Monda Heredaĵo

El Vikipedio

(Alidirektita el Monda Kulturheredaĵo de UNESKO)

Monda Heredaĵo estas aparta loko (kiel arbaro, montaro, lago, dezerto, konstruaĵo, aro da diversaĵoj aŭ urbo), kiun Unesko elektis por la internacia programo de Monda Kultura kaj Natura Heredaĵo pro ties natura, historia aŭ kultura valoro. Oni distingas inter

Monda Kulturheredaĵo de UNESKO (homfaritaj objektoj)
Monda Naturheredaĵo de UNESKO (naturaj objektoj)

Ejoj de monda heredaĵo

Natura · Kultura heredaĵo · Ruĝa listo

Ejoj de Monda Heredaĵo de Unesko en: Afriko · Ameriko · Azio kaj Oceanio · Eŭropo

[redaktu] Kelkaj el la 830 heredaĵoj

(septembro 2006)

[redaktu] Afriko

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Monda heredaĵo en Afriko

[redaktu] Alĝerio

Rokpentraĵoj de Tasili n'Aĵer

[redaktu] Tanzanio

Naturparko Serengeti kaj nacia parko Kilimanĝaro

[redaktu] Zambio kaj Zimbabvo

Viktoria Akvofalo

[redaktu] Aŭstralio kaj Oceanio

Granda barilrifo

[redaktu] Azio

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Monda heredaĵo en Azio

[redaktu] Nepalo

Lumbini, la naskiĝurbo de Budho

[redaktu] Turkio

kalkoŝtonaj terasoj de Pamukkale kaj ruinoj de la frigia urbo Hierapolis

[redaktu] Uzbekio

Ĥiva la tuta malnova urbo

[redaktu] Eŭropo

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Monda heredaĵo en Eŭropo

[redaktu] Belgio

flandraj beginejoj

Bruĝo, Dendermonde, Diest, Gento (Malgranda Beginejo), Hoogstraten, Kortrejko, Loveno, Lier, Meĥleno, Sint-Amandsberg, Sint-Truiden, Tungro, Turnhout

Granda Placo de Bruselo
Belfridoj kaj preĝejoj en Flandrio kaj Valonio

Aalst, Katedralo de Antverpeno, Urbodomo de Antverpeno, Belfrido de Bruĝo, Belfrido de Dendermonde, Diksmuide, Eeklo, Belfrido de Gento, Herentals, Ipro, Kortrejko, Loveno (Preĝejo de Sankta Petro), Lier

La historia urbocentro de Bruĝo
Muzeo Plantin-Moretus en Antverpeno (ekde 2005)

[redaktu] Britio

Anglio:
- Stonehenge
Skotio:
- New Lanark

[redaktu] Ĉeĥio

Brno : Vilao Tugendhat
Český Krumlov : Historia urbocentro
Holašovice : Histori-vilaĝa rezervejo
Kroměříž : Ĝardenoj kaj kastelo
Kutná Hora : Historia urbocentro
Lednice-Valtice : Kultura pejzaĝo
Litomyšl : Kastelo
Olomouc : Kolumno de la Sankta Triunuo
Prago : Historia urbocentro
Telč : Historia urbocentro
Třebíč : La juda kvartalo kaj la Baziliko de sankta Prokopio
Zelená Hora : Pilgrima preĝejo de sankta Johano de Nepomuk

[redaktu] Finnlando

La insula fortikaĵo Suomenlinna en Helsinki (enlistigita 1991)
La malnova lignodoma urbocentro de Rauma (1991)
La ligna preĝejo de la komunumo Petäjävesi (1994)
Celuloza kaj kartona fabriko Verla en la komunumo Jaala (1996)
Bronzepoka tombejo Sammallahdenmäki en la komunumo Lappi (1999)
La insularo Kvarken en la Botnia golfo, apud Vaasa (2006), kune kun la Alta marbordo en Svedio aliflanke de la golfo (2000)
La geodezia arko de Struve (2005), mezurliniaro etendiĝanta tra 10 landoj ekde la Nigra maro al la Arkta oceano

