Roman Polański

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Roman Polański dum la Festivalo de Cannes en 2002

Roman POLAŃSKI (naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1933 en Parizo) estas familie poldevena filmreĝisoro, verkisto, aktoro kaj filmproduktisto, gajninto de la Akademia Premio. Post komenco de sia kariero en Pollando, Polański fariĝis internacie renoma filmisto kaj Holivuda reĝisoro de filmoj kiel ekzemple Rosemary's Baby (1968), Chinatown (1974) kaj La Pianisto.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Sian infanecon dum la Dua Mondmilito li pasis en la Krakova geto. Liaj gepatroj estis polaj, katolikaj judoj. En 1953, post teatraj roloj li debutis en filmo Tri rakontoj (Trzy opowieści). De 1954 Polański studis en Filma Skolo en Lodzo negajnante tamen la diplomon. En 1959 edzigis kun Barbara Kwiatkoska, tamen tiu edzigo ne trapasis eĉ tri jarojn. Li elmigris al Parizo sed li rapide revenis por reĝisori la Tranĉilon en la akvo- sian unuan monde apreciitan filmon. Oni nominigis ĝin al Oskaro. Poste li elmigris al Francio kaj Britio. En 1969, lia nova edzino, Sharon Tate, estis murdita per la Manson Familio. Lia depresio ne haltigis lin por krei ceterajn filmojn. En 1965 jaro Polański kreis Repultion- la ĉefa persono de filmo rolis Catherine Deneuve. En 1978, li deklaris sian kulpan pri ke li, kontraŭ Usona leĝo, seksumis kun dek tri jaraĝa fraŭlino, Polański fuĝis al Francio, kie li nun loĝas kaj daŭras esti fuĝanto el usona justeco.

Pro ke li malliberiĝus se li revenigas Usonon, lin daŭras direkti filmojn en Eŭropo inkluzivanta "Frantic" (1988), "La juna ino kaj la morto" (Death and the Maiden) (1994). Lia plej grava filmo kunigita kun la patruja Pollando estas "La Pianisto" (The Pianist, 2002)- kie li adaptis la historion de vivo dum la Dua Mondmilito de Władysław Szpilman, pola pianisto. La filmo montras la realecon de la batalo en detruanta Varsovio. La filmo estis Akademio-Premiita kaj Filmfestivalo de Cannes Palme d'Or-Premiita. Inter la ĝis nun lastaj filmoj de Polański estas Oliver Twist (baze de la romano de Charles Dickens) (2005).

Je la 27-a de oktobro 2009 Polański estis arestita je la flughaveno Zuriko (Svislando). Oni prevente enprizonigis lin, atendante peton por ekstradicio de Usono.

Familio[redakti | redakti fonton]

Li vivas ekde 198o en geedzeco kun Emmanuelle Seigner, kun kiu ili havas du infanojn.

Filmoj reĝisoritaj de Polański[redakti | redakti fonton]

  • 1955 : La biciklo (Rower)
  • 1956 : Murdo (Morderstwo)
  • 1956 : Rido per plena dentaro (Uśmiech Zębiczny)
  • 1957 : Ni tranĉu la balon! (Rozbijemy Zabawę)
  • 1957 : Kirk Douglas
  • 1958 : Du homoj kun ŝranko (Dwaj Ludzie z Szafą)
  • 1959 : La Lampo (Lampa)
  • 1959 : Kiam anĝeloj tombas (Gdy Spadają Anioły)
  • 1960 : Le Gros et le maigre
  • 1962 : Les Mammifères ou Les Bipèdes familiers (Ssaki)
  • 1962 : Tranĉilo en akvo (Nóż w wodzie)
  • 1963 : Les Plus Belles Escroqueries du monde
  • 1965 : Repulsion
  • 1966 : Cul-de-sac
  • 1967 : La balo de vampiroj (The Fearless Vampire Killers ou Pardon me, but your teeth are in my neck)
  • 1968 : bebo de Rosemary (Rosemary’s baby)
  • 1971 : Macbeth (The Tragedy of Macbeth)
  • 1972 : Kio? (What ?, Che ?, Co?)
  • 1974 : Chinatown
  • 1976 : La lokatoro (The Tenant)
  • 1979 : Tess
  • 1986 : Piratoj (Pirates)
  • 1988 : Frantic
  • 1992 : Bitter Moon
  • 1994 : La juna ino kaj la morto (Death and the Maiden)
  • 1999 : La naŭa pordo (The Ninth Gate)
  • 2002 : La Pianisto (The Pianist)
  • 2005 : Oliver Twist
  • 2007 : Al ĉiu sia kinoĈi tiu eta korbata salto, kiam la lumo estingiĝas kaj la filmo komenciĝas (Chacun son cinéma ou Ce petit coup au coeur quand la lumière s'éteint et que le film commence)