Siméon-Denis Poisson

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Disambig.svg Por samtitola artikolo vidu la paĝon Poisson (apartigilo).
Siméon Denis Poisson

Siméon-Denis POISSON (* 21-a de junio 1781 en Pithiviers (Département Loiret) — 25-a de aprilo 1840 en Parizo) estis eksterordinare kreiva franca fizikisto kaj matematikisto. Lia nomo prononciĝas kiel: [simeõ deni poasõ].

Biografio[redakti | redakti fonton]

Poisson ekstudis matematikon en 1798 ĉe École polytechnique, kie li konatiĝis kun Laplace kaj Lagrange. Jam en 1802 li profesoriĝis tie kaj transprenis la katedron de Fourier en 1806, post kiam tiu estis sendita de Napoleono al Grenoble.

Poisson laboris pri ondoteorio, akustiko, elasteco kaj varmo kaj pri la elektraj ecoj de solidaj korpoj.

En 1838 li publikigis sian probabloteorion (interalie la Poasonan distribuon).

Sciencaj malkovroj[redakti | redakti fonton]

  • "Poasona leĝo", kiu priskribas la rilaton inter premo p kaj volumeno V en adiabata ŝanĝiĝo:
pV^{\gamma} = const. ~
TV^{(\gamma-1)} = const. \quad pV^\gamma = const. \quad \frac{T^\gamma}{p^{(\gamma-1)}} = const., kie γ estas la adiabata eksponento (foje nomita κ).
  • "Poasona koeficiento" μ en mekaniko, kiu indikas, kiomgrade laŭlonga etendo ε rilatas al la samtempa traversa kontrakto (maletendo) εq, kiam bastono estas submetata la tira streĉo. La "Poasona koeficiento μ" estas materiospecifa konstanto, ĉiam inter 0 kaj 0,5.

Kiel matematikisto Poisson laboris diverskampe, interalie en diferenca geometrio, infinitezima kalkulo und probablokalkulo. Pluraj matematikaj terminoj rilatas al lia nomo:

Lia nomo estas enskribita en Eiffel-turo (vidu: La 72 nomoj sur Eiffel-turo.

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]