Pinaroj-kverkaroj de Oaĥaka Sierra Madre
La pinaroj-kverkaroj de Oaĥaka Sierra Madre estas ekoregiono el la centramerika ekoprovinco de la neotropika ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso ( WWF ). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj de suda Meksiko. Ĝi okupas Oaĥakan Sierra Madre, kiu grandparte troviĝas en la subŝtato de Oaĥako, etendiĝante norden en Pŭeblo kaj Verakruco. Ĝi estas unu el ĉeno de arbaraj ekoregionoj kiuj etendiĝas laŭlonge de la Kordilero ekde Arizono kaj Malsupra Kalifornio en la nordo ĝis Nikaragvo en la sudo. Temas ankaŭ pri unu el la koniferarbaraj ekoregionoj kiuj kune konstituas kunmetitan tutmondaj 200-ekoregionon, nome la centramerikaj pinaroj-kverkaroj. La ekoregiono estas parto de biodiverseco-varmpunkto madreaj pinaroj-kverkaroj signita de la organizaĵo Naturprotekto Internacie ( angle : Conservation International ).
Enhavo |
Priskribo [redakti]
La ekoregiono kovras areon de 14 300 kvadrataj kilometroj, troviĝante super altitudo de 1 600 metroj. Oaĥaka Sierra Madre iras nordorienten-sudkocidenten, etendiĝante 300 kilometrojn ekde Pico de Orizaba en la nordoriento ĝis flankaj montaroj de Terkolo de Tehuantepeko en la sudoriento. Pintoj de Oaĥaka Sierra Madre havas averaĝan altecon de 2 500 metroj, kun kelkaj pintoj super 3 000 metroj. La meksik-golfa ebenaĵo troviĝas oriente, kaj serio de riveraj valoj disigas Oaĥakan Sierra Madrea kaj Sudan Sierra Madre en la sudokcidento kaj Kordilero je nordokcidento. La montara ĉeno kaptas humidan aeron kiu moviĝas okcidenten ekde Meksika Golfo, kaj la ekoregiono estas oriente limigita de la humidaj Oaĥakaj Montarbaroj, kiuj troviĝas sub altitudo de 1 600 metroj. Oriente la kserofitara tehuakan-valaj arbustaroj okupas Tehuakan-Valon en la nordokcidento; la ĥaliskaj sekaj arbaroj okupas la supran basenon de Rivero Santo Domingo kiuj troviĝas en pluvombro de la Sierra; kaj la sud-pacifikaj sekaj arbaroj troviĝas sude laŭlonge de la pacifika marbordo, etendiĝante en supran basenon de Tehuantepek-Rivero kaj Oaĥako-Valo. En la sudokcidento la sekaj arbaroj disigas la pinarajn-kverkajn arbarojn de Oaŝaka Sierra Madre, de la pinaroj-kverkaroj de Suda Sierra Madre.
Flaŭro [redakti]
.
Kune kun la altitude kaj elmetaĵo varias vegetaĵaro. La superregantaj vegetaĵaraj tipoj estas pinaro, pinar-kverkaro, kverkaro kaj nubarbaro. Tiuj arbaroj havas grandan diversecon je bromeliacoj, orkidacoj, filikoj, pinoj kaj kverkoj.
Faŭno [redakti]
La arbaroj de Oaĥaka Sierra Madre estas unu el la lastaj rifuĝejoj de jaguaro kaj pumo en la dense loĝata Meksiko.
Loĝantaro [redakti]
La pinaroj-kverkaroj de Oaĥaka Sierra Madre estas loĝitaj antaŭ miloj da jaroj de multeco de indiĝenaj kulturoj, ĉefe Mazatec, Zapotec, Mixe, Cuicatec kaj Chinantec.
Konservado kaj minacoj [redakti]
.jpg)
Iuj el la arbaroj de Oaĥaka Sierra Madre, estas la plej bone konservitaj arbaroj de Meksiko. Malsimile multaj aliaj praarbaraj meksikanaj areoj, nur eta parto de la arbaroj de Oaĥaka Sierra Madre estas protektitaj de iu ajn ŝtata aŭ subŝtata registaro, nome en Nacia Parko Benito Juarez, ĵus norde de Oaxaca de Juárez. Kontraŭe, plejmulte da konservado en la Sierra estas kontrolita de indiĝenaj komunumoj. Ekzemple la vasta nubarbaro de Santiago Comaltepec estas konsiderata kiel unu el la plej bone konservitaj nubarbaroj en la mondo. Multaj komunumoj, nome Ixtlán de Juárez kaj Pueblo Mancomunados, inter aliaj, klopodas konservi siajn arbarojn per projektoj inkluzive daŭra forstumado kaj selekta arbarekspluatado, ekoturismo kaj edukaj projektoj, kaj prohibo de privata propraĵo ene de siaj komunumoj ( tiel malhelpante nedaŭra disvolviĝo kaj industrio fare de eksterlandaj aŭ eksteraj agentoj ).
Malgraŭ la klopodoj de plejmulte da Sierra-komunumoj, la arbaroj ankoraŭ estas danĝere minacataj de eksterlanda investado. La subŝtata registaro de Oaĥako obstine klopodas doni minadajn kaj arbarekspluatadajn koncesiojn al eksterlandaj entreprenoj.
Vidu ankaŭ [redakti]
 |
Rilataj artikoloj troviĝas en Portalo pri Biologio |
Eksteraj ligiloj [redakti]
 |
Rilataj artikoloj troviĝas en Portalo pri Geografio |
- angle Ekoregiono NT0308 : Pinaroj-kverkaroj de Oaĥaka Sierra Madre ( WWF )
- angle Situo de la ekoregiono : tajpu Sierra Madre de Oaxaca pine-oak forests
- angle Tutmondaj 200; numero 63 : Centramerikaj pinaroj-kverkaroj ( WWF )
- angle Tropikaj kaj subtropikaj koniferaraj ekoregionoj ( WWF )
|
||||
