Reptilioj

El Vikipedio

Reptilioj Troveblo de fosilioj: Karbonio - ĉi-epoko
Tuatara, Sphenodon punctatus
Biologia klasado
Regno: Animaloj Animalia Filumo: Ĥorduloj Chordata Subfilumo: Vertebruloj Vertebrata Klaso: Reptilioj Sauropsida * Goodrich, 1916
Subklasoj
Anapsidoj Anapsida Diapsidoj Diapsida
Sinonimoj
Reptilia Laurenti, 1768

Reptilioj (Reptilia) estas klaso de vertebruloj inter amfibioj kaj birdoj, kun ŝanĝiĝanta korpotemperaturo, spirantaj per pulmoj. Kelkaj estas senpiedaj, aliaj posedas kvar mallongajn krurojn, tial ili rampas ĉe la tero kaj estas komunuze nomataj rampuloj pro ĉi tiu kvalito. Reptilihaŭto estas seka kun malgranda nombro da glandoj, epidermo tre korniĝinta; ĝi estas ŝatata por produktado de valizoj.

Reptilioj estas tetrapodoj kaj amniuloj, bestoj kies embrion ĉirkaŭas amnia membrano, kaj membroj de la klaso Sauropsida. Hodiaŭ ilin reprezentas kvar travivintaj ordoj:

• Krokodiluloj Crocodilia (krokodilo, gavialoj, kajmanoj kaj aligatoroj): 23 specioj
• Sfenodontuloj Sphenodontia (sfenodontoj de Nov-Zelando): 2 specioj
• Skvamuloj Squamata (lacertoj, serpentoj kaj amfisbenoj amphisbaenia): ĉ. 7900 specioj
• Testuduloj Testudines (testudoj kaj kelonioj): ĉ. 300 specioj

Kiam oni konsideras la evoluon de reptilioj ("rampuloj"), estas pli logike grupigi ilin en:

Grupo 1 (testud-devenaj):

• Testuduloj (testudoj);

Grupo 2 (lacert-devenaj):

• Lacertojn (igvanoj, etaj lacertoj, kameleonoj/ĥameleonoj, serpentoj, ktp);
• Krokodiluloj (krokodiloj, aligatoroj, gavialoj) kune kun Birdoj.

Enhavo 1 Taksonomio 2 Filogenezo 3 Lamarko 4 Referencoj 5 Fotoj 6 Eksteraj ligiloj

[redaktu] Taksonomio

Klasado ĝis la nivelo de ordoj, laŭ Benton 2004.

• Serio Amniuloj Amniota
  • Klaso Sinapsidoj Synapsida
    • Ordo Pelycosauria*
    • Ordo Terapsidoj Therapsida
      • Klaso Mamuloj Mammalia
  • Klaso Reptilioj Sauropsida
    • Subklaso Anapsidoj Anapsida
      • Ordo Testuduloj Testudines
    • Subklaso Diapsidoj Diapsida
      • Ordo Araeoscelidia
      • Ordo Younginiformes
      • Infraklaso Fiŝosaŭroj Ichthyosauria
      • Infraklaso Lepidosaŭromorfoj Lepidosauromorpha
        • Superordo Saŭropterigoj Sauropterygia
          • Ordo Plakodontoj Placodontia
          • Ordo Notosaŭroideoj Nothosauroidea
          • Ordo Pleziosaŭruloj Plesiosauria
        • Superordo Lepidosaŭroj Lepidosauria
          • Ordo Sphenodontida (tuatara)
          • Ordo Skvamuloj Squamata (lacertuloj k serpentoj)
      • Infraklaso Arkosaŭromorfoj Archosauromorpha
        • Ordo Prolacertoformaj Prolacertiformes
        • Divizio Arkosaŭroj Archosauria
          • Subdivizio Crurotarsi
            • Superordo Krokodilomorfoj Crocodylomorpha
              • Ordo Krokodiluloj Crocodylia
          • Subdivizio Avemetatarsalia
            • Infradivizio Ornitodiroj Ornithodira
              • Ordo Flugsaŭroj Pterosauria
              • Superorder Dinosaŭroj Dinosauria
                • Ordo Saŭriskioj Saurischia
                  • Klaso Birdoj Aves
                • Ordo Ornitiskioj Ornithischia

