Szepes

El Vikipedio, la libera enciklopedio
(Alidirektita el Departemento Spiŝo)
Saltu al: navigado, serĉo
Tiu ĉi artikolo temas pri historia departemento en Hungara reĝlando. Pri nuntempa Spiŝo temas artikolo Spiŝo (regiono).

Szepes
slovake: Spiš
historia departemento
Spis Castle, Slovakia.jpg
Spiŝa burgo
Spis coatofarms.jpg
Blazono
Lando Flago de Slovakio  Slovakio
Regiono Regiono Prešov
Memorindaĵoj Spiŝa burgo, Spiŝa Kapitulo
Riveroj Poprad, Hornád
Administra centro Lőcse
Areo 3 668,0 km² (366 800 ha)
Loĝantaro 172 867 (1910)
Denseco 47,13 loĝ./km²
reĝa departemento en Hungara reĝlando antaŭ Traktato de Trianon
reĝa departemento en Hungara reĝlando antaŭ Traktato de Trianon
Situo de la reĝa departemento en Hungara reĝlando
Situo de la reĝa departemento en Hungara reĝlando
Slovakia Spis.gif
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Spišské Podhradie
Portal.svg Portalo pri Slovakio

Szepes slovake Spiš, latine Scepusium pole Spisz, germane Zips estis nomo de historia departemento en Hungara reĝlando.

Szepes reĝa departemento etendiĝis plejparte en nordorienta parto de hodiaŭa Slovakio.

Ties malgranda parto situas en hodiaŭa suda Pollando, inter riveroj Dunajec kaj Biela voda kaj ŝtatlimo kun Slovakio.

Hodiaŭ tio estas nur historia nomo de apartenanta teritorio sen politika subjektiveco (samkiel Burgundio aŭ Eŭskio en Francio) resp. markigo de unu el oficialaj turismaj regionoj de Slovakio, sed inter popolo la nomo de tiu ĉi regiono estas senĉese uzata.

Historio[redakti | redakti fonton]

Tiu regiono ne menciiĝas en dokumentoj en la 11-a jarcento, tial oni supozas, ke ĝi estis neloĝata aŭ apenaŭ loĝata. Post jarcento limgardistoj alvenis por defendi limojn de Hungara reĝlando, poste alvenis saksoj kaj aliaj popoloj. Baldaŭe nova reĝa departemento formiĝis. Dum la historio estis grava la komercado. En 1412 reĝo Sigismundo hipotekis 16 urbojn el Szepes al Pollando. En 1848-1849 la hungara armeo en Branyiszkó faris grandan venkon kontraŭ la Habsburgoj. En 1918 granda parto iĝis parto de Ĉeĥoslovakio, pli malgranda parto aldoniĝis al Pollando kaj finiĝis la hungara dominado.

Demografio[redakti | redakti fonton]

Laŭ la censo de 1880

Laŭ la censo de 1910

Administracio[redakti | redakti fonton]

Estis 8 distriktoj, la nomoj estas la samaj de distriktejo:

Leibic, Poprád, Szepesbéla kaj Szepesolaszi estis konsilantrajtaj urboj.

La departemento troviĝas en Karpatoj, centre ĉe Altaj Tatroj. La plej granda rivero estas Hornád.

La hipotekitaj urboj[redakti | redakti fonton]

Ne plu ĉiuj estas urboj.

En 1772 la urboj denove apartenis al Szepes, ĝis 1870 en formo de aŭtonomio.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]