Mondaj ludoj

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

La Mondaj ludoj estas divers-sporta konkuro en kiu konkuras sportistoj el la tuta mondo. La sportoj de la mondaj ludoj estas sportoj kiuj ne aperas en la olimpiaj ludoj. Tiu ĉi evento estas organizata de la Internacia asocio de la Mondaj ludoj (International World Games Association - WGA), kaj ĝin subtenas ankaŭ la Internacia Olimpika Komitato.

La sportoj konkureblaj estas tiuj, kiuj ne estas olimpiaj sportoj aŭ tiuj, kiuj iam estis olimpiaj sportoj sed jam ne plu. Ekzistas du konkuraj ebloj: La konkuraj sportoj, kie la sportisto celas konkuri kaj atingi medalon, kaj la ekspoziciaj aŭ invititaj sportoj, en kiuj ne eblas gajni medalon. La nombro da sportoj varias en ĉiuj ludoj, ĉar unu el la reguloj de la ludoj estas ke kiam iu urbo estas elektita por gastigi la eventon, tiu urbo ne povas elspezi monon por konstrui novajn sportejojn, sed la urbo devas uzi la monon por plibonigi la jam ekzistantajn sportejojn. La evento okazas unu jaro post la olimpiaj ludoj.

Historio[redakti | redakti fonton]

La origino de la Mondaj ludoj troviĝas en 1980, kiam Un Yong Kim, tiama prezidanto de la Monda Federacio de tekvondo, invitis konkuri ĉe Sud-Koreio al aliaj ĉefoj el malsamaj sportaj federacioj, kiuj tiam ne konkuris en la olimpikoj. Kim proponis krei novajn internaciajn ludojn por tiuj sportoj, kiujn ne partoprenu en la olimpikoj. Tiu jaro estis kreita la "Konsilo por la Mondaj ludoj" kiuj ŝanĝis poste sian nomon al "Internacia asocio de la Mondaj ludoj", tiu organizaĵo estas aprobita de la Internacia Olimpika Komitato.

La unua sidejo de la Mondaj ludoj estis Santa Clara en la jaro 1981. En la evento partoprenis pli ol 1200 sportistojn kaj 18 sportojn. Ekde tiam, la ludoj okazas ĉiun kvaran jaron.

Sportoj[redakti | redakti fonton]

La sportoj kiujn eblas partopreni en la Mondaj ludoj estas iu ajn kiun ne partoprenu de la olimpikoj. Kelkaj sportoj kiuj partoprenis en la unuaj ludoj, kiel tekvondotriatlono, poste iĝis olimpiaj ludoj, kaj pro tio jam ne plu partoprenas. Ankaŭ, kelkaj sportoj kiuj iam estis olimpikaj ludoj, sed poste jam ne plu partoprenis de la olimpikoj pro decido de la Internacia Olimpika Komitato, estos denove ludataj en la Mondaj ludoj, kiel la basbalo kaj softbalo.

Eventoj[redakti | redakti fonton]

Jaro Evento Sidejo Lando
1981 1-a versio Santa Clara Flago-de-Usono.svg Usono
1985 2-a versio Londono Flago-de-Britio.svg Britio
1989 3-a versio Karlsruhe Flago-de-Germanio.svg Germanio
1993 4-a versio Hago Flago-de-Nederlando.svg Nederlando
1997 5-a versio Lahti Flago-de-Finlando.svg Finnlando
2001 6-a versio Akita Flago-de-Japanio.svg Japanio
2005 7-a versio Duisburgo Flago-de-Germanio.svg Germanio
2009 8-a versio Kaoŝiung Tajvano Tajvano
(sub la nomo Flag of Chinese Taipei for Olympic games.svg Ĉinio Taipei)
2013 9-a versio Kalio Flago-de-Kolombio.svg Kolombio
2017 10-a versio Vroclavo Flago-de-Pollando.svg Pollando

Medal-tabulo[redakti | redakti fonton]

