Kvar noblaj veroj

El Vikipedio

Elekto de artikoloj pri budhismo

Historio de budhismo

Kronologio de budhismo

Bazaj nocioj

Tri juveloj Kvar noblaj veroj Nirvano· Patiĉĉa samuppada Anatta· Dukkha· Aniĉĉa Kvin konsisteroj· Renaskiĝo

Signifaj staturoj

Siddhartha Gautama Lernantoj de Budho Budhismaj filozofoj

Budhisma praktiko

Budho · Bodhisatvo Arahant· Arija magga Nobla okparta pado Paramito · Djhana

Signifaj skoloj

Theravado Zen Chan Son Karma Kagjü Pura lando

Trispeca membrigado de budhismo

Hinajano Mahajano Vaĝrajano

Tekstoj

Tripitako· Vinajo Sutro Pitako· Abhidhammo Mahajanaj sutroj Budhismaj tantroj

Portalo:Budhismo

La kvar noblaj veroj estas alia grava nocio en Budhismo, sanskrit : catvaryaryasatyani, japona lingvo : shisotai). Ĝi estas en tiun senson gravan, ĉar ĝi estis pardo de la unua ensegno de Budho en Varanasi, ĝia ensegno kiu enmoviĝis la radon dharma.

[redaktu] La Kvar noblaj veroj

1. La unua nobla vero ali nome dukkha, la sufero. Ĝi lernas ke la kondiĉitan ekziston, la ekzisto kiel oni konas ĝin, estas sufero : naskiĝo estas sufero, maljunuleco same, malsano, morto estas sufero, esti unita kun iu kiu oni malamas estas sufero, esti separita de iu kiu oni amas estas sufero - kaj, fine, la kvina agregaĵoj de aligetecon (formon, sentecon, percepton, voluntecon kaj konsciencon) estas suferoj. Ĝia vorto de "sufero" estas ankaŭ utile tradukita kun nekontentecon, ĉar ĝi iras pli for ke fizikan doloron.

1. La dua vero estas lia de origino de la sufero (samudaja). Sensoifecon kaj nekonatecon kiu kreas la tri radikojn de la malo : la avidon, la haton kaj eraron ; iun akton (el esprito, korpo aŭ parolo), bone aŭ malbone produktas frukton (phala) pozitiva aŭ negativa por sia aŭtoro.

1. La tria vero temas pri la halto de iu sufero (nirodha). Ĝi vortiĝas ke ekzistas finon de sensoifecon. Ĝi fino nomiĝas nirvano.

1. La kvara nobla vero montras la vojon kondukas al fino de sufero (magga). Ĝia vojo nomiĝas la "noblan okoblan vojon" aŭ "sanktan vojon kun ok brakoj" : korekta opinio, korekta intuicio, korekta parolo, korpa agado korekta, korektaj vivmedioj, korekta eforto, korekta atenco kaj korekta mentala koncentro ; ĝia vojo permesas atingi nirvanon.

[redaktu] Parabolo de kuracisto

Ĝiaj kvar nobaj veroj estas ofte komparita al prelego de iu kuracisto. Budho saniĝas la ĥomaro de liajn malsanoj. Li unue diras diagnozon, post ŝerŝas kaŭzon, rigardas se malsano estas sanigebla, kaj proponas remedon.

[redaktu] Unua Sutta

La sutta kiu temas pri ĝia unua ensegno de Buddho estas konita laŭ la nomo Dhammacakkapavatthanasutta kaj estas trovebla en la sekcio Samyutta Nikaya de la teksto Sutta Pitaka.