La entombigo de la grafo Orgaz
El entierro del señor de Orgaz, populare nomata El entierro del Conde Orgaz (La entombigo de la grafo Orgaz), estas granda pentraĵo pentrita je oleo de El Greco (1541-1614), de stilo manierisma, realigata por la preĝejo de Sankta Tomeo de Toledo en Hispanio, inter la jaroj 1586 kaj 1588. La pentraĵo konserviĝas samloke kaj estas konsiderata unu el la plej bonkvalitaj verkoj de la aŭtoro kaj la plej mirata.[1]
Enhavo |
Klarigo de la pentraĵo [redakti]
La pentraĵo reprezentas la du dimensiojn de la homa ekzistado: malsupre la morto, supre la ĉielo, la senfina vivo.
En la malsupra parto, la centro estas okupata de la korpo de la senjoro, entombigota. Por tiu solena okazo estis malsuprenirintaj sanktuloj el la ĉielo: la episkopo Sankta Aŭgusteno, unu el la grandaj Patroj de la Eklezio, kaj la diakono Sankta Stefano, la unua martiro de Kristo.
Inter la ĉielo kaj la tero, la ligilo estas la la nemortonta animo de la senjoro de Orgaz, alportata al la ĉielo fare de anĝelo, kaj tio ŝajnas kvazaŭ ĵus naskita infano. Tiele la morto iĝas komenco de vivo.
En la supra parto, la pentristo priskribas la ĉielon, la feliĉan vivon de la ĉieluloj. Aperas Kristo gloria, luma, vestita je blanko, entronigita kiel juĝisto de vivantoj kaj mortintoj. Per sia dekstra mano ordonas la apostolon Petro, estro de lia eklezio, malfermi la pordojn de la ĉielo por la animo de la mortinta grafo. La Dipatrino akceptas la animon de la senjoro.
Kontrastas la energio kaj moviĝemo luma de la supra parto kun la kvieteco kaj vertikaleco propraj de la ĉeestantoj al la entombigo; nur la centra figuro komponita de la mortinto kaj de la du subtenantoj allogas la rigardon, helpite de la nigreco de la mortinto enkadrita de la oreco de la du subtenantoj. Simile supre la virgulino sendas koloran markon inter tiom da lumegeco. La resto de la ĉeestantoj estas ĉefe vizaĝoj elirintaj el la ĝenerala nigreco.
La roluloj [redakti]
Oni studis kaj verkis multe pri la rekono de la pentritoj. Certe El Greco uzis la vizaĝojn de nobeloj siatempaj por senmortigi ilin en la pentraĵo, ĉu en la tera parto ĉu en la ĉiela, ĉiukaze ene de ĝenerala anakronismo ĉar tiu entombigo okazis antaŭ preskaŭ tricent jaroj.
Oni povas certigi plencertece nur pri identigo de du aŭ tri roluloj.
- La infano duonsurgenuigita unuarange je maldekstro de la rigardanto. Estas Jorge Manuel, la filo de El Greco, kiam estis 10jaraĝa. Naztuko elirinta el lia vesto atestas ĝin, ĉar indikas la daton de lia nasko.
- La barbulo de blankhara barbo aliflanke, profile. Estas Alonso de Covarrubias, intima amiko de El Greco.
Oni distingu, la teran kaj ĉielan partojn, perfekte limigitaj kaj inter kiuj estas “detalo” kiel ligilo inter ambaŭ niveloj, nome kruco kiu prezidas la entombigon.
La tera parto [redakti]
La ĉiela parto [redakti]
Historio de la pentrado [redakti]
Teknikaj aspektoj [redakti]
Loko kaj konservado [redakti]
Sekvo [redakti]
Bibliografio [redakti]
- Valle y Díaz, Félix del. Poética. El entierro del Conde de Orgaz. Toledo: Azacanes, 2000.
- Vaquero Fernández-Prieto, Emilio (1997). Fantasía y realidad de Toledo. Toledo: Azacanes.
- Lorente Toledo, Enrique (et al.) (1993). Rutas de Toledo. Madrid: Electra.
- Marías, Fernando (1995). Museos de Toledo. Madrid: Electra.
- Cerro Malagón, Rafael de (1982). El greco. Su época y su obra. Toledo: IPIET – Diputación de Toledo.
- Calvo Serraller, Francisco (1999). El entierro del conde de Orgaz. Electa.
Notoj [redakti]
- ↑ Baltés 2007: p. 89
