Moĝibako

Moĝibako (japano 文字化け, IPA: [modʑibake]), komputila ĵargono, ek de 文字 (もじ, moĝi) "karaktero" + 化け (ばけ, bake) "ŝanĝa" aŭ "misforma", signas la elmontratajn karakterojn kiuj rezultas de la transkodo malkonvena de signifa teksto kiu aperis sensignifa al la legulo. En Rusujo oni nomas la problemo кракозя́бры (krakozjabri infanecaj skribaĉoj, IPA: [krɐkɐˈzʲæbrɪ̈]), en germana ĝi estas Zeichensalat ("karaktera salato") kaj en la ĉinalingvo ĝi estas 乱码 (luànmǎ, "amaso de kodo konfuza").

Koverto kun adreso skribita en krakozjabri aŭ moĝibako. Enhavanta libron Harry Potter, la letero estis sendita al rusa studentino de ŝia franca amiko. Li mane transskribis la adreson kiun li ricevis per retpoŝto. La franca sendinto malĝuste agordigis lian retpoŝtprogramon. Pro tio la cirilaj signoj, enkoditaj laŭ skemo KOI8-R, montriĝis kiel akcentitaj simboloj de la okcidenta skemo (ISO-8859-1). Rusaj poŝtaj dungitoj sukcese deĉifris la adreson kaj liveris la pakaĵon al la adresatino.

La problemo leviĝis en la tagiĝo de la Interreto, kiam oni skribis la multecon de lingvoj en malsamaj kodpaĝoj. La enkonduko de Unikodo provizas la solvon teknikan, sed la problemo persistis ĉar multaj retpaĝoj ne uzas la enkodigon UTF-8 (aŭ la anstataŭan enkodigon UTF-16, kiu estas pli kompakta reprezentado por la paĝoj ĉinaj, japanoj kaj koreaj).

Oni povas foje fari tian tekston komprenebla per malfermi ĝin en tekstredaktilo aŭ retumilo, kaj poste elekti alian enkodigon. Tamen, tia rekodigo por revigligi la originalan tekston ne ĉiam eblas. Ekzemple, pli aĝaj, neĝuste agorditaj retpoŝtaj serviloj kiuj atendas ricevi nur sep-bitajn mesaĵojn, forĵetus la okan biton en la dissendado, aŭ unuopa arbitra signo anstataŭus multoblajn glifojn, tiel malhelpanta la aŭtomatigitan restarigon de la celata glifo.

Antaŭ la ĝenerala uzo de Unikodo, oni ofte kodis Esperanton en Latino-3 aŭ "Sud-Eŭropa Latina Signokodo" por montri la akcentajn karakterojn ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ kaj ŭ. Iuj retumiloj neĝuste elmontris ĉi tiujn signojn kiel Latino-1-aj glifoj kun la sama enkodigo: æ, ø, ¶, ¼, þ kaj ý.