Japana lonicero

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Lonicero
Eŭropa lonicero Lonicera periclymenum
Eŭropa lonicero Lonicera periclymenum
Biologia klasado
Regno: Plantoj ‘‘Plantae’’
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonaj Magnoliopsida
Ordo: Dipsakaloj Dipsacales
Familio: Kaprifoliacoj Caprifoliaceae
Genro: Lonicero Lonicera
Lonicera japonica
Thunb. 1784
Aliaj Vikimediaj projektoj
v  d  r
Information icon.svg

La Japana Lonicero (Lonicera japonica; Suikazura スイカズラ/吸い葛 japane; Jinyinhua ĉine; 忍 vikivortaro冬 vikivortaro ĉine kaj japane) estas specio de lonicero indiĝena al orienta Azio inkluzive de Ĉinio, Japanio kaj Koreio. Ĝi estas vinda rebo kapabla surgrimpi ĝis 10 m alten aŭ pli en arboj, kun kontraŭaj, simple ovalaj folioj 3 - 8 cm longaj kaj 2 - 3 cm larĝaj. La floroj estas dulangaj, malfermiĝante blankaj kaj paliĝante al flava, kaj dolĉe vanilodoraj. La frukto estas globeca malhelblua bero 5 - 8 mm en diametro enhavanta multajn semojn.

Ĝi estas enpenetra specio en kelkaj landoj.

Kultivado kaj uzoj[redakti | redakti fonton]

Tiu specio ofte estas vendita fare de amerikaj plantejoj kiel la kulturvario - "Hall's Prolific" (Lonicera Japonica var. Halliana). Ĝi estas efika grundkovraĵo, kaj havas plaĉajn, fortodorajn florojn. Ĝi povas esti kultivita per semo, tranĉaĵoj, au tavoligadox. Krome, ĝi disvastigos sin per ŝosoj se donite sufiĉe da spaco por kreski.

En kaj ĝia indiĝena kaj enkondukita vivejo, japana Lonicero povas esti signifa fonto de manĝaĵo por cervoj, kunikloj, kolibroj kaj alia faŭno.[1]

La kulturvario "Halliana"[2] kaj la variaĵo L. japoinica var. repenshtp[3] ambaŭ akiris Ĝardenpremion de la Royal Horticultural Society .

Enpenetra specio[redakti | redakti fonton]

Japana Lonicero kreskante en plantkulturejo en Nov-Ĵerzejo.

Japana Lonicero fariĝis nature aperanta en Argentino, Aŭstralio, Brazilo, Meksiko, Nov-Zelando kaj multe de Usono, inkluzive de Havajo, same kiel kelkaj Pacifikaj kaj karibaj insuloj.

En la Usono Japana Lonicero estas klasifikita kiel venena fiherbo en Teksaso[4], Ilinojso, kaj Virginio, kaj estas malpermesita en Nov-Hampŝiro.[5] Ĝi kreskas ekstreme rapide en partoj de Ameriko kiel ekzemple sudokcidenta Ohio kaj estas praktike malkontrolebla en nature aperantaj maldensarbaraj randozonoj pro sia rapida disvastiĝo per malgrandegaj fruktosemoj. Ĝi formas altan densan lignecan arbedotavolon kiu ofensive delokigas indiĝenajn plantojn. Estas ankaŭ tre malfacile administri ĝin en semi-sovaĝaj areoj, kiel ekzemple en grandaj kamparaj kortoj.

Ĝi estas listigita en la Nov-Zelanda National Pest Plant Accord (Nacia Fiplantoregularo) kiel nedezirata organismo.[6]

Ĝi povas esti kontrolita certagrade per labor-intensaj metodoj kiel ekzemple fortranĉado aŭ bruligado de la planto al radikonivelo kaj ripetado je du-semajnaj intervaloj ĝis nutraj rezervoj en la radikoj estas malplenigitaj. Ĝi ankaŭ povas esti kontrolita per ĉiujaraj aplikoj el glifosato, aŭ per elfosado se alta laboro kaj grundodetruo ne naskigas zorgojn. Ĉirkaŭtranĉante la loniceron ene de 5-10 cm da la grundo kaj tiam uzanta glifosato pruvis esti pli efika [necesas citaĵo], kondiĉe ke la miksaĵo estas sufiĉe koncentrita (20-25%) kaj estas surŝmirita tuj post farado de la tranĉo.

