Cristuru Secuiesc

Székelykeresztúr

Cristuru Secuiesc (kristuru sekujesk) hungare: Székelykeresztúr, (germane : Kreutz) estas rumana urbo situanta en la Tărnava Mare nordoriente de Sighişoara. Administre ĝi apartenas al Filiaş.

Loĝantaro

• 1910: 3 886 (hungaroj, germanoj)
• 1992: 9 500 (95,5% hungaroj),
• 2002: 9 672 (9 201 hungaroj, 202 rumanoj, 239 romaoj, 12 germanoj)

Historio

Ĝi estis kamparurbo ekde la 15-a jarcento ĝis 1886 kaj post tiu komunumo ĝis 1956, kiam denove fariĝis urbo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario (Udvarhely vármegye).

• La 1-an de februaro 1605 la sikuloj havis tie nacikunvenon.
• 1793: fondo de la unitariisma Mezlernejo Orbán Balázs).
• 1849: la 30-an de julio Sándor Petőfi ĉi tie pasigis sian lastan nokton. Honore al la poeto la plej granda ĝenerala lernejo de la urbo portas la nomon de la poeto.
• 1870: fondado de la ŝtata porinstruista mezlernejo.
• 1946 fondado de la muzeo, 1955:tribunala registrado de la muzeo, ekde 1997 ĝia nomo Molnár István Múzeum.

Ĝemelkomunumoj

• Ajka, Hungario
• Csurgó, Hungario
• Derecske, Hungario
• Dévaványa, Hungario
• Dunakeszi, Hungario
• Kalocsa, Hungario
• Karcag, Hungario
• Kunszentmiklós, Hungario
• Lánycsók, Hungario
• Senta, Serbio

Bibliografio

• Benkő Elek: Székelykeresztúri kályhacsempék, (kun István Uglhy, Buk., 1984.
• Benkő Elek: A középkori Keresztúr-szék régészeti toporáfiája, Bp., 1992.
• Szabó Kálmán Attila: A székelykeresztúri állami tanítóképző története. Benedek Elek Alapítvány, Székelyudvarhely, 2000.
• Vofkori György: Székelykeresztúr képestörténete (Historio en bildoj de Cristuru Secuiesc), 2002.
• Sándor-Zsigmond Ibolya: Mesében éltem- A székelykeresztúri szitásság. 2005.