 Rango  Ŝtato Oro Arĝento Bronzo Sumo
1 Flago-de-Italio.svg Italio 120 120 111 351
2 Flago-de-Usono.svg Usono 114 106 91 311
3 Flago-de-Germanio.svg Germanio 107 95 121 323
4 Flago-de-Rusio.svg Rusio 81 58 44 183
5 Flago-de-Francio.svg Francio 70 70 71 211
6 Flago-de-Britio.svg Britio 47 49 66 162
7 Flago-de-Ĉinio.svg Ĉinio 41 37 20 98
8 Flago-de-Japanio.svg Japanio 37 29 43 109
9 Flago-de-Sud-Koreio.svg Sud-Koreio 37 13 17 67
10 Flago-de-Aŭstralio.svg Aŭstralio 35 50 36 121
11 Flago-de-Svedio.svg Svedio 34 34 40 108
12 Flago-de-Nederlando.svg Nederlando 33 35 44 112
13 Flago-de-Hispanio.svg Hispanio 24 30 32 86
14 Flag of Chinese Taipei for Olympic games.svg Tajvano 23 22 18 63
15 Flago de Belgio malpli alta.svg Belgio 22 22 26 70
16 Flago-de-Ukrainio.svg Ukrainio 20 25 18 63
17 Flago-de-Kanado.svg Kanado 18 17 25 60
18 Flago-de-Sovetunio.svg Sovetunio 15 13 8 36
19 Flago-de-Svisio.svg  Svislando 13 17 10 40
20 Flago-de-Norvegio.svg Norvegio 13 13 31 57
21 Flago-de-Aŭstrio.svg Aŭstrio 12 18 14 44
22 Flago-de-Kolombio.svg Kolombio 12 16 15 43
23 Flago-de-Sudafriko.svg Sudafriko 11 12 15 38
24 Flago-de-Danio.svg Danio 10 7 11 28
25 Flago-de-Hungario.svg Hungario 9 10 17 36
26 Flago-de-Finlando.svg Finnlando 8 19 21 48
28 Flago-de-Nov-Zelando.svg Nov-Zelando 8 12 8 28
29 Flago-de-Ĉeĥio.svg Ĉeĥio 8 11 13 32
30 Flago-de-Bulgario.svg Bulgario 7 2 5 14
31 Flago-de-Belorusio.svg Belorusio 6 5 13 24
32 Flago-de-Pollando.svg Pollando 6 4 13 23
33 Flago-de-Egiptio.svg Egiptio 5 8 14 27
34 Flago-de-Brazilo.svg Brazilo 5 8 8 21
35 Flago-de-Slovakio.svg Slovakio 5 8 7 20
36 Flago-de-Slovenio.svg Slovenio 4 7 6 17
37 Flago-de-Grekio.svg Grekio 4 6 2 12
38 Flago-de-Portugalio.svg Portugalio 4 4 5 13
39 Flago-de-Venezuelo.svg Venezuelo 4 3 6 13
40 Flago-de-Meksikio.svg Meksiko 4 2 3 9
41 Flago-de-Malajzio.svg Malajzio 3 5 4 12
42 Flago-de-Estonio.svg Estonio 3 4 1 8
43 Flago-de-Rumanio.svg Rumanio 3 3 1 7
44 Flago-de-Kroatio.svg Kroatio 3 1 5 9
45 Flago-de-la-Fiĝioj.svg Fiĝioj 3 0 0 3
46 Flago-de-Argentino.svg Argentino 2 4 9 15
47 Flago-de-Irlando.svg Irlando 2 4 4 10
48 Flago-de-Litovio.svg Litovio 2 2 2 6
49 Flago-de-Kazaĥio.svg Kazaĥio 2 1 2 5
50 Flago-de-Singapuro.svg Singapuro 2 1 0 3
51 Flago-de-Bosnio kaj Hercegovino.svg Bosnio kaj Hercegovino 2 0 3 5
52 Flago-de-Turkio.svg Turkio 1 2 9 12
53 Flago-de-Luksemburgio.svg Luksemburgo 1 2 3 6
54 Flago-de-Tajlando.svg Tajlando 1 2 2 5
55 Flago-de-Mongolio.svg Mongolio 1 2 1 4
56 Flago-de-Kataro.svg Kataro 1 2 0 3
57 Flag of Chile.svg Ĉilio 1 1 2 4
58 Flago-de-Uzbekio.svg Uzbekio 1 1 1 3
59 Flago-de-Indonezio.svg Indonezio 1 0 7 8
60 Flago-de-Maroko.svg Maroko 1 0 3 4
61 Flago-de-Gvatemalo.svg Gvatemalo 1 0 0 1
61 Flago-de-Sauda Arabio.svg Sauda Arabio 1 0 0 1
61 Flago-de-Serbio.svg Serbio kaj Flago-de-Montenegro.svg Montenegro ĝis la jaro 2006 1 0 0 1
61 Flago-de-Vjetnamio.svg Vjetnamio 1 0 0 1
65 Flago-de-la-Filipinoj.svg Filipinoj 0 5 4 9
66 Flago-de-Jordanio.svg Jordanio 0 2 2 4
67 Flago-de-Honkongo.svg Honkongo 0 2 0 2
68 Flago-de-Ebur-Bordo.svg Ebura Bordo 0 1 3 4
69 Flago-de-Azerbajĝano.svg Azerbajĝano 0 1 1 2
69 Flago-de-Barejno.svg Barejno 0 1 1 2
69 Flago-de-Madagaskaro.svg Madagaskaro 0 1 1 2
72 Flago-de-Alĝerio.svg Alĝerio 0 1 0 1
72 Flago-de-Domingo.svg Domingo 0 1 0 1
72 Flago-de-Liĥtenŝtejno.svg Liĥtenŝtejno 0 1 0 1
75 Flago-de-Jamajko.svg Jamajko 0 0 2 2
75 Flago-de-Montenegro.svg Montenegro 0 0 2 2
77 Flago-de-la-Bahamoj.svg Bahamoj 0 0 1 1
77 Flago-de-Kartvelio.svg Kartvelio 0 0 1 1
77 Flago-de-Barato.svg Barato 0 0 1 1
77 Flago-de-Irano.svg Irano 0 0 1 1
77 Flago-de-Israelo.svg Israelo 0 0 1 1
77 Flago-de-Kuvajto.svg Kuvajto 0 0 1 1
77 Flago-de-Monako.svg Monako 0 0 1 1
77 Flago-de-Niĝerio.svg Niĝerio 0 0 1 1
77 Flago-de-Pakistano.svg Pakistano 0 0 1 1
77 Flago-de-Peruo.svg Peruo 0 0 1 1
77 Flago-de-UAE.svg Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj 0 0 1 1
77 Flago-de-SFR-Jugoslavio.svg Jugoslavio 0 0 1 1

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]