Ĉina medicino[redakti | redakti fonton]

La japana Lonicerofloro estas de alta medikamenta valoro en tradicia ĉina medicino, kie ĝi estas nomita rěn dōng téng (;ĉine laŭlitere "vintrorezista rebo") [necesas citaĵo] aŭ jīn yín huā (;ĉine laŭlitere "ora arĝenta floro"). Alternaj ĉinaj personaj nomoj inkludas Er Huan kaj Shuang Huan.[7] En la korea, ĝi estas nomita geumeunhwa. La sekigitaj folioj ankaŭ estas uzitaj en tradicia ĉina medicino.

Jin Yin Hua (japana Lonicero, Flos Lonicerae Japonicae) estas rimarkinda pro ĝia inkludo en la tradicia ĉina medicina herba formulo Lonicera kaj Forsitio Pulvero. En pinjino, tiu formulo estas nomita Yin Qiao San. Tradiciaj indikoj por uzo de tiu formulo inkludas febron, kapdoloron, tuson, soifon, kaj doloretantan gorĝon.[8] Por indikoj kiel tiaj, oni ofte trovas japanan loniceron parigitan en ĉinaj medicinaj herbaj formuloj kun Forsythia (Lian Qiao, Fructus Forsythiae Suspensae). Laŭ ĉina medicino, tiuj herboj, se kombinite, havas sinergian medikamentan efikon por trakti indikojn kiel ekzemple febro kun kapdoloro kaj doloretanta gorĝo. Pro tio tiuj du herboj estas konsideritaj "parigitaj herboj. "

En ĉina medicino, Jin Yin Hua estas klasifikita kun temperatureco de malvarmo. La malvarmoklasigo specife rilatas al, en tiu kazo, al la kontraŭtoksinaj, antbakteriaj, kontraŭfebraj, kaj kontraŭinflamaj trajtoj de Jin Yin Hua. [9] Ankaŭ, laŭ tradicia ĉina medicino, Jin Yin Hua estas kontraindikita por pacientoj kun malsanoj kiuj estas diagnozitaj kiel maltroaj kaj malvarmaj en naturo krom se kombinite kun aliaj herboj por balanci la temperaturecon de Jin Yin Hua. Laike dirite, Jin Yin Hua estas uzita en ĉina medicino por trakti kio estas nomitaj troaj varmecokondiĉoj kiel ekzemple febroj, haŭtjukoj, kaj doloretanta gorĝo. Troaj varmecokondiĉoj estas esence inflamaj procezoj implikantaj varmecon, ruĝecon, doloron, kaj ŝveliĝon ofte pro eksteraj malsanigaj faktoroj kiel ekzemple bakterioj kaj virusoj. La malvarma naturo de Jin Yin Hua estas konsiderita malvarmetigi la varmeconaturon de la varmeco-kaŭzitaj kondiĉoj. Ekzemple, la antibakteriaj ecoj de Jin Yin Hua povas helpi malvarmetigi febron. En tiu kazo, la malvarma herbo traktas la varmecokondiĉon. Tamen, se paciento devus kun kio estas nomita malvarma kondiĉo, kiel ekzemple malemo al malvarmo kun malvarmaj brakoj kaj gamboj, malvarmosento kaj doloro en la abdomeno, kaj abdomena doloro trankviligita de varmeco[10] , tiam la malvarma naturo de Jin Yin Hua laŭdire estas kontraindikita por traktado de la antaŭekzista malvarma kondiĉo. Se herbisto decidus uzi Jin Yin Huan en herba formulo por paciento kun malvarma kondiĉo, li/ŝi tiam elektus balanci la temperaturon de Jin Yin Hua kun alia herbo kiu estas varmiga laŭ naturo.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Forest Plants of the Southeast and Their Wildlife Uses, James H. Miller and Karl V. Miller, University of Georgia Press, Revised Ed. 2005, p.278
  2. http://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1187
  3. ://apps.rhs.org.uk/plantselector/plant?plantid=1188
  4. http://www.texasinvasives.org/plant_database/detail.php?symbol=LOJA
  5. http://gencourt.state.nh.us/rules/agr3800.html
  6. Biosecurity New Zealand- Japanese honeysuckle
  7. Chinese Medical Herbology and Pharmacology, John and Tina Chen, Art of Medicine Press, 1st ed. 2001, p. 171
  8. Chinese Herbal Medicine Formulas & Strategies, Dan Bensky and Randall Barolet, Eastland Press, 2nd edition 1991, p.44
  9. Handbook of Chinese Herbs and Formulas, Vol.1, Him-che Yeung, Institute of Chinese Medicine, 1985, p.317
  10. Acumoxa Therapy Reference and Study Guide, Vol. 1, Richard Feit and Paul Zmiewski, Paradigm Publications, 1989, p.68-69

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]

Fonto[redakti | redakti fonton]

En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el la artikolo Lonicera japonica en la angla Vikipedio.