Ĝenovo

Ĉi tiu artikolo temas pri urbo en Italio. Se vi serĉas informojn pri similnoma urbo en Svisio, vidu la paĝon Ĝenevo.

Ĝenovo
Ŝtato:	Italio
Regiono:	Ligurio
Provinco:	GE Ĝenovo (2005)
Koordinatoj:	44°25′N 8°56′E
Alto super marnivelo:	m
Areo:	243 (2005) km²
Loĝantaro:	605084 (31-12-04)
Loĝdenso:	2571 (2005) loĝantoj/km²
Najbaraj komunumoj:	Arenzano, Bargagli, Bogliasco, Bosio (AL), Campomorone, Ceranesi, Davagna, Masone, Mele, Mignanego, Montoggio, Sant'Olcese, Sassello (SV), Serra Riccò, Sori, Tiglieto, Urbe (SV) (2005)
Patrono:	San Giovanni Battista
Festa tago:	24-a de junio (2005)
Nomo de loĝantoj:	genovesi (en la ligura zeneixi)
Poŝtkodo:	16100 (2005)
Imposta kodo:	D969 (2005)
Kodo laŭ ISTAT:	010025 (2005)
Telefona prefikso:	010 (2005)
Retpaĝo:	http://www.comune.genova.it/index.jsp

Ĝenovo (ligure Zena, Itale Genova [ĝenova]) estas havenurbo en nordokcidenta Italio, ĉefurbo de Ligurujo.

Panoramo

En la Mezepoko ĝi estis unu el la italaj Maraj Respublikoj kune kun Venecio, Amalfi kaj Pizo. La Ĝenova Respubliko, kiu ampleksis la hodiaŭan Ligurion kaj koloniojn en Mezoriento, Grekio, Nordafriko kaj Korsiko, finiĝis en la jaro 1815, kiam ĝi estis aneksata de Piemonto.

Ĝenovo estas la ĉefurbo de la ligura lingvo: la varianto el Ĝenovo estas precize la plej renoma en la Ligurujo, sed aktuale ĝi estas pli kaj pli en malkutimo je avantaĝo de la itala lingvo.

Vidindaj estas la Antikva Porto (Mandraccio) kun la plej granda akvario de Eŭropo, La Palaco de Sankta Georgio (Palazzo San Giorgio), la katedralo de Sankta Laŭrenco (Cattedrale di San Lorenzo), La Strato Garibaldi (Via Garibaldi) kun ĝiaj palacoj.

Ĝenovo havas la unuan havenon en Italio kaj la duan en la Mediteraneo (post la marsejla).

Kvartaloj

• Voltri
• Pegli
• Sestri Ponente
• Cornigliano
• Sampierdarena
• Oregina
• centro
• Carignano
• Castelletto
• Marassi
• Foce
• Albaro
• San Martino
• Sturla
• Quarto
• Quinto
• Nervi

Famaj homoj el Ĝenovo

• Niccolò Paganini, violonisto (1782-1840)
• Giuseppe Mazzini, patrioto (1805-1872)
• Fabrizio De André, kantverkisto (1940-1999)
• Kristoforo Kolumbo, esploristo (1451-1506)

Esperanto

Unua Esperanto-grupo aperis tie en 1910. Unua organizo por instruado de Esperanto estis "Liguria Instituto de Esperanto" starigita en Ĝenovo en 1910 de doktoro Alfredo Stromboli, kiu en tiu jaro fervore propagandis, starigante en 1911 la asocion IEA, kiun li prezidis, kaj la duan nacian kongreson en Ĝenovo en 1911.

En 1917 fondiĝis tie la bulteno Itala Esperantisto. La 12-an de novembro 1919 stariĝis en Ĝenovo Centra Komitato de Itala Esperanto-Federacio por ties reorganizo.

Ĉirkau 1986 fondiĝs en Ĝenovo la Ĝenova Esperanto-Rondo Studenta.

Esperantistoj

• Michele Arabeno
• Giovanni Battista Briano
• Modesto Carolfi
• Attilio Clavenna
• Ettore Managlia
• Alfredo Stromboli
• Giancarlo Sartorio
• Bianca Sartorio
• Guido Carravieri