Oliv-oleo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Boteleto da oliv-oleo fabrikita en norditala urbo Manerba del Garda

Oliv-oleo estas oleo produktita el olivoj kaj originas en la Mediteranea regiono de prahistorio.

Nuntempe ĝi estas ĉefe uzata por kuirado en salatoj, gazpaĉo, ajoblanco aŭ simple kun pano, sed ankaŭ por kosmetikoj kaj sapoj. Antaŭe oni ankaŭ uzis ĝin en la medicino kaj kiel brulaĵo en olelampoj. Bezoniĝas 5 kilogramoj da olivoj por elpremi 1 litron da oliv-oleo.

Kiam la acideco de la oleo estas malpli ol 2% oni rajtas nomi ĝin "virga" olivoleo, ofte indikita per unua malvarma elpremaĵo. Kiam la acideco estas malpli ol 0,8%, oni rajtas nomi ĝin "ekstre virga".

Rafinado[redakti | redakti fonton]

Dum la procezo rafina, la oleo perdas la virgecon ĉar ĝi kontaktas kun organikaj dissolvaĵoj aŭ kemiaĵoj, kaj tiel ankaŭ vitaminoj kaj kontraŭ-oksidantoj perdiĝas. Pro tio, rafinita oliveoleo preskaŭ ne havas biologian valoron kaj tial endas por ujiĝado kaj komercado miksi ĝin kun virga olivoleo, iĝante korektita oleo.

Nutrado kaj sano[redakti | redakti fonton]

Olivoleo, ĉu ekstra aŭ virga, estas riĉplena je vitaminoj A, D, E kaj K. Ĝi faciligas la korp-kaptadon de mineraloj kiel kalcio, fosforo, magnezio kaj zinko, ĝi efikas en la digesta procezo, malhelpante pirozon kaj faciligante la intestan trafikon. Ĝi helpas kontroli la sangopremon kaj la sangonivelon de glukozo. La alta kvanto de polifenoloj (natura kontraŭ-oksidanto) en olivaoleo evitas degenerajn malsanojn kiel Alzheimer-malsano, kaj agas kontraŭ maljuniĝo. Ĝi ankaŭ malpliigas la riskon de kormalsanoj per kreskigo de bona kolesterolo.

Por la infana nutrado, la sola uzo de olivoleo en manĝoj (salatoj, kuirpotoj kaj fritita) rilatiĝas al malpli da pezakiro dum infanaĝo, kaj ankaŭ al pli favora ĉelariĝo grashista por la plenkreskula tempo.

Jeanne Calment, unu el la homoj plej aĝaj tutmonde (122 jaroj) diris, ke siaj plej ŝatataj nutraĵoj estis olivoleo, Oportovino kaj ĉokolado.

Produktokvantoj[redakti | redakti fonton]

La monda produkto de olivoleo sumas 2,72 milionoj da tunoj.[1]

Jenaj landoj sumas 99,5 % el la tuto : (nombroj:tunoj) plus elcentkvoto

  1. Hispanio : 1 179 100 (43,3%)
  2. Italio : 550 000 (20,2%)
  3. Grekio : 367 000 (13,5%)
  4. Sirio : 180 000 (6,6%)
  5. Turkio : 180 000 (6,6%)
  6. Maroko : 60 000 (2,2%)
  7. Tunizio : 60 000 (2,2%)
  8. Alĝerio : 45 000 (1,7%)
  9. Portugalio : 29 000 (1,1%)
  10. Jordanio : 27 977 (1,0%)
  11. Argentino : 10 000 (0,37%)
  12. Libio : 6 800 (0,25%)
  13. Libano : 5 300 (0,19%)
  14. Kroatio : 4 500 (0,17%)
  15. Francio : 4 000 (0,15%)

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. Fonto FAO