Reptiliumi

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Ĉi tiu artikolo estas verkita en Esperanto-Vikipedio kiel la unua el ĉiuj lingvoj en la tuta Vikipedia projekto.

Reptiliumi estas Esperanta idiotismo kun la signifo "krokodili, aligatorikajmani". Ĝi tamen estas ege malofte uzata, ĉar kutime oni simple uzas krokodili anstataŭe.

Krokodili[redakti | redakti fonton]

Krokodilo
Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Krokodili.

Krokodili estas Esperanta idiotismo kun la signifo "en Esperanta medio paroli lingvon kiu estas la denaska lingvo de iuj ĉeestantoj". Kelkfoje la vorto krokodili estas uzata kun la signifo "en Esperanta medio paroli ajnan etnan lingvon".

Krokodilado estas ĝenerale malakceptata inter esperantistoj. Oni volas eviti ĝin por pli bone praktiki Esperanton, por ke oni povu bone uzi ĝin, kiam oni vere bezonas ĝin, parolante kun eksterlandanoj. Homoj, kiuj nur malofte povas vojaĝi eksterlanden, alikaze preskaŭ neniam havus la eblecon praktiki sian Esperanton. Dum internaciaj Esperanto-renkontiĝoj, krokodilado povas kaŭzi nekomprenon, kaj tial estas eĉ malpli akceptata ol en kunvenoj de samlandanoj. Aldone, krokodilado povas kaŭzi malbonan impreson al vizitantaj ĵurnalistoj aŭ aliaj eksteruloj ĉe la aranĝoj, ĉar ili povus pensi ke per Esperanto oni ne povas bone esprimi sin. Ĉiuj ĉi kialoj kune igas la krokodiladon malakceptata inter esperantistoj, tiel ke ili ofte instigas homojn paroli Esperanton, eĉ se tio ne absolute necesas por rektaj komunikaj kialoj. Tamen, foja krokodilado kun komencantoj por klarigi gramatikajn detalojn estas pli akceptata. Sed multaj preferas alparoli komencantojn per simpla, malrapida Esperanto, por ke ili baldaŭ plibonigu sian lingvoscion. Paroli en fremdlingvo por plibonigi sian scion de alia fremdlingvo en Esperanto-aranĝo estas iom pli akceptata trajto.

Aligatori[redakti | redakti fonton]

Aligatoro

Aligatori estas Esperanta idiotismo kun la signifo "en Esperanta medio paroli alian lingvon ol Esperanton, kiu estas gepatra lingvo de nur parto de la ĉeestantaro". Tamen, la preciza difino de aligatori povas iomete varii.

En la plej multaj situacioj, aligatorado estas same malakceptata inter esperantistoj kiel krokodilado. Tamen, dum kelkaj internaciaj Esperanto-renkontiĝoj, oni organizas apartan programeron nomitan aligatorejo, dum kiu oni nur rajtas aligatori kaj kajmani, por ke oni praktiku sian scipovon de fremdlingvoj. Aŭ ekster tiaj aligatorejoj, aligatorado por plibonigi sian scipovon de fremdlingvo estas pli akceptata trajto ol krokodilado.

Homon, kiu aligatoras, oni kelkfoje nomas aligatoro.

Kajmani[redakti | redakti fonton]

Kajmano

Kajmani estas esperanta idiotismo kun la signifo "en Esperanta medio paroli lingvon alian ol Esperanton, kiu estas gepatra lingvo de neniu ĉeestanto".

Tamen, la preciza difino de kajmani povas iomete varii.

En la plej multaj situacioj, kajmanado estas same malakceptata inter esperantistoj kiel krokodilado. Tamen, dum kelkaj internaciaj Esperanto-renkontiĝoj, oni organizas apartan programeron nomitan aligatorejo, dum kiu oni nur rajtas aligatori kaj kajmani, por ke oni praktiku sian scipovon de fremdlingvoj.

Homon, kiu kajmanas, oni kelkfoje nomas kajmano.

Lacerti[redakti | redakti fonton]

Lacerto

Lacerti estas Esperanta idiotismo kun la signifo "en Esperanta medio paroli alian planlingvon ol Esperanton".

Tamen, la preciza difino de lacerti povas iomete varii. Pli malofta signifo estas "en Esperanta medio, inter parolantoj kun similaj denaskaj lingvoj, uzi sian gepatran lingvon". Ekzemple kiam hispana esperantisto parolas la hispanan al brazila esperantisto, kaj nur estas komprenata pro la simileco inter la hispana kaj la portugala.

Lacerti (en la pli kutima, unua, signifo) estas multe malpli kutima fenomeno ol la aliaj reptiliumadoj. Pro tio ne ekzistas tiom fortaj sintenoj kontraŭ ĝi kiel kontraŭ la aliaj reptiliumadoj. Multaj esperantistoj tamen ĝenerale malaprobas aliajn projektojn por internacia helplingvo, kaj tial ankaŭ koleriĝus aŭdi ilin en Esperanta aranĝo. Tamen la planlingvo Tokipono, kiu ne celas esti internacia helplingvo, estas instruata en apartaj kursoj dum la tri lastaj IS-oj (inter jaroj 2003 kaj 2006) kaj multaj homoj interesiĝis. La fakto ke ĝi ne estas konkurenco al Esperanto faciligas ĝian vojon al "akceptata lacertado".

Homon, kiu lacertas, oni kelkfoje nomas lacerto.

Gaviali[redakti | redakti fonton]

Gavialo

Gaviali (aŭ malkrokodili) estas Esperanta idiotismo kun la signifo "paroli Esperanton, kiam alia lingvo pli taŭgus" aŭ kun la signifo "uzi Esperanton por ke ĉeestantaj ne-Esperantistoj ne komprenu onin".

Inter esperantistoj, gaviali (en la unua signifo) estas kutime pli akceptata ol krokodili, ĉar per ĝi oni praktikas sian scipovon de Esperanto, por ke oni poste povu uzi ĝin, kiam oni vere bezonas ĝin, parolante kun eksterlandanoj. Gaviali en la dua signifo ofte okazas, kiam malmultaj Esperantistoj renkontiĝas ekster Esperanto-aranĝo, kaj estas kune kun ne-Esperantistoj. Se ili volas komuniki ion sen esti komprenata de la ne-Esperantistoj, ili povas uzi Esperanton. Tion oni nomas "gaviali" (en la dua signifo de la vorto). Tiun agon ne-Esperantistoj povas konsideri ĝena.

Homon, kiu gavialas, oni kelkfoje nomas gavialo.