[redaktu] Francio

Amiens: Katedralo
Arc-et-Senans: Reĝa salejo
Arles: Romiaj kaj romanaj monumentoj
Avignon: Historia urbocentro
Bourges: Katedralo
Carcassonne: Historia fortikita urbo
Chartres: Katedralo
Fontenay: Cistercia abatejo
Fontainebleau: Palaco kaj parko
Gard: Ponto
Korsiko: kaboj Girolata kaj Porto, kaj Naturrezervejo de Scandola, Piana kalankoj
Lascaux (kaverno)
Liono: Historia komplekso
la Luarvalo: inter Sully-sur-Loire kaj Chalonnes
Nancy: placoj Stanislas, Carrière kaj Alliance
Orange: Antikva romia teatro kun ties ĉirkaŭaĵoj kaj romia triumfarko
Parizo: bordoj de rivero Sejno
Pilgrimvojoj al Santiago de Compostella ene de Francio
Provins: Mezepoka urbocentro
Reims: Katedralo, malnova abatejo Saint-Remi kaj Tau-palaco
Saint-Émilion: Jurdistrikto
Monto Sankta Mikaelo kaj ties golfo
Saint-Savin-sur-Gartempe: Preĝejo
Strasburgo: Kvartalo Eta Francio aŭ Grande Île
la Suda Kanalo
Versajlo: Palaco kaj parko
Vézelay: Baziliko kaj monteto de Vézelay
Vézère: Ornamitaj grotoj de Vezervalo

[redaktu] Germanio

Aachen: katedralo (1978)
Speyer: katedralo (1981)
Würzburg: princepiskopa rezidejo kun kortumaj ĝardenoj kaj rezideja placo (1981)
Wies en Bavario: Pilgrima preĝejo (1983)
Brühl inter Kolonjo kaj Bonno: Kasteloj Augustusburg kaj Falkenlust (1984)
Hildesheim: Katedralo Sankta Maria kaj preĝejo Sankta Mikaelo (1985)
Trier: Romiaj monumentoj, katedralo Sankta Petro, kaj maria preĝejo (1986)
Lubeko: historia urbocentro (1987)
Potsdam kaj Berlino sudokcidenta: Palacoj kaj parkoj (1990, 1992, 1999)
Lorsch sude de Darmstadt: Abatejo kaj Altenmünster (1991)
Goslar: Minejo Rammelsberg kaj historia urbocentro (1992)
Maulbronn: Monaĥeja komplekso (1993)
Bamberg: historia urbocentro (1993)
Quedlinburg: Preĝejo, kastelo kaj historia urbocentro (1994)
Völklingen en Sarlando: ŝtalproduktejo (1994)
Messel ĉe Darmstadt: fosilejo (1995)
Kolonjo: Katedralo (1996)
Weimar kaj Dessau: konstruaĵoj de epoko Bauhaus (1996)
Eisleben kaj Wittenberg: Memorejoj pri Martin Luther (1996)
Weimar: la klasicisma urbocentro kaj parkaro (1998)
Centro de Berlin: Muzea insulo (1999)
Eisenach: Fortikaĵo Wartburg (1999)
Dessau kaj Wörlitz: parkaro (2000)
Reichenau: Monaheja insulo (2000)
Essen: industria komplekso de karbominejo Zollverein (2001)
la supra-centra valo de rivero Rejno (2002)
Stralsund kaj Wismar: historiaj urbocentroj (2002)
Bremen: urbodomo kaj skulptaĵo Roland sur la merkata placo (2004)
Bad Muskau: parko de Muskau (2004) (parte en Pollando)
Dresdeno: Valo de Elbo (2004)

