Plato Nazca

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
la plej grandaj tektonaj platoj - la plato Nazca helblua okcidente de Sudameriko, centre de la bildo

La plato Nazca estas inter la mezgrandaj tektonaj platoj de la mondo. Kiel ĉiuj tektonaj platoj ĝi estas parto de la litosfero. La plato situas okcidente de la okcidenta marbordo de Sudameriko kaj nomatas laŭ la antikva urbo Nazca en Peruo. Preskaŭ la tuto de la plato estas oceana kaj situas sub la oriento de la Pacifika Oceano, nur malmultaj insuloj kiel la insularo Juan Fernández troviĝas super la marnivelo.

Norde la plato Nazca limas kun la kokosa, nordoriente iom kun la karibia, oriente kun al sudamerika, sude kun la antarkta kaj okcidente kun la pacifika platoj.

La plato Nazca moviĝas orienten kaj kolizias kun la signife pli granda, kontinenta sudamerika plato. Dum tiu kolizio la plato Nazca ŝoviĝis sub la sudamerikan kontinenton malleviĝis ĝis la suba termantelo. Tipa por tia zono estas fortaj subteraj tertremoj, kiuj povas havi sian centron en alteco de 320 ĝis 720 kilometroj sub la tersurfaco. Ĉe la limo inter ambaŭ platoj ekestis profundaj maraj fosaĵoj kiel la fosaĵo Aracama kun ĝis 8065 m da profundo en la sudo kaj la fosaĵo Perua kun ĝis 6369 m da profundo en la nordo. Sekve de la interplata kolizio ankaŭ ekestis la alta montaro Andoj laŭlonge de la tuta okcidenta marbordo de Sudameriko - la plej granda montopinto de la Andoj altas 6962 metrojn.

La Andoj estas parto de la "pacifika ringo de fajro", zono de plej insensa aktiveco de tertremoj kaj vulkanaj erupcioj. La plej altaj vulkanoj de la tero troviĝas ĉi-tie: la 6882 metrojn alta Monte Pissis (Argentino) kaj la 6887 m hohe Ojos del Salado (Ĉilio).


  Tektonaj platoj Tectonic plates (empty).svg
Grandaj (ĉefaj) platoj
Afrika plato | Antarkta plato | Aŭstralia plato | Eŭroazia plato | Nordamerika plato | Pacifika plato | Sudamerika plato
Malgrandaj platoj
Amura plato | Apulia plato | Arabia plato | Filipina plato | Hindia plato | Jangzia plato | plato Juan de Fuca | Kariba plato | Kokosa plato | Oĥotska plato | plato Nazca | Skotia plato | Somalia plato | Sunda plato
Mikroplatoj
Anatolia plato | Banda plato | Birma plato | Egea plato | Galapaga plato | Karolina plato | Kermadeca plato | Mariana plato | Moluka plato | Okinava plato | Panama plato | plato Altiplano | plato Balmoral Reef | plato Birds Head | plato Conway Reef | plato Futuna | plato Juan Fernandez | plato Suda Bismarck | plato Manus | plato Maoke | plato Niuafouo | plato Novaj Hebridoj | plato Rivera | plato Norda Bismarck | Sandviĉa plato | Nordanda plato | Ŝetlanda plato | Solomona plato | Timora plato | Tonga plato | Paskinsula plato | plato Woodlark