Frakseno

Frakseno
Fraxinus excelsior
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta Klaso: Dukotiledonoj Magnoliopsida Ordo: Lamialoj Lamiales Familio: Oleacoj Oleaceae Genro: Frakseno Fraxinus Tourn. ex L.
Specioj
Vidu tekston

Fraxinus excelsior

Frakseno (Fraxinus el oleacoj) estas holarkta genro de arboj. En la antikva Grekio tiu arbo estis simbolo de firmeco kaj solideco; de ĝia ligno oni faris la stangon de la lancoj kaj ankaŭ alnomis la propran lancon. Ankaŭ el la ligno la kampuloj faris laborilojn.

Frakseno estas genro de pliaj specioj de falfoliaj arboj en la familio oleacoj. Ili devenas de suda Eŭropo kaj duoninsulo Malgranda Azio. Folioj kreskas kontraŭ-stare, ili estas kunmetitaj el 9-15 folietoj. Floroj estas unu- aŭ ambaŭseksaj, ili koncentras en grapolojn. Ĉi-arboj ŝatas malsekajn ĉe-riverajn lokojn- marĉojn (krom Fraxinus ornus). Specio Fraxinus ornus kreskas je kalkŝtonaj, sud-deklivaj lokoj. Kreskas 30 m. Krom Fraxinus ornus ili toleras la ombron. La krusto estas iomete malebena kaj griza aŭ verdgriza.

Laŭ la skandinava tradicio frakseno estas simbolo de la senmorteco kaj de la interrilato inter la tri kosmaj sferoj. En la ĝermana mitologio la frakseno Yggdrasil estas la arbo de la mondo. En la antikveco tiu arbo havis grandan magian povon, krom ankaŭ funkcii kiel efika antidoto kontraŭ la venenoj (se oni miksu ĝin kun vino).

En la Helena mitologio frakseno alnomis la nimfojn Meliadoj naskiĝintajn de la unua generacio de la dioj.

Elektitaj specioj

Fraksenoj de orienta Nordameriko

• Fraxinus americana White Ash
• Fraxinus caroliniana Water Ash
• Fraxinus nigra Black Ash or Swamp Ash
• Fraxinus pennsylvanica Green Ash (also includes Red Ash)
• Fraxinus profunda (syn. F. tomentosa) Pumpkin Ash
• Fraxinus quadrangulata Blue Ash

Fraksenoj de okcidenta kaj sudokcidenta Nordameriko

• Fraxinus anomala Single-leaf Ash
• Fraxinus cuspidata Fragrant Ash
• Fraxinus dipetala Two-petal Ash
• Fraxinus dubia
• Fraxinus gooddingii Goodding's Ash
• Fraxinus greggii Gregg's Ash
• Fraxinus latifolia Oregon Ash
• Fraxinus lowellii Lowell Ash
• Fraxinus papillosa Chihuahua Ash
• Fraxinus purpusii
• Fraxinus rufescens
• Fraxinus texensis Mountain Ash or Texas Ash
• Fraxinus uhdei Shamel Ash aŭ Tropical Ash
• Fraxinus velutina Velvet Ash

Fraksenoj de okcidenta Palearkto (Eŭropo, Nordafriko, Sudokcidenta Azio)

• Fraxinus angustifolia Narrow-leafed Ash
  • Fraxinus angustifolia var. oxycarpa (sin. F. oxycarpa) Caucasian Ash
• Fraxinus dimorpha ( Alĝerio, Maroko )
• Fraxinus excelsior - Ordinara frakseno
• Fraxinus holotricha
• Fraxinus ornus - Orno
• Fraxinus pallisiae Pallis' Ash

Fraksenoj de la orienta Palearkto (centra kaj orienta Azio)

• Fraxinus apertisquamifera
• Fraxinus baroniana
• Fraxinus bungeana Bunge's Ash
• Fraxinus chinensis Chinese Ash or Korean Ash
• Fraxinus chiisanensis
• Fraxinus floribunda Himalayan Manna Ash
• Fraxinus griffithii Griffith's Ash
• Fraxinus hubeiensis
• Fraxinus lanuginosa
• Fraxinus longicuspis Japanese Ash
• Fraxinus malacophylla
• Fraxinus mandshurica Manchurian Ash
• Fraxinus mariesii Chinese Flowering Ash
• Fraxinus micrantha
• Fraxinus paxiana
• Fraxinus platypoda
• Fraxinus raibocarpa
• Fraxinus sieboldiana Japanese Flowering Ash
• Fraxinus spaethiana Späth's Ash
• Fraxinus trifoliata
• Fraxinus xanthoxyloides Afghan Ash

• 

  Fraxinus excelsior
• 

  folioj de Fraxinus angustifolia

Rilataj artikoloj troviĝas en Portalo pri Biologio