Gloso (planlingvo)

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Gloso (planlingvo)
Denaskaj parolantoj nekonata
Fremdlingvo / dua lingvo por malpli ol 100
Skribo latina
Kreinto Ronald Clark kaj Wendy Ashby, bazita sur Intergloso de Lancelot Hogben
Lingvistika klasifiko
Planlingvo
Oficiala statuso
Oficiala lingvo en neniu lando
Lingvaj kodoj
v  d  r
Information icon.svg

Gloso, GlosaEuro-Glosa estas planlingvo, elpensita kaj evoluigita de Lancelot Hogben (kiel Interglossa, Britio, 1943), Ronald Clark kaj Wendy Ashby (Britio, 1972-1992).

En la nuna versio, glosa estas izolanta lingvo, t.e., sen fleksio aŭ kunmetaĵoj.

Gramatiko[redakti | redakti fonton]

Alfabeto kaj prononco[redakti | redakti fonton]

Gloso uzas la latinan alfabeton. Jen malsamoj al Esperanto:

C= ĉ; Q= kŭ; SC= ŝ; X= ks/s.

Morfologio[redakti | redakti fonton]

Ne estas fleksio aŭ kunmetaĵoj en Gloso, sed oni uzas la vorteton -co ligita per streketo al vorto por formi adverbojn: homo-co (simile); fini-co (fine), seque-co (sekve). Oni uzas vorteton pe kun streketo por profesioj: Medika-pe (kuracisto), piske-pe (fiŝisto), krome, se oni volas indiki la sekson de profisulo oni enmetas -an (viro) aŭ -fe (virino): medika-an (vir-kuracisto), medika-fe (kuracistino). Sekve, kvankam grafike ne estus kunmetaĵo, fonetike jes. Aliaj (ne)kunmetaĵoj:

-an = vir-ulo (Suomi-an: finna viro);
-bo = vendejo (bibli-bo: "libr-vendejo");
-do = ejo ne venda (bibli-do: "librejo, biblioteko", sed fago-do: "restoracio"...);
-fe = ulino (Suomi-fe: finnino);
-pe = ulo (Suomi-pe: finno);

Krome, oni povas streketkunmeti substantivojn, kiel -lingua: Englanda-lingua (Angla lingvo);

Adjektivoj ne ŝanĝiĝas laŭ genro: karo patro (kara patro); karo matri (kara patrino).

Demandoj komenciĝas per Qe = ĉu: "Qe tu lekto u bibli?" (Ĉu vi legas libron?).

En Gloso estas artikolo U (aŭ UN antaŭ h kaj vokalo) kiu povas esti definita aŭ nedefinita: u bibli (la libro, iu libro); un avi (la birdo, iu birdo).

Pronomoj[redakti | redakti fonton]

Singularo Pluralo
mi (mi) na (ni)
tu (vi) vi (vi)
fe (ŝi), an (li), id (ĝi) mu (ili)

Nombroj[redakti | redakti fonton]

0 ze (aŭ zero)
1 mo
2 bi
3 tri
4 tet (aŭ tetra)
5 pen (aŭ penta)
6 six (aŭ sixa)
7 seti (aŭ septi)
8 ok (aŭ okto)
9 nona
10 deka (aŭ mo ze)
11 mo mo
12 mo bi
20 bi ze
50 pen ze
100 mo hekto
1000 mo kilo

Specimenoj[redakti | redakti fonton]

Patro nia[redakti | redakti fonton]

Glose:
Na parenta in Urani; na volu;
Tu nima gene revero.
Tu krati veni;
Tu tende gene
akti epi Geo homo in Urani Place;
Don a na nu-di na di-pane;
e Tu pardo na plu mali akti.
Metro na pardo mu; qui akti mali de na.
E ne dirige na a plu moli ofere;
sed libe na ab mali.
Amen.
Esperante:
Patro nia, kiu estas en la ĉielo,
Via nomo estu sanktigita.
Venu Via regno,
plenumiĝu Via volo,
kiel en la ĉielo, tiel ankaŭ sur la tero.
Nian panon ĉiutagan donu al ni hodiaŭ.
Kaj pardonu al ni niajn ŝuldojn,
kiel ankaŭ ni pardonas al niaj ŝuldantoj.
Kaj ne konduku nin en tenton,
sed liberigu nin de la malbono.
Amen.

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Ashby, Wendy & Clark, Ronald Glosa 6000: 6000 Greek and Latin words and roots which occur in the Euro-languages and international scientific terminology London: 1983 (48 p.)
  • Ashby, Wendy & Clark, Ronald Glosa 1000 Richmond: Glosa, 1984
  • Ashby, Wendy & Clark, Ronald Basic dictionary of the international language Glosa Richmond [Surrey]: Glosa, 1987 (44 p.)
  • Ashby, Wendy 18 steps to fluency in Euro-Glosa Glosa, 1989 (2nd edition)
  • Ashby, Wendy & Clark, Ronald Introducing Euro-Glosa Richmond: Glosa, 1990 (36 p.)

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

  • Glosa — retejo en pluraj lingvoj.