Krajono

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Olowki RB.jpg

Krajono estas skribilo konsistanta el grafita ingoto tenita ene de tubeto el ligno. Estas ankaŭ kolorkrajonoj faritaj el aliaj materialoj. Oni ĉiam povas forviŝi krajonajn skribitaĵojn aŭ desegnitaĵojn pere de skrapogumo, tio estas laŭokaze samtempe la ĉefa avantaĝo, aŭ la ĉefa malavantaĝo de krajono kompare al aliaj skribiloj.

Historio[redakti | redakti fonton]

La hodiaŭa historio komenciĝas en 1564, kiam oni trovis uran grafiton en Borrowdale, Anglio. Tion uzis la ŝafistoj por marki la ŝafojn.

Unuafoje memoris pri krajonsimila ilo la svisa naturesploristo Conrad Gesner, kiu skribis en 1565 pri skribilo konsistanta el grafito prenita en ligno ujo. Oni rigardis tiutempe la grafiton speco de plumbo, Gesner estis la unua, kiu priskribis ĝin kiel mineralon.

La moderna krajono datiĝas de ĉ. 1790 kiam Conté en Francio kaj Hardtmuth en Germanio komencis produkti krajonojn pere de miksaĵo el grafito kaj argilo. Antaŭe ili estis faritaj el plumbo. (Ankaŭ uzatas de la artistoj bastonetoj de karbonigita evonimoligno.)

Kodigo[redakti | redakti fonton]

Simboloj informas pri la "moleco" (aŭ "graseco") aŭ malmoleco (aŭ "malgraseco") de la krajono. Ne nur pri simpla moleco aŭ malmoleco temas, la molaj krajonoj eligas pli larĝajn kaj pli nigrajn strekojn, la malmolaj pli malfacile skribas pli mallarĝajn kaj pli brile nigrajn, aspektantajn grizece, strekojn.

La moleco-malmoleco dependas de proporcio de argilo, temperatura traktado.

Oni produktas ekde 1874 la t.n. inkokrajonon, kiu kontraŭstaras al la humideco.

Eŭropa Sistemo[redakti | redakti fonton]

9H
8H ege malmola
7H ege malmola
6H tre malmola
5H tee malmola
4H malmola
3H malmola
2H sufiĉe malmola
H  sufiĉe malmola
F
HB la ordinara scpeco, meza
B  sufiĉe mola
2B sufiĉe mola
3B mola
4B mola
5B tre mola
6B tre mola
7B ege mola
8B ege mola
9B

Usona Kodigo[redakti | redakti fonton]

Usona Kodigo uzas numeron.

Usono       Eŭropo
#1     =     B
#2     =    HB   (plej komuna)
#2 1/2 =     F   (ankaŭ uzata 2 4/8, 2.5, 2 5/10, pro patento)
#3     =     H
#4     =    2H

Japana Kodigo[redakti | redakti fonton]

Japana Kodigo estas laŭ Japana Industria Normo (JISS6006). Tamen ekde 1998 krajonoproduktantoj ne uzas JIS-markon kvankam ili produktas laŭ JIS. La kodigo diferencas al Eŭropa Kodigo.

9H
8H
7H
6H
5H
4H
3H
2H
H
F
HB
B
2B
3B
4B
5B
6B

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]