Socia justeco

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Socia justeco estas la koncepto de socio, kiu ĝenerale temas pri homaj rajtoj kaj egaleco, kaj kiu atingas justecon en ĉiu parto de socio, anstataŭ ol nur en administrado de leĝo, kaj estas en konstitucio de Internacia Organizaĵo de Laboro. La termino povas esti senforma, kaj enteni kelkfoje sinkontraŭdirajn valorojn de justeco. Oni ĝenerale pripensas ĝin kiel mondon, kiu donas al individuoj kaj grupoj justan pritraktadon kaj neŭtralan dividon de la avantaĝoj de socio. (Malsamaj porpledantoj de socia justeco evoluigis malsamajn interpretojn pri kio konsistigas justan pritraktadon kaj neŭtralan dividon.) Ĝi ankaŭ povas referenci al la disdonado de la avantaĝoj kaj malavantaĝoj ene de socio.

Socia justeco estas ambaŭ filozofia afero kaj grava politika afero, religio, kaj civila socio. La plimulto da individuoj deziras vivi en justan socion, sed malsamaj politikaj ideologioj havas malsamajn ideojn pri kio "justa socio" fakte estas. Maldekstristoj ofte uzas la terminon "socia justeco" por priskribi socion kun pli grandskala ekonomika egaleco, kiun oni povus atingi per progresema impostado, enspeza redisdonado, aŭ propraĵa redisdonado. Dekstristoj ankaŭ uzas la terminon "socia justeco," sed ĝenerale kredas, ke oni povas plej bone atingi justan socion per la libera merkato, kiun ili kredas provizi egalecon de okazo, kaj antaŭenigas homamon kaj kariton. Socia justeco temas pri nepolitika filozofia koncepto en multe da la skribado de John Rawls. Estas fundamenta katolika socia instruo, kaj estas unu el la Kvar Fudamentaĵoj de verdaj partioj. Ambaŭ la dekstro kaj maldekstro kutime konsentas pri la graveco de leĝo, homaj rajtoj, kaj iu formo de sociala ŝtato (tamen la maldekstro subtenas la socialan ŝtaton multe pli ol la dekstro).