Los-Anĝeleso

El Vikipedio
(Alidirektita el Los Angeles)
Saltu al: navigado, serĉo


Los-Anĝeleso
angle: Los Angeles, hispane: Los Ángeles
urbo
DowntownLosAngeles.jpg
Los-Anĝeleso
Flag of Los Angeles, California.svg
Flago
Seal of Los Angeles, California.svg
Blazono
Oficiala nomo: Los Angeles
Kromnomoj: L.A., La urbo de anĝeloj, La amuza ĉefurbo de la mondo
Ŝtato Flago de Usono  Usono
Federacia ŝtato Kalifornio
Kantono Los-Anĝeleso
Situo Los-Anĝeleso
 - alteco 71 m s. m.
 - koordinatoj 34°03′00″N 118°15′00″W  /  <span class="geo-dec geo" title="Mapoj, elĉielaj bildoj kaj aliaj datumoj por 34.05 Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo *">34.05°N, Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo < / 34.05; Esprima eraro: Neatendita operacisimbolo * (Los-Anĝeleso)
Plej alta punkto 1548
 - situo Sisiter Elsie
Plej malalta punkto 0
Areo 1 290,6 km² (129 060 ha)
 - de aglomeraĵo 4 319,9 km² (431 990 ha)
 - de lando 1 214,9 km² (121 490 ha)
 - de akvo 75,7 km² (7 570 ha)
Loĝantaro 3 849 378 (2006)
 - de aglomeraĵo 17 755 322
Denseco 2 982,63 loĝ./km²
 - de aglomeraĵo 4 110 loĝ./km²
Fondita 4-a de septembro 1781
Urbestro Antonio Villaraigosa
Horzono PTZ (UTC-8)
 - somera tempo PTZ (UTC-7)
Poŝtkodo 90001-90068, 90070-90084, 90086-90089, 90091, 90093-90097, 90099, 90101-90103, 90174, 90185, 90189
Telefona antaŭkodo 213, 310, 323, 424, 661, 818
Situo de urbo en Usono
ButtonRed.svg
Situo de urbo en Usono
Situo enkadre de Okcidenta Usono
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Okcidenta Usono
Situo enkadre de Nord-Ameriko
ButtonRed.svg
Situo enkadre de Nord-Ameriko
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Los Angeles, California
Retpaĝo: www.lacity.org

Los-Anĝeleso (hispane: Los Ángeles; angle: Los Angeles) estis fondita en la 18-a jarcento kiel meksika farmvilaĝo, kies kompleta nomo estis "Nuestra Señora la Reina de Los Ángeles del Río de Porciuncula", fariĝis mondfama en la 20-a jarcento kiel la loko de Hollywood, centro de la usona kinoindustrio pro la tieaj bona vetero, variega tereno, kaj libereco el tiamaj monopoliistoj de Novjorko (inter ili, Edisono).

Ĝi nun estas la plej granda urbo en Kalifornio, dua plej granda en Usono, kaj la deka plej granda en la mondo. Kvankam nur 3,6 milionoj da homoj loĝas inter la landlimoj de la urbo Los-Anĝeleso mem, pli ol 16 milionoj enloĝas la urban aglomeraĵon de la tri kantonoj Los-Anĝeleso, Orange, kaj Riverside.

Enhavo

[redakti] Historio

Fondita de hispanaj koloniistoj en 1781 kun la nomo "El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Angeles de Porciúncula" (La Urbo de Nia Sinjorino la Reĝino de la Anĝeloj de Porciúncula). La nomo devenis de tiu de kapelo aparteninta al la Sankta Francisko, kies sektanoj regadis la hispanan koloniadon de Kalifornio kaj konstruis multajn misionejojn tra la ŝtato. (Ili donis la nomon de sia majstro al la alia urbego de Kalifornio, Sanfrancisko.) Iom post iom, la nomo mallongiĝis al la nuna "Los Angeles" (prononcita angle "lasANĝelis", hispane "losANĥeles") kaj ofte simple al "L.A." (elej').

Dum la malfrua jarcento XIX kaj jarcento XX, la urbo kreskadis, ĝis ĝi fariĝis la plej granda en Kalifornio. Los-Anĝeleso fifamiĝis pro malbona situacio inter rasoj. Nigrahaŭtuloj tumultis tie en 1965 kaj 1992, kiel protesto kontraŭ brutaleco polica kaj la malegala ekonomia situacio.

[redakti] Klimato

Los-Anĝeleso havas mediteranean aŭ subtropikan klimaton. Tro grandaj diferencoj ne estas inter la monatoj. Jare pluvas po 305 mm (tre malofte neĝas).

[redakti] Ĝemelurboj

[redakti] Esperantistoj en Los-Anĝeleso

[redakti] Bildoj

Vasta panoramo de Los-Anĝeleso
Vasta panoramo de Los-Anĝeleso

[redakti] Eksteraj ligiloj

Ekstera ligilo  http://www.ci.la.ca.us
Ekstera ligilo  http://www.lacity.org
Ekstera ligilo  http://www.lacvb.com
Ekstera ligilo  http://www.usc.edu/isd/archives/la
Ekstera ligilo  http://vladimir-okc.narod.ru/UU-html/truu39.htm Unuetaĝa Usono ĉ.39 "Lando de Dio" en Esperanto

[redakti] Vidu ankaŭ

Personaj iloj
Nomspacoj

Variantoj
Agoj
Navigado
Printi/eksporti
Iloj
Aliaj lingvoj