Slovakio

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Slovakio
slovake: Slovensko
respubliko
EU location SVK.png
Situo de Slovakio enkadre de Eŭropo
Flago-de-Slovakio.svg
Coat of arms of Slovakia.svg
Oficiala nomo: Slovenská republika
Himno: Nad Tatrou sa blýska
Lando Flago de Slovakio  Slovakio
Membreco
Historiaj regionoj Grandmoravia imperio, Hungara reĝlando, Slovaka ŝtato, Ĉeĥoslovakio
Parto de Eŭropo
Montaroj
Najbaras kun
Regionoj
Grandaj urboj
Konataj lokoj
Riveroj
Ĉefurbo Bratislavo
 - mezo Bratislavo
 - alteco 300 m s. m.
 - koordinatoj 48°08′38″N 17°06′35″E  /  48.14389°N, 17.10972°O / 48.14389; 17.10972 (Slovakio)
Plej alta punkto Gerlachovský štít
 - situo Altaj Tatroj
 - alteco 2 655 m s. m.
Plej malalta punkto Streda nad Bodrogom
 - alteco 94 m s. m.
Areo 49 035,0 km² (4 903 500 ha)
Loĝantaro 5 396 168 (julio de 2007)
Denseco 110,05 loĝ./km²
Orogenenezo
montariĝo
Okcidentaj Karpatoj
Estiĝo 1-a de januaro 1993
Gvidantaro Parlamento de Slovakio
Prezidento Andrej Kiska
Horzono MET (UTC+1)
 - somera tempo MEST (UTC+2 (marto ĝis oktobro)
Telefona antaŭkodo +421
ISO 3166-1 703 SVK SK
Aŭtokodo SK
Interreta domajno .sk
Nacia himno Nad Tatrou sa blýska
Monunuo eŭro
Lingvo slovaka
Situo de la ĉefurbo enkadre de Slovakio
ButtonRed.svg
Situo de la ĉefurbo enkadre de Slovakio
Commons-logo.svg Vikimedia Komunejo: Slovakia
Portal.svg Portalo pri Slovakio
Esperanto-movado en Slovakio

Slovakio, aŭ Slovakujo, estas lando en centra Eŭropo. Slovakio estas membro de Eŭropa Unio, NATO, UNO kaj Visegrada grupo.

Nomo[redakti | redakti fonton]

Oficiala nomo de Slovakio havas du formojn: longan - Slovaka respubliko kaj mallongan - Slovakio.

Insignoj[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Blazono de Slovakio.

Historio[redakti | redakti fonton]

Loupe.svg Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Historio de Slovakio.

Politika sistemo[redakti | redakti fonton]

Administra divido[redakti | redakti fonton]

Mapo de la regionoj de Slovakio kun iliaj ĉefurboj

Geografio[redakti | redakti fonton]

Geografiaj "plej"-aĵoj[redakti | redakti fonton]

La plej malalta punkto estas Streda nad Bodrogom (94 m super marnivelo) estas vilaĝo en la suda parto de Orientslovakia ebenejo. La malplej alta punkto estas tiu punkto, kie la rivero Bodrog elfluas el slovaka teritorio. La teritorio estas trakreskata de veproj kaj malsekejaj arboj.

La plej alta vulkana monto de La Karpatoj estas Poľana (1458 m) en la regiono Slovenské stredohorie (Slovaka mezmontejo). Ĝi estas grandega, forte trasulkiĝinta vulkano. La diametro de la vulkano mem estas 6 km, tiu de la bazo ĉirkaŭ 18 km. La kratero havas formon de valkaldrono profunda proksimume 300 m, finiĝanta per ronda remparo longa 23 km. La montaro estas protektata regiono kun areo 200,79 km².

La plej granda ebenejo estas Podunajská nížina (Laŭdanuba ebenejo) – ĉirkaŭ 10 000 km². Ĝi estas ampleksa ebena teritorio en sudokcidento de Slovakio, parto de Malgranda danuba valkadrono. Pli alta, norda parto estas kreita per montregiona surfaco.

La plej granda teritorio de blovitaj sabloj estas Záhorská nížina (Transmontara ebenejo) – longeco 75 km, larĝeco 35 km. Tio estas ebena teritorio en okcidento de Slovakio trans la montaro Malé Karpaty, tial nomata Záhorie (Transmontara); situas en la norda parto de Viena valkaldrono. Grandaj areoj de sablo blovita fare de okcidentaj ventoj en kvarmontaro.

