Józef Piłsudski
| Józef Piłsudski | |
| Naczelnik, Komendant, Marszałek Estro, Komandanto, Marŝalo |
|
Marŝalo Piłsudski |
|
| Naskiĝo: | 5-a de decembro 1867 en |
| Morto: | 12-a de majo, 1935 en |
| Soldata kariero | |
| Rango: | Marŝalo de Pollando |
| Tempo de deĵoro: | 1913 |
| Deĵoris en: | Ĉefkomandanto de Pola Armeo |
| Militoj: | Unua mondmilito, Pola-soveta milito |
| Medaloj: | |
Józef Klemens PIŁSUDSKI [PiŭSUDski] (5-a de decembro, 1867 – 12-a de majo, 1935) - pola politikisto kaj militisto, ŝtatestro (1918-1922) de la Dua Pola Respubliko. Ĉefa batalanto por sendepedigo de Pollando, gajnis la polan-bolŝevikan militon.
Enhavo |
[redakti] Fruaj jaroj
Li naskiĝis en la vilaĝo Zułowo (Zalavas, en la hodiaŭa Litovio, proksime al Vilno) en malriĉiĝinta poliĝinta litova nobela familio. Li vizitis lernejon en Vilno, en 1885 li studis medicinon en Ĥarkov, en Ukrainio, sed oni suspektis lin en 1886 pro politika agado. Li estis arestita marte de 1887 pro la falsa akuzo pri intenco je kaŝmurdo de la caro Aleksandro la 3-a de Rusio kaj li estis ekzilita al la fora orienta Siberio. Lia frato, Bronisław Piłsudski - kiu estis amiko de amikoj de frato de Lenin -, estis simile sendita al dura laboro (katorga) en orientan Siberion je 15 jaroj.
Jozefo, post sia liberiĝo en 1892, aniĝis en la Pola Partio Socialista. Li komencis aperigi la subteran socialistan novaĵ-gazeton, Robotnik (La laboristo). Februare de 1900, li estis enprizonigita en la Varsovian Citadelon, sed post simulado de psikaj problemoj li eskapis maje de 1901 el la psika malsanulejo de Sankt-Peterburgo, Rusio.
Post erupto de la rusa-Japana milito (1904–1905) Piłsudski vojaĝis al Japanio, kie li sensukcese planis krei polajn armitajn fortoj. Ricevis nur por la partio 20 mil pundojn.
[redakti] Doktoro honoris causa
Sube honora doktoreco atribuita al li i.a. de
- Jagelona Universitato (la 28-an de aprilo 1920)
- Universitato de Adam Mickiewicz en Poznań (la 11-an de novembro 1933)
- Varsovia Universitato (la 2-an de majo 1921)
- Universitato Vilno (septembro 1921)
[redakti] Pensoj
- Esti venkita kaj ne rezigni estas venko. Venki kaj ekripozi en gloro estas malvenko.
- Kiu ne estimas kaj ne alte taksas sian pasintecon, ne indas estimon de la nuntempo, nek rajton por estonteco.
- Sendepende de tio, kia estos ĝia registaro Rusio estas obstine imperialisma. Tio estas eĉ fundamenta trajto de ĝia politika karaktero. Jam estis cara imperialismo, hodiaŭ ni vidas ruĝan imperialismon - la sovetan. Pollando estas baraĵo kontraŭ imperialismo de Rusio.