Magia kvadrato

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Magia kvadrato estas aranĝo de nombrojliteroj en la formo de kvadrato, kun certaj simetriecoj.

De nombraj magiaj kvadratoj oni normale postulas, ke la sumo de la nombroj en horizontalo aŭ en vertikalo estas ĉiam la sama. Tion plenumas ekzemple jena ĉin-devena kvadrato, kie rezultas 15 ne nur el la horizontaloj kaj vertikaloj, sed eĉ el la diagonaloj:

4 9 2
3 5 7
8 1 6

Pri la kreado de tiaj kvadratoj abunde okupiĝis la matematikisto Blaise Pascal. La artisto Albrecht DÜRER en sia gravuraĵo "Melankolio" montras kvarvican magian kvadraton, same Josep Subirachs en sia skulptaĵo "La Sankta Familio".

La plej ofte postulata eco de literaj magiaj kvadratoj estas simetrieco laŭ la ĉefa diagonalo; tio signifas, ke horizontale kaj vertikale legeblas la samaj vortoj. Ekzemplo estas la fama Sator-kvadrato:

S A T O R
A R E P O
T E N E T
O P E R A
R O T A S

en kiu estas eĉ rotacia simetrieco, tiel ke el la kvin (latinaj?) vortoj rezultas palindromo: "sator arepo tenet opera rotas". Pri ties signifo oni multe disputis.

Je la 22-a de marto 2007 Jesse Hoekstra kaj Willem Schilte de la Dominicus Kolegio en Nijmegen Nederlando kaj ilia amikino Petra Alkema solvis malnovan matematikan enigmon per la kreado de magia kvadrato de 12 x 12 = 144 ciferoj. La sumo de ĉiu kolumno kaj de ĉiu vico ĉiam estas 870. La sumo de ĉiu triono de vico kaj de ĉiu triono de diagonalo ĉiam estas 290. La nomo estas AHS-kvadrato laŭ la komencaj literoj de iliaj familiaj nomoj.


Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]