Neuss

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Neuss estas urbo en Nordrhein-Westfalen. Ĝi estas konata pri sia romia pasinto, rejna haveno kaj la protekta festo. La loĝantaro nombro trapasis en 1963 la 100.000-an limon.

Historio[redakti | redakti fonton]

Neuss estas unu el la plej malnovaj urboj de Germanio. Ĝia origino kaj la nomo reiras al la romia legiona tendaro Novaesium (Castra Novaesia), kiu fondiĝis en ĉ. 16-12 a. K. Oni elfosi tie ripozejon por ĉaroj en 2005.

En 1050 oni transporti la relikvaĵojn de santa Quirinus de Romo al Neuss. En 1190, Neuss ricvis urborajtojn, ĉ. 1200 oni konstruis garndan urbomuron kun 5 pordegoj. En 1209 oni ekis la konstruon de Quirinus-Monasterio. En la 15-a jc., la urbo ricevis moneran privilegion, la rajton pri sigelado kun ruĝa vakso, la rajton de Hanse-urbo kaj novan blazonon. Tiuj alportis por la urbo bonstaton, kion la urbo perdis en 1586 post malvenko kaj incendio.

Jaro Loĝantara nombro
1771 3.555
1798 4.423
1810 6.400
1831 7.888
1871 13.996
1875 15.564
1-a de decembro 1890 ¹ 22.635
1-a de decembro 1900 ¹ 28.484
1-a de decembro 1910 ¹ 30.440
8-a de oktobro 1919 ¹ 39.819
16-a de junio 1925 ¹ 44.890
Jaro Loĝantara nombro
1933 ¹ 55.771
1939 ¹ 59.654
1950 ¹ 63.478
1961 ¹ 92.916
1970 116.000
1975 148.000
1980 149.300
1985 143.600
1989 143.976
1997 149.200
2003 152.729

¹ popolnombra rezulto


Vidindaĵoj[redakti | redakti fonton]

  • Quirinus-Monasterio el la 13-a jarcento,
  • Supra Pordego, grandega, en ĉ. 1200 konstruita suda urba pordego
  • Malnova gardoturo de la romia tendaro Novaesia ĉe Reckberg en Grimlinghausen
  • Norda kanalo el la tempo de Napoleono
  • Sangoturo (Blutturm) el la 13-a jc, lasta ronda turo de la historia urbomuro.
  • al "Schwatte Päd" – plej malnova gastejo en Niederrhein el 1604
  • la "alte Kaffeehaus" plej malnova domo de Neuss [1571] (Michaelstrasse)


aranĝaĵoj[redakti | redakti fonton]


Naskitaj en la urbo[redakti | redakti fonton]

  • Abatino Gepa (1050 transportis relikvaĵon de sankta Quirinus al Neuss)
  • Hildegunde de Neuss (Schönau), (1171-1188 Schönau)
  • 1810, 7-a de decembro, Theodor Schwann, fiziologo. Post li oni nomis la ŝvan-ĉelojn kaj ŝvan-glavingojn ĉe la nervaj ĉeloj.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]