[redaktu] Filogenezo

  Sauropsida
  |--Anapsidoj Anapsida
  |  |--Mezosaŭredoj (formortintaj)
  |  `--Parareptilia
  |     |--Millerettidae (formortintaj)
  |     |--Bolosaŭredoj Bolosauridae (formortintaj)
  |     `--Procolophonomorpha
  |        |--Procolophonia
  |        |  |--Procolophonidae (formortintaj)
  |        |  `--Pareiasauridae (formortintaj)
  |        `?-Testuduloj Testudines
  `--Eŭreptilioj Eureptilia        
     |--Captorhinidae (formortintaj)
     `--Romeriida
        |--Protorothyrididae (formortintaj)
        `--Diapsidoj Diapsida
           |--Araeoscelidia (formortintaj)
           |--Avicefaloj Avicephala (formortintaj)
           `--Novdiapsidoj Neodiapsida
              |?-Younginiformes (formortintaj)
              `--+--Lepidosaŭromorfoj Lepidosauromorpha
                 |  |?-Euryapsida
                 |  |  |?-Saŭropterigoj Sauropterygia (formortintaj)
                 |  |  `?-Ichthyopterygia (formortintaj)
                 |  `--Lepidosaŭroformaj Lepidosauriformes
                 |     `--Lepidosaŭroj Lepidosauria
                 |        |--Sfenodontedoj (inkluzive sfenodonton)
                 |        `--Skvamuloj Squamata (inkluzive lacertulojn, mozasaŭrojn kaj serpentojn)
                 `--Arkosaŭromorfoj Archosauromorpha
                    |?-Ĥoristoderoj Choristodera (formortintaj)
                    |--Trilofosaŭredoj Trilophosauridae (formortintaj)
                    |--Rinkosaŭredoj Rhynchosauridae (formortintaj)
                    |--Prolacertoformaj Prolacertiformes (formortintaj)
                    `--Arkosaŭroformaj Archosauriformes
                       |--Proterosuchidae (formortintaj)
                       |?-Erythrosuchidae (formortintaj)
                       |--Euparkeriidae (formortintaj)
                       `--+--Proterochampsidae
                          `--Arkosaŭroj Archosauria
                             |--Krurotarsoj Crurotarsi (inkluzivas krokodilulojn)
                             `--Ornitodiroj Ornithodira
                                |--Pterosaŭromorfoj Pterosauromorpha (formortintaj)
                                `--Dinosaŭromorfoj Dinosauromorpha (inkluzive dinosaŭrojn, inkluzive birdojn)

[redaktu] Lamarko

Lamarko konsideris la reptiliojn (li inkludis amfibiojn ene de la sama grupo) kiel dekdua klaso de organizo de animaloj el la plej simplaj (senvertebruloj) al la plej perfekta (la homo). Li difinis la reptiliojn kiel la unua grupo kun spirado per pulmoj, kvankam ankoraŭ kun malvarma sango, kiel la proksima grupo de fiŝoj, pli proksima al senvertebruloj.

[redaktu] Referencoj

Lamarko (Lamarck), Filozofio zoologia, 1809. SAT-Broŝurservo, 1987. Tradukis Valo. (paĝo 127).

[redaktu] Fotoj

kameleono

testudo

[redaktu] Eksteraj ligiloj

 http://tolweb.org/tree?group=Amniota&contgroup=Terrestrial_Vertebrates

 http://www.nhf.dk/

 http://cheni.0086e.net/qiu/class_reptile/

 LAST: LITOVIO: Reptilioj en la domo el Monato (2002/11, p.16)