Cifereca objekta identigilo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
(Alidirektita el Diĝita Objektidentigilo)
Saltu al: navigado, serĉo

Cifereca objekta identigilo (COI) - angle Digital object identifier, DOI - estas karaktrosinsekvo ("cifereca identigilo") uzita por unike identigi objekton kiel ekzemple elektronikan dokumenton. Metadatenoj pri la objekto estas stokitaj en kune kun la COI-nomo kaj tiuj metadatenoj povas inkludi lokon, kiel ekzemple URL, kie la objekto povas esti trovita. La DOI por dokumento estas permanenta, dum ĝia loko kaj alia metadatenaro povas ŝanĝiĝi. Ligi al reta dokumento per ĝia DOI disponigas pli stabilan ligadon ol simple al ĝia URL, ĉar kaze de URL-ŝanĝo, la eldonisto bezonas nur ĝisdatigas la metadatenojn por la DOI por pluligi al la nova URL.[1][2][3]

Organizaĵoj kiuj plenumas la kontraktajn devontigojn de la COI-sistemo kaj volas pagi por iĝi membro de la sistemo rajtas asigni COI-ojn.[4] La DOI-sistemo estas efektivigita tra federacio de registrad-agentejoj kunordigitaj fare de la Internacia DOI fonduso,[5] kiu kontrolas la sistemon. La DOI-sistemo estis evoluigita kaj efektivigita en gamo da publikigo-aplikaĵoj ekde 2000; ĝis malfrue en aprilo 2011 pli ol 50 milionoj da DOI-nomoj asigniĝis fare de proksimume 4,000 organizoj.[6] La COI-sistemo estas parto de la pli granda Handle System (pritrakta sistemo).[7]

COI-nomoj[redakti | redakti fonton]

COI-nomo estas karaktero-sinsekvo dividata en du partoj apartigita de oblikvo : prefikso kaj sufikso. La prefikso identigas la registriton de la nomo, kaj la sufikso estas elektita fare de la registrito kaj identigas la specifan objekton asociitan kun tiu COI. La plej multaj laŭleĝaj Unikodaj karakteroj estas permeseblaj. Uskleco estis sensignifa.

Ekzemple, en la COI-nomo 10.1000/182, la prefikso estas 10.1000 kaj la sufikso estas 182. La "10. " parto de la prefikso identigas la COI-registron,[8] kaj la karakteroj 1000 en la prefikso identigas la registriton; en tiu kazo la registrito estas la Internacia COI-Fonduso mem. 182 estas la sufikso, aŭ objekta identigilo, identigante ununuran objekton (en tiu kazo, la plej novan version de la DOI Manlibro). Citaĵoj utiligantaj COI-nomojn devus esti presitaj kiel doi:10.1000/182. Kiam la citaĵo estas hipertekstoligo, estas rekomendite enkonstrui la ligon kiel URL per interligado de "http://dx.doi.org/"al la COI-nomo, preterlasanta ĝian "COI:" prefikson; ekz., la COI-nomo doi:10.1000/182 estas interligita kiel http://dx.doi.org/10.1000/182. Tiu URL disponigas la lokon de HTTP prokurilo (proxy server) kiu redirektos interretalirojn al la ĝusta retloko de la ligita objekto.[4][9]

COI-nomoj povas identigi kreivajn verkojn (kiel ekzemple tekstoj, bildoj, aŭdio aŭ videaĵoj, kaj softvaro) en kaj elektronika kaj fizika formoj, artprezentojn, kaj abstraktajn verkojn kiel ekzemple licencoj, transakciantojn, ktp. La nomoj povas rilati al objektoj je ŝanĝiĝantaj niveloj de detalo: tiel COI-nomoj povas identigi ĵurnalon, individuan eldonon de ĵurnalo, individuan artikolon en la ĵurnalo aŭ ununuran tabelon en tiu artikolo. La elekto de detalnivelo estas tasko la asignanto, sed en la COI-sistemo ĝi devas esti deklarita kiel parto de la metadatenaro kiu estas asociita al COI nomoj, utiligante datumovortaron bazitan sur la indecs Content Model.

Aplikoj[redakti | redakti fonton]

Gravaj aplikoj de la COI-sistemo nuntempe inkludas:

  • persistaj citaĵoj en sciencaj materialoj (ĵurnalartikoloj, libroj, ktp.) tra CrossRef, konsorcio de proksimume 3,000 eldonistoj;
  • esplordatenserioj tra DataCite, konsorcio de grandaj esplorbibliotekoj, teknikaj informprovizantoj, kaj sciencaj datencentroj;
  • Oficialaj EU-publikaĵoj tra la EU-publikaĵoficejo;
  • Permanentaj tutmondaj identigiloj por komerca video-produktoj tra la Distraĵa ID-Registro, ofte konata kiel EIDR.

En la publikaĵoservo de la OECD (Organizo por Ekonomia Kunlaboro kaj Evoluo) , SourceOECD, ĉiu tabelo aŭ grafeo en OECD-publikigo estas montritaj kun DOI-nomo kiu kondukas al Excel-dosiero de la subestantaj datenoj de la tabloj kaj grafeoj. Pluevoluigo de tiaj servoj estas planita.[10]

Plurlingva eŭropa COI-registradagenteja iniciato, mEDRA, tradicia ĉina enhavo tra Airiti Inc, kaj ĉina registradagentejo, Wanfang Data, estas aktivaj en ne-anglaj lingvo-merkatoj. Vastiĝo al aliaj sektoroj estas planita fare de la Internacia COI-Fonduso.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Witten, Ian H., David Bainbridge and David M. Nichols. (2010). How to Build a Digital Library, 2nd, Amsterdam; Boston: Morgan Kaufmann, 352–253. ISBN 978-0-12-374857-7. 
  2. (2004) "Linking to journal articles in an online teaching environment: The persistent link, DOI, and OpenURL", gazeto : The Internet and Higher Education, volumo : 7, numero : 1, paĝoj : 51–58. COI:10.1016/j.iheduc.2003.11.004
  3. "How the 'Digital Object Identifier' works". BusinessWeek (BusinessWeek). 2001-07-23. http://www.businessweek.com/magazine/content/01_30/b3742032.htm. Retrieved 2010-04-20. "Assuming the publishers do their job of maintaining the databases, these centralized references, unlike current Web links, should never become outdated or broken." 
  4. 4,0 4,1 "Digital Object Identifiers: Promise and problems for scholarly publishing", gazeto : Journal of Electronic Publishing, volumo : 4, numero : 2. COI:" 10.3998/3336451.0004.203"
  5. Welcome to the DOI System (2010-06-28). Alirita 2010-08-07.
  6. DOI® News, April 2011: 1. DOI System exceeds 50 million assigned identifiers (2011-04-20). Alirita 2011-07-03.
  7. The Handle System.
  8. Other registries are identified by other strings at the start of the prefix. Handle names that begin with "100." are also in use, as for example in the following citation: (May 1975) "Development of a Transmission Error Model and an Error Control Model", gazeto : .
  9. Powell, Andy (junio 1998). "Resolving DOI Based URNs Using Squid: An Experimental System at UKOLN", gazeto : D-Lib Magazine
  10. Green, T." . "We Need Publishing Standards for Datasets and Data Tables 2009, "journal=Research Information", gazeto :. COI:10.1787/603233448430

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Fonto[redakti | redakti fonton]

En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Digital object identifier en la angla Vikipedio.