La plej profunda malvastvalo estas Zádielska dolina (Valo de Zádiel) – profundeco preskaŭ 400 m, longeco preskaŭ 3 km, larĝeco de la fundo 10 m. Mallonga kanjona valo kreigita per la rivereto Blatnica ("Koteskulo") en kalkŝtonoj de Slovaka karsto. La flankaj deklivoj formigas la akrajn transpendajn murojn. Multe da ŝtonegaj formacioj havas diversajn aspektojn kun trafaj nomoj. La valo estas ŝtata rezervejo.

La plej grandioza valo estas Bielovodská dolina (Valo de Blankakvo) – pli ol 10 km longa, en la norda flanko de Altaj Tatroj. Ĝia suba parto atingas la teritorion de Pollando. En la supra parto ĝi disbranĉiĝas je multaj flankaj grandetaj kaj malgrandetaj valoj kun multaj montarlagoj kaj akvofaloj.

La plej profunda groto estas Starý hrad (Malnova kastelo) – 424 m Ĝi situas en Krakova hoľa (Nudmonto de Krak) en la norda parto de Malaltaj Tatroj. Pli ol 500 m longa groto havas la nomon laŭ karakteriza roka formacio. Oni malkovris ĝin en la jaro 1967 kaj longe ĝi estis konsiderata abismo.

La plej granda disfalo kaj etpeciĝo de vulkana materialo Kamenné more (Ŝtona maro) – 0,133 km², unika natura kreitaĵo ĉe la vilaĝo Vyhne (Forĝejoj) en la monto Kamenná (Ŝtona), montaro Štiavnické vrchy. La ŝtona maro kreiĝis per disfalo de riolitoj kun influo de malfortaj fluidaj movoj.

La plej granda rivero estas Danubo – longeco 2850 km, en Slovakio 172 km. Ĝi trafluas 8 ŝtatojn. Ĝi deakvigas preskaŭ tutan teritorion de Slovakio.

La plej kruta rivero estas Poprad – alteca diferenco 1567 m. Ĝi fontas en Altaj Tatroj (pli precize, ekestas per kuniĝo de Hincov potok (rivereto) kaj Krupá en Mengusovská dolina (valo)) kaj ĝi enfluiĝas en riveron Dunajec en la teritorio de Pollando.

La plej profunda lago estas Veľké (Granda) Hincovo pleso (montarlago) – profunda 53 m. Ĝi estas glacia lago en la fino de Mengusovská dolina (valo). Kun areo 0,179 km² la plej granda montarlago en la Slovaka parto de Altaj Tatroj.

Ununura gejsero en Slovakio troviĝas ĉe vilaĝo Herľany. Ĝi sputas la akvon el profundeco 405 m ĝis alteco 30-40 m. La intervalo inter erupcioj estas 32-34 horoj kaj daŭras ĉirkaŭ 30 minutojn; dume la gejsero sputas 600 hl da mineralakvo. La temperaturo estas 12-14 °C, je la fino de erupcio ĝi altiĝas ĝis 22-24 °C. La gejsero ekestis kiel arteza puto bortruita en la jaro 1870.

La plej longa akvofalo situas ĉe Kmeťov vodopád (Akvofalo de Kmeť) – 900 m. Tio troviĝas en la valo Nefcerka en Altaj Tatroj. La altan rokan ŝtupon el Nefcerka ĝis Kôprová dolina (Aneta valo) travenkas 3 akvofaloj dislokigitaj en supermara alteco 1580-1200 m.

La plej fortega akvofalo estas ĉe Skok (Salt'), ĝi estas belega akvofalo en la meza parto de Mlynická dolina (Valo de Mlynica) en Altaj Tatroj. Ĝi ekestas el la rivereto Mlynica elfluiĝinta el la supra parto de la valo. Ĝi travenkas la rokon, obstaklon kiu dig-haltigas malgrandan lagon nomitan Nad Skokom (Super Salt').

Naturo[redakti | redakti fonton]

Kulturo[redakti | redakti fonton]

Esperanto en Slovakio[redakti | redakti fonton]

En 1969 slovaka Esperanto-asocio estis (re)fondita. En 1976 ĝi rajtis aliĝi al UEA. Inter plej gravaj esperantaj organizoj estas:

Ceteraj informoj[redakti | redakti fonton]

  • Urboj: Košice (214 mil), Žilina (88 mil), Prešov (78 mil).
  • Loĝantaro: 5.369.000 (1995), inter ili 87% slovakoj, 10,5% hungaroj.
  • Parollingvoj: slovaka, ĉeĥa, romaa, regione hungara. Sude en Slovakio vivas 550 mil hungaroj(2001).
  • Eksporto: feraj rimedoj, kemiaĵoj, naftoproduktoj, armiloj.
  • Pokapa GNP: 2.950 $.
  • Historio:

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]

Aliaj projektoj[redakti | redakti fonton]

Eksteraj ligiloj[redakti | redakti fonton]