Iris Murdoch

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Jean Iris MURDOCH (naskiĝis la 15-an de julio, 1919, mortis la 8-an de februaro, 1999) estis brita verkistino kaj filozofino.

Ŝi naskiĝis en Dublin, Irlando. En Oksfordo kaj Kembriĝo ŝi studis klasikan kaj antikvan historion, kaj filozofion. Post filozofiaj eseoj ŝi en la jaro 1954 verkis sian unuan romanon: Under The Net. Sekvis 25 pliaj romanoj, krome dramoj, liriko kaj filozofiaj publikaĵoj.

En 1956 ŝi en Oksfordo ekkonis sian futuran edzon John BAYLEY, kiu estis profesoro pri angla literaturo kaj ankaŭ verkis.

Ŝia kariero prosperis: En la jaro 1978 ŝi pro The Sea, the Sea gajnis la Premion Booker, en 1987 ŝi akiris la titolon Dame Commander de la brita kavalira ordeno Order of the British Empire.

En 1995 ĉe ŝi montriĝis la unuaj simptomoj de Alchajmero. En 1999 ŝi mortis.

La vivo de Iris Murdoch inspiris la britan verkiston A. N. WILSON al biografio. Ŝia edzo John Bayley verkis siajn memorojn pri la vivo de la verkistino en la tempo de la malsano.

En la jaro 2001 ŝia vivo estis filmigita: Judi DENCH transprenis la rolon de la maljuna Iris Murdoch kaj Kate Winslet prezentis ŝin kiel junulinon en la filmo Iris.


Listo de verkoj[redakti | redakti fonton]

Romanoj[redakti | redakti fonton]

  • Under the Net (1954)
  • The Flight from the Enchanter (1956)
  • The Sandcastle (1957)
  • The Bell (1958)
  • A Severed Head (1961)
  • An Unofficial Rose (1962)
  • The Unicorn (1963)
  • The Italian Girl (1964)
  • The Red and the Green (1965)
  • The Time of the Angels (1966)
  • The Nice and the Good (1968)
  • Bruno's Dream (1969)
  • A Fairly Honourable Defeat (1970)
  • An Accidental Man (1971)
  • The Black Prince (1973)
  • The Sacred and Profane Love Machine (1974)
  • A Word Child (1975)
  • Henry and Cato (1976)
  • The Sea, the Sea (1978)
  • Nuns and Soldiers (1980)
  • The Philosopher's Pupil (1983)
  • The Good Apprentice (1985)
  • The Book and the Brotherhood (1987)
  • The Message to the Planet (1989)
  • The Green Knight (1993)
  • Jackson's Dilemma (1995)
  • Something Special (mallonga noveldono 1999; originalo 1957)

Filozofiaj verkoj[redakti | redakti fonton]

  • Sartre: Romantic Rationalist (1953)
  • The Sovereignty of Good (1970)
  • The Fire and the Sun (1977)
  • Acastos: Two Platonic Dialogues (1986)
  • Metaphysics as a Guide to Morals (1992)
  • Existentialists and Mystics (1997)

Teatraĵoj[redakti | redakti fonton]

  • A Severed Head (1964)
  • The Italian Girl (1969)
  • The Three Arrows & The Servants and the Snow (1973)
  • The Black Prince (1987)

Liriko[redakti | redakti fonton]

  • A Year of Birds (1978; prilaborita eldono 1984)
  • Poems by Iris Murdoch (1997)