton (la "glagolica").

La ekzakta kreinto estas nekonata. Sed oni scias ke la alfabeto ekestis en Bulgario dum la 9-a aŭ 10-a jarcento laŭ modelo de la greka. Apude por kelkaj sonoj nekonataj en la greka lingvo glagolaj literoj aldoniĝis, ekzemple Ш (Ŝ), Ж (Ĵ).

Enhavo 1 Antikva slava (eklezia slava) alfabeto 2 Belorusa alfabeto 3 Bulgara alfabeto 4 Kazaĥa alfabeto 5 Makedona alfabeto 6 Mongola alfabeto 7 Rusa alfabeto 8 Serba alfabeto 9 Ukraina alfabeto 10 Vidi ankaŭ

[redaktu] Antikva slava (eklezia slava) alfabeto

[redaktu] Belorusa alfabeto

Ш

А а	[a]
Б б	[b]
В в	[v]
Г г	[h]
Д д	[d]
Е е	[je]
Ё ё	[jo]
Ж ж	[ĵ]
З з	[z]
И и	[i]
Й й	[j]
К к	[k]
Л л	[l]
М м	[m]
Н н	[n]
О о	[o]
П п	[p]
Р р	[r]
С с	[s]
Т т	[t]
У у	[u]
Ў ў	[ŭ]
Ф ф	[f]
Х х	[ĥ]
Ц ц	[c]
Ч ч	[ĉ]
Ш ш	[ŝ]
Щ щ	[ŝĉ]
Ъ ъ	(sensona) (dura signo)
Ы ы	guturalo, kiel y en la pola
Ь ь	(maldura signo) ; indikas ke la antaŭa konsonanto estas palatala
Э э	[e]
Ю ю	[ju]
Я я	[ja]

[redaktu] Bulgara alfabeto

А а	[a]
Б б	[b]
В в	[v]
Г г	[g]
Д д	[d]
Е е	[e]
Ж ж	[ĵ]
З з	[z]
И и	[i]
Й й	[j]
К к	[k]
Л л	[l]
М м	[m]
Н н	[n]
О о	[o]
П п	[p]
Р р	[r]
С с	[s]
Т т	[t]
У у	[u]
Ф ф	[f]
Х х	[h]
Ц ц	[c]
Ч ч	[ĉ]
Ш ш	[ŝ]
Щ щ	[ŝt]
Ъ ъ	"ŝva" sono (1)
Ь ь	sensona
Ю ю	[ju]
Я я	[ja]

(1) kiel a en angla about, e en germana Gabe

[redaktu] Kazaĥa alfabeto

[redaktu] Makedona alfabeto

А а	[a]
Б б	[b]
В в	[v]
Г г	[g]
Д д	[d]
Ѓ ѓ	[dj]
Е е	[e]
Ж ж	[ĵ]
З з	[z]
Ѕ dz	[dz]
И и	[i]
Ј ј	[j]
К к	[k]
Л л	[l]
Љ љ	[lj]
М м	[m]
Н н	[n]
Њ њ	[nj]
О о	[o]
П п	[p]
Р р	[r]
С с	[s]
Т т	[t]
Ќ ќ	[cj]
У у	[u]
Ф ф	[f]
Х х	[ĥ]
Ц ц	[c]
Ч ч	[ĉ]
Џ џ	[ĝ]
Ш ш	[ŝ]

[redaktu] Mongola alfabeto

Ш

А а	[a]
Б б	[p]
В в	[ŭ]
Г г	[g]
Д д	[t]
Е е	[je]
Ё ё	[jo]
Ж ж	[ĉ]
З з	[ts]
И и	[i]
Й й	[j]
К к	[k]
Л л	[l]
М м	[m]
Н н	[n]
О о	[o]
Ө ө	[o]
П п	[p]
Р р	[r]
С с	[s]
Т т	[t]
У у	[u]
Ф ф	[f]
Х х	[ĥ]
Ц ц	[c]
Ч ч	[ĉ]
Ш ш	[ŝ]
Щ щ	[ŝĉ]
Ъ ъ
Ы ы
Ь ь
Э э	[e]
Ю ю	[ju]
Я я	[ja]

[redaktu] Rusa alfabeto

Ш

А а	[a]
Б б	[b]
В в	[v]
Г г	[g]
Д д	[d]
Е е	[je]
Ё ё	[jo]
Ж ж	[ĵ]
З з	[z]
И и	[i]
Й й	[j]
К к	[k]
Л л	[l]
М м	[m]
Н н	[n]
О о	[o]
П п	[p]
Р р	[r]
С с	[s]
Т т	[t]
У у	[u]
Ф ф	[f]
Х х	[ĥ]
Ц ц	[c]
Ч ч	[ĉ]
Ш ш	[ŝ]
Щ щ	[ŝĉ]
Ъ ъ	(sensona), твёрдый знак (tvjordij znak), (dura signo)
Ы ы	guturalo, kiel y en la pola
Ь ь	мягкий знак (mjagkij znak), (maldura signo) ; indikas ke la antaŭa konsonanto estas palatala
Э э	[e]
Ю ю	[ju]
Я я	[ja]

[redaktu] Serba alfabeto

CIRILE	LATINE	SONO
А а	A a	[a]
Б б	B b	[b]
В в	V v	[v]
Г г	G g	[g]
Д д	D d	[d]
Ђ ђ	Đ đ	[ĝ]
Е е	E e	[e]
Ж ж	Ž ž	[ĵ]
З з	Z z	[z]
И и	I i	[i]
Ј ј	J i	[j]
К к	K k	[k]
Л л	L l	[l]
Љ љ	LJ lj	[lj]
М м	M m	[m]
Н н	N n	[n]
Њ њ	NJ nj	[nj]
О о	O o	[o]
П п	P p	[p]
Р р	R r	[r]
С с	S s	[s]
Т т	T t	[t]
Ћ ћ	Ć ć	[cj]
У у	U u	[u]
Ф ф	F f	[f]
Х х	H h	[ĥ]
Ц ц	C c	[c]
Ч ч	Č č	[ĉ]
Џ џ	DŽ dž	[ĝ]
Ш ш	Š š	[ŝ]

[redaktu] Ukraina alfabeto

А а	[a]
Б б	[b]
В в	[v]
Г г	[h]
Ґ ґ	[g]
Д д	[d]
Е е	[e]
Є є	[je]
Ж ж	[ĵ]
З з	[z]
И и	(1)
І і	[i]
Ї ї	[ji]
Й й	[j]
К к	[k]
Л л	[l]
М м	[m]
Н н	[n]
О о	[o]
П п	[p]
Р р	[r]
С с	[s]
Т т	[t]
У у	[u]
Ф ф	[f]
Х х	[ĥ]
Ц ц	[c]
Ч ч	[ĉ]
Ш ш	[ŝ]
Щ щ	[ŝĉ]
Я я	[ja]
ь	sensona (2)

(1) guturalo kiel y en la pola kaj ĉeĥa, ы en la rusa

(2) indikas ke la antaŭa litero estas palatala

[redaktu] Vidi ankaŭ

• Cirilo kaj Metodo
• Glagolico
• Jatj