Gravaj personoj

• Rozália Antal, edzino de Mózes Borsos (*1952): popolpoetino. Ŝi loĝas en Baraolt.
• Árpád Ajtony (*9-a de januaro 1944): socipsikologo, verkisto.
• Endre Baksa (*Cluj, 11-a de julio 1949): muzikinstruisto, kapelestro.
• Attila Balázs K. (*1973): poeto.
• Elek Benkő muzeologo tie inter 1979 kaj 1988.
• Ilona Benkő (*29-a de aprilo 1937): ceramikistino.
• Salamon Csifó (Székelykeresztúr, 1-a de aŭgusto 1865 - 8-a de januaro 1934, Koloĵvaro: unitariisma teologo, eklezia sekretario en Koloĵvaro.[1]
• Gerő Daday (Gyulafehérvár, la 21-a de marto 1890- Budapeŝto, 22-a de marto 1979) pentristo.[2] estis desegninstruisto tie en la 20-aj jaroj.
• Gábor Daniel politikisto, bienulo, iniciatinto de fondigo de la porinstruista lernejo.
• Jenő Farkas (Nyárádszereda, 15-a de julio 1908 - Târgu Mureş, 3-a de julio 2000): instruisto, folklorkolektanto de volumo Vadrózsa virága (2004).
• László Fodor (*8-a de februaro 1928): historiisto.
• Lajos Fülöp (*Odorheiu Secuiesc, 4-a de januaro 1948): instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo, direktoro de la loka muzeo ekde 1977.
• Sándor Gálfalvi (Nagykadács, 26-a de majo 1919 - Cristuru Secuiesc, 12-a de januaro 1996): pedagogo, kulturorganizanto, publicisto, ĉefadministranto de transilvania unitariisma eklezio.
• Sándor Gyallay-Pap (17-a de marto 1906 - samloke, 8-a de novembro 1944): poeto.
• István Gyertyánffy (Tibód, 25-a de decembro 1834 - Budapest, 2-a de aŭgusto 1930) pedagogia verkisto, la unua lernejestro de la Porinstruista Mezlernejo de Cristuru Secuiesc inter 1870 kaj 1873.
• Sándor Haáz ĉi tie instruis en porinstruista mezlernejo (1951-1955).
• László Ipó (Felsőboldogfalva, 4-a de marto 1911- Cristuru Secuiesc, 22-a de marto 1991): pentristo.
• László Ipó (*10-a de januaro 1939): geologo, muzeologo.
• Dénes Barna Jakab (n. 17-a de februaro 1976): juristo, filozofo
• Károly Elekes (19-a de julio 1951: grafikisto, skulptisto, pentristo.
• Ernő Kaznovszky (*23-a de julio 1924 - Bukareŝto?, ?-a de novembro 1998): skulptisto, adjunkto.
• János Kibédi (1960) skulptisto.
• Ervin Kiss (*29-a de aprilo 1929): kuracisto, grafikisto.
• László Kocziány ĉi tie instruis inter 1949 - 1955.
• Ferenc Kozma (1844-1920: ano de MTA,la dua direktoro de la loka Porinstruista Lernejo inter 1873-1886.
• István Kovács (14-a de januaro 1921 – Budapest, 31-a de oktobro 1957): elektroinĝeniro ekzekutita pro partopreno en revolucio de 1956-a jara en Hungario.
• Attila László (*28-a de majo 1933): muzikinstruisto, ĥorestro, komponisto.
• Ágnes Lőrincz (1959) belartistino ekde 1985 vivanta en Germanujo.
• Erzsébet Lőrinczi, Erzsébet Nagy (*4-a de aprilo 1909 - ?): pentristino.
• László Lőrinczi unitarisma pastro, lernejestro, agronomo.
• András Máthé (*20-a de aprilo 1923): ĵurnalisto, memuaristo, lokhistoriisto.
• István Molnár d-ro (Bordos, 7-a de decembro 1910 - Cristuru Secuiesc, 10-a de januaro 1997): muzeologo, etnografo, fondanto de loka muzeo.
• Kálmán Molnár (*15-a de septembro 1936): muzeologo.
• Albert Márkos (17-a de oktobro 1914 - Cluj-Napoca, 11-a de junio 1981): komponisto.
• István Nagy (*1-a de aŭgusto 1970): ĵurnalisto, redaktoro.
• Elek Nagy reformita pastro
• Árpád P. Buzogány (*22-a de majo 1965): instruisto, bibliotekisto, verkisto, poeto.
• Sándor Sipos (Cristuru Secuiesc, 5-a de aprilo 1957) skulptisto.
• Jenő Sándor (30-a de junio 1891 – Budapest, 30-a de decembro 1978: komponisto.
• Réka Sánta-Jakabházi (n. 27-a de septembro 1973): universitata instruistino
• Rozália Sütő Petre (24-a de aprilo 1952) tekstilistino, scenejdekoraciistino
• András Szécsi (Bukareŝto, 15-a de februaro 1934 - Târgu Mureş, 20-a de oktobro 1991): pentristo
• Zsejke Székely (8-a de februaro 1968) operkantistino (soprano).
• József Tiboldi (1883-1957): komponisto.
• István Tibor Ughy (Cristuru Secuiesc), 25-a de julio 1938: pentristo, grafikisto.
• Csaba Váli (*1978) poeto
• Dénes Vass (12-a de februaro 1960) fizikisto. entreprenisto, fondposedanto de ekonomia semajngazeto Pulzus.

Eksteraj ligiloj

• Muzeo Molnár István [3]
• Administrcia mapo de distrikto
• Popolnombrado 2002
• Retpaĝo