Kolektiva puno

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Kolektiva puno estas punado de grupo da homoj pro la konduto de unu aŭ pliaj individuoj, ofte senrespekte de la faktoj, ĉu aŭ ĉu ne ekzistas rekta kontakto inter la punotoj kaj la "punendaj", aŭ ia kontrolo de ties agadoj. Kolektiva puno regule okazas en tempoj de milito kaj armita konflikto kaj ofte rezultigis terurajn masakrojn.

Kolektiva puno povas okazi en familioj, en lernejoj ... aŭ en enlandaj konfliktoj. - Ĉi tie tamen estu traktata nur la aspekto de kolektiva punado en internacia rilato. Tio nepre estas rompo de la internacia leĝaro kaj la Konvencioj de Ĝenevo.

Historiaj okazoj de kolektiva punado[redakti | redakti fonton]

Historie, okupaciaj armeoj ofte uzis kolektivan punadon por subpremi aŭ preventi politikan reziston de la populacio en la okupitaj teritorioj. Ili celis starigi avertan ekzemplon (ekz-e per detruado de kompletaj vilaĝoj, kie atakoj okazis), por fortimigi eblajn sekvantojn. (Fakte kolektiva punado ofte pruviĝis ne- aŭ eĉ kontraŭefika, ĉar ĝi radikaligas la atestantojn de tia kruelaĵo.)

Nazi-Germanio[redakti | redakti fonton]

Etna purigado: Amasa forpelo de poloj en 1939

Britaj kolonioj[redakti | redakti fonton]

Ĉiuj tiuj agadoj hodiaŭ estas rigardataj kiel agadoj kontraŭ la bazaj juraj reguloj, kiuj garantias individuan traktadon laŭ ĉies individua kulpo. Artikolo 33 de la Kvara Ĝeneva konvencio eksplicite malpermesas kolektivan punadon.

En Israela-Palestina konflikto[redakti | redakti fonton]

Homrajtaj organizaĵoj asertas, ke kelkaj agadoj de la Israela armeo, kiujn Israela politiko defendas kiel "sekurecrimedojn", fakte estas kolektiva punado de la palestinanoj. Temas specife pri la atakoj kontraŭ loĝdomoj - de Israelo deklaritaj kiel "atakoj kontraŭ teroristoj kaj teroristejoj"; kaj la drastan limigon de elektro por Gaza-strio. En februaro 2005 Israelo haltigis la detruon de domoj.

Aktuale[redakti | redakti fonton]

Usona armeo estis riproĉita pro kolektiva punado en Irako, kiam buldozoj detruis palmokampon en areo al-Dora proksime de Bagdado, de kie usonaj soldatoj estis atakitaj en la antaŭaj semajnoj. La armeanoj ĉesigis elektron por la loka loĝantaro, baris aliron kaj detruis la lokan benzinejon. [9] Similaj operacioj estis okazintaj antaŭe.

La Ĉina registaro estis akuzita pro kolektiva punado kontraŭ la popolo en Tibeto. [10]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Fontoj[redakti | redakti fonton]

  1. "The laws of war as to conquered territory" by William Miller Collier, New York Times, November 29, 1914, p SM6
  2. Oradour-sur-Glane - Britannica Online Encyclopedia
  3. New York Times: Tiny Town Lost in Tides of History
  4. Massacres and Atrocities of WWII in the Axis Countries
  5. World War II in Ukraine: Kortelisy (Ukraine), Lidice (Czechoslovakia) & Oradour-sur-Glane (France): Razed Villages.
  6. "British to step up Malaya campaign; 1951 plans include 'collective punishment' for aiding Reds, rewards and more troops" New York Times, Dec. 17, 1950, p 12
  7. "Labor's censure over Kenya fails" New York Times, Dec 17, 1952, p16
  8. Britain punishes Cypriote balking in informer role" New York Times,Mar. 17, 1956, p1
  9. Raporto de Dahr Jamail en Inter Press Service, Jan 2005: "IRAQ: U.S. Military Resorting to Collective Punishment" angle
  10. Raporto de Human Rights Watch, 2002: China and Tibet angle

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]