Eriktonio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Naskiĝo de Eriktonio: Atena ricevas la bebon de la Tero, Atiko, 470–460 a.K.

Eriktonio (helene ἘριχθόνιοςErichthonios, latine Erichthonius) estis en la helena mitologio nomo de minimume du personoj - Eriktonio el Ateno kaj Eriktonio el Dardanio.

Eriktonio el Ateno[redakti | redakti fonton]

estis filo de la dio de fajro kaj forĝado Hefesto kaj la dua atena reĝo. Oni ankaŭ nomas lin Erekteo kaj tiun ĉi nomon portas ankaŭ lia filo kaj posteulo sur la atena reĝa trono. Ĉirkaŭ origino de Eriktonio estas multaj disputoj kaj konfliktoj. Eble la plej vastigita versio estas tiu ĉi: Iun tagon, Atena vizitis Hefeston, la dion de fajro kaj metalforĝado. Ŝi intencis mendi kelkajn armilojn. Sed Hefesto iĝis tiel amsopira, ke li deziris amori kun ŝi. Ŝi rapide foriris, sed Hefesto postkuris ŝin. Malgraŭ li estis lama, li sukcesis kapti ŝin, kaj provis perforti ŝin. Ŝi tiom baraktis, ke lia spermo falis sur ŝian femuron. Ŝi forviŝis ĝin per lana ŝtofo, kiun ŝi ĵetis teren kaj la Teron fekundigis. Tiel naskiĝis Eriktonio.

Laŭ la helena mitologio, aŭtoktono estas homo, kiu naskiĝis el la tero. Do Eriktonio estis vera aŭtoktono. Lia kapo kaj trunko estis homaj, sed anstataŭ kruroj li havis serpentovoston. Li estis same filo de dio kaj de la tero.

Neniu volis la atendantan infanon preni por prizorgado kaj respondi por ĝia edukado. Fine prenis ĝin Ateno kaj la knabo estis nomata Eriktonio. La diino infanon kaŝis en korbeton kaj tiun konfidis al Aglaŭro, la plej aĝa filino de atena reĝo Kekropo, kaj ordonis, ke ŝi la infanon bone gardu, sed ne malfermu la korbeton. Kekropo estis filo de la patrino Tero kaj naskiĝis duone kiel homo kaj duone kiel serpento. Same aspektis Eriktonio, do oni supozis, ke Kekropo estas ĝia patro. Kiam Aglaŭro kaj ŝiaj fratinoj Herso kaj Pandroso jam ne povis bridi sian scivolemon kaj la korbeton malfermis, ekvidis la infanon kun la serpenta vosto anstataŭ la kruroj kaj apude grandan serpenton. En panika teruro ili ĵetis sin el Akropolo en abismon.

Ereĥteiono sur Akropolo en Ateno

Kiam Eriktonio plenkreskis, fariĝis reĝo de Ateno. En mitojn li onidire enskribis sin precipe per kvar faroj:

  • la unua li jungis ĉevalojn en veturilon,
  • la unua li plugis grundon,
  • la unua li okazigis Panatenaaj Ludoj honore al la diino Atena,
  • konstruigis la templon Ereĥteionon sur Akropolo en Ateno.

Post lia morto li estis transportita en la ĉielon kaj dioj transformis lin en konstelacion Koĉeron (latine Auriga).


Eriktonio el Dardanio[redakti | redakti fonton]

Li estis filo de dardania reĝo Dardano kaj nepo de la plej alta dio Zeŭso. Lia edzino estis Astioĥeo, kiu donis al li filon Troson, kies filo Ilo estis fondinto de Trojo.

Estis pri li skribite, ke li estis tre riĉa, krom aliaj li posedis tri mil ĉevalinojn. Onidire la dio Boreo en formo de la nigra virĉevalo dek du de ili fekundigis kaj la naskiĝintaj virĉevaloj onidire kapablis kuri sur kampo de la matura greno kiel sur ondokrestoj sen kurbiĝo de ununura spiko.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Genealogia arbo de la mitaj reĝoj de Ateno
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Akteo
 
 
 
Geo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mineso
 
Pandoro
 
Epimeteo
 
Prometeo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aglaŭro
 
Kekropso
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kranao
 
Pediaso
 
 
 
Pirro
 
 
 
Deŭkaliono
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Aglaŭro
 
 
Erisiĥtono
 
Pandroso
 
 
 
 
 
Hefesto
 
 
Kraneĥmo
 
Kranao
 
 
Atiso
 
Amfiktiono
 
 
Heleno
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Herso
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Arno
 
Itono
 
 
 
 
 
 
 
Eolo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Zeŭksipo
 
 
Praksiteo
 
Eriktonio
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Itono
 
 
Beoto
 
Kromio
 
Endimiono
 
 
 
Kreteo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pandiono
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Peono
 
 
Epejo
 
 
 
 
Neleo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Prokno
 
Tereo
 
Filomelo
 
 
Erekteo
 
Praksiteo
 
Buteso
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Etolo
 
 
Anaksiroo
 
 
 
 
Periklimeno
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Itiso
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Prokriso
 
 
Metiono
 
 
 
 
Ktonio
 
 
 
 
 
Pronoo
 
 
Eŭrikido
 
 
 
 
Pentilo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kefalo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Orneo
 
 
 
 
Eŭpalamo
 
 
 
 
 
Pozidono
 
 
 
 
 
 
 
Boro
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Pazifao
 
Minoo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kekropso
 
Metiaduso
 
 
 
 
 
 
 
 
Elejo
 
 
 
Andropompo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Fedro
 
 
Ariadno
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Peteo
 
Pandiono
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Melanto
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Menesteo
 
Egeo
 
Etro
 
Kerkiono
 
Raro
 
 
 
Kodro
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tezeo
 
Alopo
 
Pozidono
 
Triptolemo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hipotoo
 
 
 
 
 
 
Medono
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Demofono
 
Akamaso
 
Laodico
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Oksinto
 
 
 
Munito
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Afejdo
 
Timeto
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


Antaŭe: Mitaj reĝoj de Ateno Poste: Parthenon politiek icoon.png
Amfiktiono Eriktonio Pandiono