Lazarillo de Tormes

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
La vida de Lazarillo de Tormes y de sus fortunas y adversidades

La vivo de Lazarillo de Tormes kaj de liaj sortoj kaj malfacilaĵoj (pli konata kiel simple Lazarillo de Tormes) estas romano hispana anonima, verkita en unua persono kaj kiel epistola romano (kiel unusola kaj longa letero), kies konata eldono plej antikva datiĝas de 1554. En tiu oni rakontas aŭtobiografie la vivon de infano, Lázaro de Tormes, en la 16a jarcento, ekde lia nasko kaj malriĉega infanaĝo ĝis lia geedziĝo, jam en adolta aĝo. Ĝi estas konsiderata pionira de la Pikareska romano pro elementoj kiel realismo, la rakontado en unua persono, la strukturo survoje inter diversaj majstroj kaj la ideologio kaj moraliga kaj pesimisma.

Lazarillo de Tormes estas ironia skizo kaj senpia de la socio de la epoko, el kiu oni montras ties malvirtojn kaj hipokritajn sintenojn, ĉefe de pastroj kaj religiuloj. Estas diferencaj hipotezoj pri ties aŭtoreco. Probable la aŭtoro estis simpatianto de la idearo erasmisma. Tio motivis ke la Inkvizicio malpermesis ĝin kaj ke poste permesis ties publikadon post cenzuro. La verko ne reeldoniĝis plene ĝis la 19a jarcento.

Eldonoj[redakti | redakti fonton]

Konserviĝas kvar diferencaj unuaj eldonoj de la verko, la kvar de la jaro 1554, presitaj respektive en Burgos, Medina del Campo, Antverpeno (tiam hispana posedaĵo) kaj Alcalá de Henares. La plej antikvaj ŝajne estas tiuj de Burgos kaj Medina.

De la eldono de Antverpeno oni konservas sep ekzemplerojn, dum estas nur po unu el ĉiuj el la aliaj tri eldonoj. La ekzemplero plej ĵuse malkaŝita estis tiu de la eldono de Medina del Campo, kiu aperis en 1992 en la vilaĝo de la provinco de Badajoz nome Barcarrota, post trapasi kelkajn jarcentojn kaŝe enmurigita por eviti la Inkvizicion.

Tamen probable ekzistis pli antikva eldono, de 1553 o 1552, kies eventuala sukceso generis la tri samtempajn postajn eldonojn.

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • ALBORG, Juan Luis: Historia de la literatura española. Tomo I: Edad Media y Renacimiento. Madrid, Gredos, 1997 (segunda edición ampliada; octava reimpresión). ISBN 84-249-3126-2.
  • ANÒNIM: La vida de Llàtzer de Tormos, Trad. al valenciano de Antoni Bulbena i Tusell, estudi preliminar de Jordi Bilbeny, edició a cura de Josep Maria Orteu, Llibres de l'Índex, Barcelona, 2007. (En catalán). ISBN 978-85-9653-51-3.
  • CALERO, Francisco: Juan Luis Vives, autor del Lazarillo de Tormes, Ajuntament de València, València, 2006. ISBN 84-8484-172-3.
  • CALERO, Francisco: Juan Luis Vives, autor del Diálogo de Mercurio y Carón, Ajuntament de València, València, 2004. ISBN 978-84-8484-115-9.
  • NAVARRO DURÁN, Rosa: "Introducción" a Valdés, Alfonso de: La vida de Lazarillo de Tormes y de sus fortunas y adversidades. Barcelona, Octaedro, 2003. ISBN 84-8063-580-0.
  • RICO, Francisco (ed.): Lazarillo de Tormes. Madrid, Cátedra, 1998 (decimotercera edición). ISBN 84-376-0660-8.
  • RICO, Francisco: La novela picaresca y el punto de vista, Barcelona, Seix Barral, 2000. ISBN 978-84-322-0850-8.