Mojosa

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Mojosa estas adjektivo en Esperanto (la origina kaj plej ofte renkontata formo de la radiko mojos/), kun signifo egala al tiu de la angla vorto cool en ties signifo de bonegalaŭ la sociaj normoj de la junularo. Efektive temas pri mallongigo de triradika kunmetaĵo modernjunstila. Ĝi estas parto de la junulara esperanto-slango de la 2000-aj jaroj. La vorto jam aperis ankaŭ en novaj libraj vortaroj,[1][2][3] sed ĝi ne estas parto de PIV.[4]

Historio, deveno kaj signifo[redakti | redakti fonton]

La vorto ekestis en novembro de 2003 dum la TEJK-seminario en Söjtör (Hungario) per iniciato de Gregor Hinker, Felix Zesch, Carl Mäsak kaj ceteraj seminarianoj, kiam oni konstatis la fortan mankon de esperanto-vorto kiu signifus la samon kiel la angla vorto cool, sed ne en la laŭvorta senco (malvarmeta), sed en alia (moderna, bonega). Malkiel multaj aliaj proponoj pri slangaĵoj, ĝi ekuziĝis kaj enradikiĝis, unue inter junuloj, sed intertempe ankaŭ pli kaj pli en la pli aĝaj generacioj.

La seminaria laborgrupo konstatis, ke la esenco de la angla vorto cool tradukeblas kiel modernjunstila (emfazante tiel al moderneco, juneco kaj stileco), sed ĉar tion oni konstatis tro komplika, tro longa kaj ne tro cool-a, oni anstataŭe prenis la komencajn literojn de ĉiu de la tri radikoj (modern' - jun' - stil') kaj el ili kreis mallongigon MJS, kiu (laŭ sia po-litera elparolo) provizis bazon por la nova adjektivo mojosa.

Ekzistantaj klarigoj pri tio, kiel ne eblis iu pli rekta esperantigo de la vorto cool kialigas, ke fonetika transpreno kula kreus konfuzon kun kuloj kaj transpreno de la baza signifo frida ne taŭgas pro tio, ke ĝi kaŭzus dusensecon.

Derivaĵoj[redakti | redakti fonton]

Ĉar la vorto mojosa estas ĝenerale taksata kiel adjektivo derivita de radiko mojos', oni foje renkontas ankaŭ aliajn derivaĵojn faritajn de tiu sama radiko - ekzemple mojosega (=ege mojosa), mojosi (=esti mojosa), mojose (=per mojosa maniero) aŭ mojosulo (=mojosa ulo). Tamen ilia uzo ne tiom oftas kiel la uzo de la originala vorto.

En 2011 magazino La Ondo de Esperanto publikigis recenzon kun vorto momososa (modern-matematiksciencstila)[5], kiu estas se ne rekta derivaĵo, do certe uzas similecon kun mojosa.

Ĝenerala uzo[redakti | redakti fonton]

Nuntempe la vorto mojosa (kaj sufiĉe malpli ofte ĝiaj derivaĵoj) trovas oftan uzon dum esperanto-konversacioj, precipe ene de la junulara medio. Male, multaj de la pli aĝaj esperantistoj neniam konatiĝis kun la signifo de tiu vorto. La reago kaj ĝia akcepto inter tiu ĉi grupo tamen ĝenerale estas milda, komprenema kaj multe pli pozitiva ol la reago al aliaj similaj eroj de la junulara slango (ekzemple la eksperimenta prepozicio na).

Oficialaj uzoj[redakti | redakti fonton]

La kroata esperanto-renkontiĝo MIRO, kiu ĉiufoje transprenas alian signifon por la mallongigo en sia nomo, okazis en aŭgusto 2009 sub la nomo "Mojosa Internacia RenkontiĝO".

En majo 2009 la Itala Esperanto-Junularo unuafoje organizis aranĝon sub nomo "MJS - Montara Junulara Semajnfino"[6] kies mallongigo estas aludo al la vorto "mojosa" respektive rekte la originalaj tri literoj el kiuj la vorto kreiĝis.

En revuo Esperanto de marto 2011 aperis artikolo de José Antonio Vergara pri la kongresa temo de la tiujara Universala Kongreso de Esperanto organizota de UEA en Kopenhago, titolita "Mojose en Kopenhago! Kun la junularo, en ĝia Internacia Jaro...".

Dum la solena malfermo de la 96-a UK en Kopenhago, la 24-an de julio 2011, Probal Dasgupta, la prezidanto de UEA, dufoje uzis la vorton "mojosa"; interalie en jena frazo: "Ni ĵus aŭskultis mojosan muzikan prezenton de la gejunuloj."

Kuriozaĵoj[redakti | redakti fonton]

La radiko "mojos" tute kongruas kun la vortfaradaj principoj de Gavaro, slango bazita sur esperanto kreita de Manuel Halvelik.

Fontindikoj[redakti | redakti fonton]

  1. Wells, J. C: English Esperanto English Dictionary, New York: Mondial, 2010, ISBN 9781595691491.
  2. Matthias, Ulrich: Deutsch-Esperanto Esperanto-Deutsch
  3. Kozyra, Eduardo: Esperanta-angla-pola vortaro, Malbork, 2013 – enhavas jenan difinon: mojos/a (modern’ – jun’ – stil’= MJS; moderna, bonega) = cool; fajny, świetny
  4. Serĉo de "mojosa" en PIV (je 2013-05-23 liveras neniun rezulton)
  5. Kia vortordo en Esperanto? // LOdE, №7 (201)
  6. http://iej.esperanto.it/nov/2009/mjs.php

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]