Okzalaceta acido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

La okzalaceta acido aŭ okzala acido estas kvarkarbona dukarbona acido (kemia = C4H4O5), kiu aperas kiel intermediero de la citronacida ciklo kaj la glukoneogenezo.

En la organismo, la okzalaceta acido estiĝas per oksidiĝo de la L-malato, kion katalizas la enzimo malat-dehidrogenazo. Ĝi transformiĝas post reago kun acetil-CoA al citrato, kion katalizas la citrat-sintetazo. Ĝi povas estiĝi en mezofilaj plantoj per kondensiĝo de CO2 kaj fosfoenolpiruvato, kion katalizas la okzalacetat-dekarboksilazo. Ĝi estiĝas el piruvato per anaplerotika reago.

La enola formo de la okzalaceta acido estas tre stabila, ke la du izomeroj havas diversajn meldopunktojn (152 °C por cis, 184 °C por trans). La enzimo fumarazo de bakterio E. coli katalizas la transformiĝon inter la formoj keto kaj enolo.

La okzalaceta acido estas stabila en solvaĵo, ĝi malkombiniĝas per dekarboksilado al piruvato (en ĉambro temperaturo dum kelkaj horoj, en 0 °C dum kelkaj horoj).

Karakterizaĵoj[redakti | redakti fonton]

Ĉe la okzalaceta acido aperas la okso-enola taŭtomerio. En la ekvilibra miksaĵo de la acido, la enola formo aperas en pli granda kvanto ol la oksoformo. La enola formo havas du stereoizomerojn, unu estas la hidroksi-maleina acido, la alia la hidroksi-fumara acido.