Induktilo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Induktiloj kun malaltaj induktancoj.

Induktiloindukta bobeno estas aparato, kies ĉefa celo estas havi induktancon en elekta cirkvito. Induktilo kutime estas konstruita surbaze de kernomagneta materialo, sur kiun estas volvita drato. La magneta kerno ofte havas grandan magnetan permeablon por pligrandigi la atingatan valoron de la induktanco.

Laŭ sia konstruo estas simila al transformatoro, sed, malsimile al transformatoro, induktilo povas havi nur unu volvaĵon.

Se induktiloj estas produktataj ĝenerale (ne speciale por iu konkreta uzo), iliaj valoroj de induktancoj ofte estas elektataj el specialaj serioj de preferaj nombroj E3, E6, E12, E24, E48, E96, E192.

La tensio de kondensatoroj ne povas rapide ŝanĝiĝi, estas la kialo laŭ kiu ili estas uzataj por stabiligi kaj glatigi tensiojn, kaj ĉitie estas la kurento de induktiloj, kiu ne povas rapide ŝanĝiĝi, estas do la kialo, laŭ kiu ili estas uzataj por stabiligi kaj glatigi kurentojn.

Funkciado[redakti | redakti fonton]

Elektra kurento en volvaĵo kaŭzas magnetan flukson enen, pro ampera cirkvita leĝo. Karaktera valoro pri induktilo estas ties induktanco :

L=\frac{N \Phi}{I} = \frac{\Lambda}{I}  \ ,

kie:

L - induktanco (henro, mallonge H)
N - nombro de turnoj de la bobeno
 \Phi - magneta flukso (vebero, mallonge Wb)
I - elektra kurento (ampero, mallonge I)
 \Lambda - tuta flukso (vebero, mallonge Wb).

Ĝenerale, kurento I_L kaj tensio U_L de induktilo en momento t kuniĝas laŭ formulo:

I_L=\frac \Lambda L = {1 \over L} \int_{-\infty}^t U_L(\tau) \mbox{d} \tau

Laboron dW oni devas fari, por transloki malgrandan flukson d \lambda en konduktilo, kiun jam havas flukson  \lambda :

\mbox{d}W=I(\lambda) \mbox{d}\lambda = \frac \lambda L \mbox{d}\lambda \ ,

la energio en la induktilo estas:

W=\int_0^\Lambda {\lambda \over L} \mbox{d}\lambda={1 \over 2} {\Lambda^2 \over L}

kaj  \Lambda estas fina flukso, kiun konservas induktilo; la fina energio do estas, laŭ la difino de induktanco:

W={1 \over 2} LI^2

Elektra tensio estas ŝanĝo de flukso laŭ tempo, do:

U_L(t)={{\mbox{d}\Lambda(t)} \over {\mbox{d}t}}= L {{\mbox{d}I_L(t)} \over {\mbox{d}t}}

En sistemo kun konstanta tensio, la kurento kreskus lineare ĝis teorie infinita valoro; fakte estas limo Imaks, pro la rezistanco RL de la volvita drato, kaj tiam estas :

I_{maks} = \frac{U_L}{R_L} \ ;

tiu valoro povas esti tre alta (pro la eta valoro de induktilrezistanco) kaj detrui la induktilon, estas kialo por prefereble uzi induktilojn en sistemo kun alternaj kurentoj, ekzemple:

 I_L(t) = I_0 \sin(\omega t) \,

estas tensio:

U_L(t)= L {\mbox{d}I_L(t) \over \mbox{d}t}= L I_0 \omega \cos(\omega t)

kaj

I_{maks} = \frac{U_L}{L \omega} \ .

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]