Gurumuĥi-ortografio
Gurumuĥi-ortografio aŭ Gurumuĥa ortografio (en gurumuĥo: ਗੁਰਮੁਖੀ; el la buŝo de guruo) estas unu el la du ĉefaj ortografioj de panĝaba, la dua estas shahmukhi-ortografio. Ĝi estas abugido, kiu evoluis el malnovaj ortografioj de la subkontinento. Oni ĝin uzas ĉefe en orienta Panĝabo.
Enhavo |
[redakti] Aboco
La ortografio konsistas el 38 konsonantoj, 10 vokaloj, 9 vokal-signoj, 2 kromsingoj por nazaloj kaj 1 signo por duobli la sonon de konsonanto. Tiu ĉi ortografio estas tute malsama de shahmukhi-ortografio, kiu estas uzata en okcidenta Panĝabo.[1]
| Nomo | Elpa. | Nomo | Elpa. | Nomo | Elpa. | Nomo | Elpa. | Nomo | Elpa. | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ੳ | uṛa | – | ਅ | æṛa | /ə/ | ੲ | iṛi | – | ਸ | səsa | /sa/ | ਹ | haha | /ha/ |
| ਕ | kəka | /ka/ | ਖ | kʰəkʰa | /kʰa/ | ਗ | gəga | /ga/ | ਘ | kəga | /kà/ | ਙ | ngənga | /ŋa/ |
| ਚ | chəcha | /t͡ʃa/ | ਛ | chʰəchʰa | /t͡ʃʰa/ | ਜ | jəja | /d͡ʒa/ | ਝ | chəja | /t͡ʃà/ | ਞ | neiia | /ɲa/ |
| ਟ | ṭenka | /ʈa/ | ਠ | ṭʰəṭʰa | /ʈʰa/ | ਡ | ḍəḍa | /ɖa/ | ਢ | ṭəḍa | /ʈà/ | ਣ | ṇaṇa | /ṇa/ |
| ਤ | təta | /ta/ | ਥ | tʰətʰa | /tʰa/ | ਦ | dəda | /da/ | ਧ | təda | /tà/ | ਨ | nəna | /na/ |
| ਪ | pəpa | /pa/ | ਫ | pʰəpʰa | /pʰa/ | ਬ | bəba | /ba/ | ਭ | pəba | /pà/ | ਮ | məma | /ma/ |
| ਯ | yaiya | /ya/ | ਰ | rara | /ra/ | ਲ | ləla | /la/ | ਵ | vava | /ʋa/ | ੜ | ṛaṛa | /ɽa/ |
| ਸ਼ | Sussa pair bindi | /ʃa/ | ਖ਼ | Khukha pair bindi | /xa)/ | ਗ਼ | Gugga pair bindi | /ɣa)/ | ਫ਼ | Phupha pair bindi | /fa/ | ਲ਼ | Lalla pair bindi | /ɭa/ |
Kvankam panĝaba estas tona lingvo la ortografio rare montras tonon.
[redakti] Gurumuĥa ortografio kaj Esperanto
Estas eble transskribi Esperanton per la ortografio. Ĝi enhavas ĉiuj da sonoj, kiujn uzas Esperanto. Sube estas prezento:
ਏਨ ਲਾ ਨੋਰਦ-ਅੋਰੀਏਨਤਾ ਪਾਰਤੋ ਦੇ ਆਫਰੀਕੋ ਤਰੋਵੀਜਾਸ ਏਗੀਪਤੇੋ, ਲਾ ਪਾਤਰੂਯੋ ਦੇ ਲਾ ਪਲੇਅ ਆਨਤੀਕਵਾ ਤ੍ਸੀਵੀਲੀਜ਼ਾਤ੍ਸੀਅੋ ਏਨ ਲਾ ਮੋਨਦੋ।
En la nord-orienta parto de Afriko troviĝas Egipto, la patrujo de la plej antikva civilizacio en la mondo.[redakti] Ankaŭ Vidu
[redakti] Inform-fontoj
- ↑ M. G. Abbas Malik. Punjabi Machine Transliteration. Department of Linguistics Denis Diderot, University of Paris 7 Paris, France. “forigota ŝablono”
