Matea herbo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Planto de Yerba Mate en la Botanika Ĝardeno de Bonaero.

Ilex paraguariensis, en hispana yerba mate (Matea herbo), yerba de los jesuitas (Jezuita herbo), aŭ yerba del Paraguay (Paragvaja herbo aŭ laŭ la latina scienca nomo Paragvaja ilekso) (en gvarania: ka'a), estas arba specio de Novtropikoj origina de la riveraj basenoj de Supra Paranao, Supra Urugvajo kaj ĉe kelkaj alfluantoj de la Rivero Paragvajo[1][2][3] kie ĝi kreskas nature, ĉefe formante parton de la subarbaraĵo aŭ de la meza tavolo de la montarbaro.

El folioj kaj branĉoj, sekigitaj kaj muelitaj el tiu akvifoliaco oni kuiras la mateon, nome infuzaĵo komuna en la kuiarto kaj tradicioj de Argentino, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo.[4][5] La nomo mateo estas la nomo de la mateujo kiu tradicie utilas kiel ujo por la infuzaĵo. La planto estas amplekse kultivita komerce en Argentino, Brazilo kaj Paragvajo ekde la 19a jarcento, kaj okazigas gravan industrion. Laŭ la Organizaĵo pri Nutrado kaj Agrikulturo, Brazilo estas la plej granda produktanto de matea herbo de la mondo, kun 434.727 tunoj (53%), sekve de Argentino kun 300.000 tunoj (37%) kaj Paragvajo kun 76.663 tuoj (10%).[6]

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Notoj[redakti | redakti fonton]

  1. [1]
  2. IUCN2006, World Conservation Monitoring Centre, 1998, id=32982, Ilex paraguariensis, alirita la 9an de majo 2006
  3. [2]
  4. Yerba Mate: National Drink of Argentina?
  5. Yerba mate en Argentina
  6. [3]

Bibliografio[redakti | redakti fonton]

  • Hernández Bermejo, J. E.; León, J. (eds.) (1994). Neglected crops: 1492 from a different perspective. Roma: FAO. ISBN 92-5-103217-3
  • López, J. A; Little, E.; Ritz, G.; Rombold, J.; Hahn, W. (1987). Árboles comunes del Paraguay: Ñande yvyra mata kuera. Asunción del Paraguay: Cuerpo de Paz.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]