Lublin

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Lublin
Flago Blazono
Lublin (Pollando)
DMS
Red pog.svg
Mapo
Genitivo de la nomo Lublina
Provinco Lublina Provinco
Distrikto-rajta Jes
Speco de komunumo Urba
Urba komunumo Jes
Aglomeraĵo Proksimume 640000
Urborajtoj 1317
Koordinatoj 51° 14′ N, 22° 34′ O51.23333333333322.566666666667Koordinatoj: 51° 14′ N, 22° 34′ O
Alto super la marnivelo 162 ... 233 m
Areo 147,45 km2
Loĝantaro 354967 (en 2006)
Loĝdenso 2407/km2
Poŝtkodo 20-001 ĝis 20-999
Telefona antaŭkodo + (48) 81
Aŭtokodo LU
Estro Krzysztof Żuk
Titolo de estro Prezidanto de urbo
Adreso de estraro Plac Łokietka 1
Retpoŝto de estraro prezydent@um.lublin.pl
Poŝtkodo de estraro 20-109
Telefono de estraro (+48) 81 44-35-119
Fakso de estraro (+48) 81 44-35-735
Ĝemelaj urboj (Hispanio) Alcalá de Henares
(Hungario) Debrecen
(Germanio) Delmenhorst
(Pensilvanio, Usono) Erie
(Anglio) Lancaster
(Ukrainio) Lvovo
(Ukrainio) Lucko
(Ukrainio) Lugansk
(Germanio) Münster
(Francio) Nancio
(Danio) Nyköbing-Falster
(Bulgario) Pernik
(Litovio) Panevėžys
(Israelo) Riŝon-Le-Ciono
(Ukrainio) Starobilsk
(Nederlando) Tilburg
(Portugalio) Viseu
(Kanado) Windsor
Komunuma retejo http://www.um.lublin.pl
v  d  r
Information icon.svg

Lublin estas urbo en orienta Pollando, ĉefurbo de Lublina Provinco. Laŭ la loĝantaro ĝi estas la plej granda pola urbo oriente de Vistulo.

Historio[redakti | redakti fonton]

Lublin estis fondita en la 12-a jarcento kiel fortikaĵo kontraŭ atakoj el oriento. Pri kristanismo ĝi estis unu el la centroj de la reformacio en Pollando, sed ĝi havis ankaŭ riĉan judan kulturon; inter la mondmilitoj ĉ. 40 % de la loĝantaro estis judoj.

En 1474 estis formita la vojevodio (distrikto) lublina. En 1569 oni kontraktis en Lublin union inter Pollando kaj Litovio. Tiuepoke en la urbo okazis la plej grandaj kaj gravaj foiroj de la lando. En 1815 Lublin iĝis parto de Kongresa Pollando, kiu estis fakte dependa de Rusio.

Lublin

Dum la Unua mondmilito germanaj kaj aŭstriaj trupoj en 1915 okupis la urbon kaj finis la rusan regadon. Post la milito la pola registaro iom da tempo rezidis en la urbo.

Dum la Dua mondmilito nazioj instalis en kvartalo Majdanek koncentrejon. En 1944 sovetiaj trupoj forpelis la germanojn kaj instalis en Lublin novan polan registaron, la "Polan Komitaton de Nacia Liberigo" (Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, PKWN). Post la liberigo de Varsovio la registaro transiris tien.

En julio 1980 Lublin estis ĝermejo de la laborista movado, kiu kondukis al la fondo de sindikato Solidareco. Okazis dusemajna striko, kiun la komunisma registaro finis per ekonomiaj koncedoj; sed jam en aŭgusto sekvis strikoj en Gdansk.

Urbomapo

Situo[redakti | redakti fonton]

Lublin situas en orienta Pollando ĉe rivero Bystrzyca.

La historia centro posedas kastelon el la 12-a jarcento kaj urbodomon el la 14-a jarcento kaj multajn aliajn historiajn konstruaĵojn. La eniron al la historia centro regas la Kastela kaj la Krakova Pordegoj.

En la kvartalo Majdanek, sud-oriente de la centro, oni instalis en la ejo de la eksa nazia koncentrejo memorigan ŝtatan muzeon (Państwowe Muzeum na Majdanku). Ĝi situas ĉe strato Droga Męczenników Majdanka 67 ("vojo de la martiroj de Majdanek").

Superaj lernejoj[redakti | redakti fonton]

En la urbo ekzistas kvar ŝtataj superaj lernejoj:

Ekzistas ankaŭ kelkaj privataj superaj lernejoj, inter kiuj la plej grava estas Katolika Universitato de Lublino.

Trafiko[redakti | redakti fonton]

Esperanto[redakti | redakti fonton]

Ĉe la politekniko de Lublin okazas Esperanto-kursoj aranĝataj de profesoro Witold Stępniewski.

En 2004 en Lublin okazis la konferenco "BUS 5" de AIS, dum kiu polaj kaj alilandaj studentoj studis kaj ekzameniĝis pere de Esperanto.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]