[redaktu] Hispanio

la Jakoba Vojo al Santiago de Compostela
Surroka arto ĉe la mediteranea marbordo de Iberio
Andaluzio:
- Nacia parko Doñana
- Alhambro, Ĝeneralifo kaj kvartalo Albaicín, Granado
- Historia urbocentro de Kordovo
- Katedralo kun sia Giraldo, Alcázar kaj Archivo de Indias de Seviljo
Aragono:
- Mudeĥara arĥitekturo
Asturio:
- Monumentoj de Oviedo kaj reĝlando Asturio
Balearoj:
- Ibiza, naturdiverseco kaj kulturo
Ekstremaduro:
- Malnova kvartalo de Cáceres
- Reĝa Monaĥejo Santa María de Guadalupe
- Arĥeologiaĵoj ĉe Mérida
Galegio:
- Romia urbomuro de Lugo
- Malnova kvartalo de Santiago de Compostela
Kanarioj:
- Nacia parko Garajonay
- San Cristóbal de La Laguna
Kantabrio:
- Kavaĵo Altamira
Kastilio kaj Leono:
- Arĥeologiejo Atapuerca
- Malnova kvartalo de Ávila kaj ekstermuregaj kirkoj
- Katedralo de Burgos
- Las Médulas
- Malnova kvartalo de Salamanca
- Malnova kvartalo de Segovia kaj ties romia akvovojo
Kastilio-Manĉo:
- Historia fortikaĵa urbo Cuenca
- Malnova kvartalo de Toledo
Katalunio:
- Parko, Palaco Güell, Domo Milà kaj Domo Vicenç en Barcelono
- Fasado de la Naskiĝo kaj kripto de Sagrada Família
- Palaco de la kataluna muziko kaj Hospitalo de Sant Pau en Barcelono
- Romanikaj kirkoj en valo de rivero Boí
- Monaĥejo de Poblet
- Arĥeologiejaro de Tarragona
Madrida Regiono:
- Universitato kaj historia ejo ĉe Alcalá de Henares
- Kultura pejzaĝo ĉe Aranjuez
- Monaĥejo El Escorial
Rioĥo:
- Monaĥejoj San Millán de Yuso kaj San Millán de Suso
Valencia Regiono
- Palmarbaro ĉe Elche
- La Lonja de la Seda de Valencio

[redaktu] Hungario

bordo de la Danubo kaj fortikaĵo de Buda en Budapeŝto - - kultura pejzaĝo (1987)
- dum 2002 aldonita la Andrássy-avenuo ĝis placo Hősök tere en Budapeŝto
historia vilaĝo Hollókő - kultura pejzaĝo (1997)
grotoj de Aggtelek - natura monumento (1995)
benediktana abatejo en Pannonhalma - kultura pejzaĝo (1996)
nacia parko Hortobágy - kultura pejzaĝo (1999)
frukristana tombejo en Pécs - kultura pejzaĝo (2000)
areo de lago Fertő - kultura pejzaĝo (2001)
vinregiono Tokaj - kultura pejzaĝo (2002)

nekropolo de Pantalika en Sicilio

[redaktu] Italio

Arĥeologia trovejo en Pompejo, Herkulaneum kaj Torre Annunziata
Siracusa kaj la nekropolo de Pantalika

[redaktu] Kroatio

Dubrovnik - Malnova urbo
Palaco de Diokleciano en Split
La lagoj de Plitvice
Eufraziana - la romkatolika katedralo en Poreĉ
Trogir - Malnova urbo
La romkatolika katedralo en Ŝibenik

[redaktu] Litovio

la Kurona Duoninsulo - kultura pejzaĝo (2000)

[redaktu] Malto

La Valeto

[redaktu] Nederlando

La antaŭa insulo Schokland kaj ĉirkaŭaĵo
Inunda linio Amsterdam aŭ Stelling van Amsterdam
Ventmuelejoj apud Kinderdijk/Elshout
Ir. D.F. Wouda drenmaŝino en Lemmer
Poldero Beemster
Rietveld Schröder Domo en Utrecht

[redaktu] Portugalio

Historia Centro de Braga
Historia Centro de Porto
Vin-Regiono de Alto Douro
Konvento de Kristo en Tomar
Monaĥejo de Batalha
Monaĥejo de Alcobaca
Monaĥejo de Hieronimitoj kaj Turo de Belem en Lisbono
Kultura Pejzaĝo de Sintra
Pejzaĝo ĉirkaŭ insulo Pico (Acoroj)
Centra parto de Angra do Heroismo (Acoroj)
Laŭrisilvo-arbaro en Madejro

[redaktu] Rusio

Pogost en Kiĵi, (1990)
Kremlo kaj Ruĝa Placo en Moskvo, (1990)
Historiaj monumentoj de Novgorod kaj ĉirkaŭaĵoj (1992)
Kultura kaj historia ensemblo de Soloveckije Insuloj (1992)
Blankaj monumentoj de Vladimir kaj Suzdal (1992)
Arĥitektura ensemblo de Troice-Sergijeva Lavra en Sergiev Posad (1993)
Preĝejo de ĉieliro, Kolomenskoje (1994)
Historia centro de Sankt-Peterburgo kaj rilataj grupoj de monumentoj (1994)
Historia kaj arĥitektura komplekso de Kremlo en Kazanj (2000)
La Kurona Duoninsulo, malpligranda suda parto en Rusio (nordo en Litovio) (2000)
Ensemblo de Monaĥejo Ferapontovskij (2000)
Konstruaĵoj de citadelo, antikva urbo kaj fortreso en Derbent (2003)
Ensemblo de monaĥinejo Novodjevicij (2004)

[redaktu] Svedio

Kultura heredaĵo:

Drottningholms slott (1991), vidu: Stokholmo
Birka kaj Hovgården (1993)
Engelsbergs bruk (1993)
Hällristningsområdet i Tanum (1994)
Skogskyrkogården (1994)
Hansa urbo Visby (1995)
Gammelstads kyrkstad (1996)
Örlogsstaden Karlskrona (1998)
Södra Ölands odlingslandskap (2001)
Falun och Kopparbergslagen (2001)
Sendilo Grimeton (2004)
Struves meridianbåge (2005)

Natura heredaĵo:

Höga kusten/Kvarken (2000, plivastigita 2006)

Kaj kultura kaj natura heredaĵo:

Laponio (1996)

[redaktu] Svisio

Kultura heredaĵo

Monaĥejo Sankt-Galo (1983)
Monaĥejo Sankt-Johano en Müstair (1983)
Malnova urbocento de Berno (2000)
La tri kasteloj de Belinzono (2000)

Natura heredaĵo

Alpa regino Jungfraŭ kun Eiger, Mönch, Aleĉ-Glaĉero kaj Bietschhorn (2001/2007)
Monto San Giorgio (2003)
Lavaux, vitejo-terasoj (2007)

[redaktu] Meza kaj Suda Amerikoj

Pli detalajn informojn legu en jena artikolo : Monda heredaĵo en Ameriko

[redaktu] Argentino

Glaciriveroj
Nacia Parko Iguacuo
Cueva de las Manos, Río Pinturas
Duoninsulo Valdés
Jezuitaj ejoj en Córdoba
Naciaj parkoj Ischigualasto kaj Talampaya
el inter la Jezuitaj misiejoj ĉe gvaranioj:
- en Argentino: San Ignacio Mini, Santa Ana, Nuestra Señora de Loreto kaj Santa María Mayor

[redaktu] Brazilo

[redaktu] Bolivio

Potosí
Jezuitaj misiejoj de Chiquitos
Historia urbocentro Sucre
Fortikejo Samaipata
Nacia Parko Noel Kempff Mercado
Tiwanaku

[redaktu] Ekvadoro

La urbo Kito

[redaktu] Kolombio

Haveno, fortikaĵo kaj grupo de momumentoj, Kartaheno
Nacia parko Katioj
Historia centro de Sankta Cruco de Mompokso
Nacia arkeologia parko de Tierradentro
La Arkeologia parko de Sankta Agusteno
Faŭna kaj Flaŭra Sanktejo de Malpelo

[redaktu] Peruo

Urbo Kusko
Historia sanktejo Maĉu Pikĉu
Nacia parko Huascarán
Arĥeologia loko de Chavín
Arĥeologia zono de Chan Chan
Nacia parko de Manu
Historia centro de Limo
Nacia parko de la rivero Abiseo
Historia centro de la urbo Arequipa

[redaktu] Norda Ameriko