UK 1905
El Vikipedio
1-a Universala Kongreso de Esperanto, en ĉeesto de la kreinto de Esperanto, Ludwik Lejzer Zamenhof
Bulonjo-ĉe-Maro, Francio, 7-12-a de aŭgusto 1905
688 aliĝintoj el 20 landoj.
La kongreso havis brilan sukceson, estis solvitaj diversaj gravaj problemoj, kiel ekzemple La Deklaracio pri Esperanto. La 9an de aŭgusto 1905 en Bulonjo-ĉe-Maro estis aprobitaj la Fundamento, la starigo de la Lingva Komitato kaj de la Organiza Komitato, la flago.
- Organiza komitato
- Prezidanto : Émile Boirac
- Sekretario : Paul Boulet
- Teatraĵoj prezentitaj
- Mensogo pro amo de Eugène Labiche. Prezentis amatora trupo f-inoj SAMUEL kaj PANNEVIN, s-roj C. LEPHAY, Paul Boulet, C. Michaux, MARTIN , SAMUEL, francoj.
- Edziĝo kontraŭvola de Molière. Prezentis amatora 10-persona trupo el 8 landoj. S-ino R. JUNCK, ĉeĥ-devena italino; f-ino H. CEDERBLAT, svedino, membro de la Lingva Komitato; s-ino AVILOV, rusino; s-roj Paul Boulet, franco; B. MUDIE, anglo; J. ANSEL, franco; L. COGEN, belgo; C.F. KÜCHLER, germano; Albert Saint-Martin, kanadano; J. Allum, norvego.
- Hamleto de William Shakespeare. Deklamis monologon angla komponistino kaj kantistino F. L. Schäfer.
- Edziĝo per telefono de Jacques Ferneuze. Prezentis amatora franca trupo : Georges Warnier kaj Georges Grosset. La prezento okazis en Salono Conway en antaŭkongreso en Parizo.
[redaktu] Enciklopedio de Esperanto :
Boulogne-sur-Mer (bulonj-sür-mer, en E-a formo Bulonjo-ĉe-Maro), urbo en Norda Francujo; 55.400 loĝantoj, la urbo de la 1-a UK 7-12 aŭgusto 1905, kiun ĉeestis 688 esperantistoj el 20 landoj. - La unua internacia kunveno, kvazaŭ antaŭkongreso okazis en Calais, kie precipe francoj kaj angloj kunvenis. Estis eksperimento, ĉu diverslingvaj esperantistoj reciproke sin komprenas. Ĉar la provo bonege sukcesis, oni decidis kunvoki pli grandstilan kunvenon por proksima jaro en Boulogne. Dum la preparoj eksplodis la milito inter Japanujo kaj Rusujo kaj estis danĝero kaj eĉ famo, ke L. L. Zamenhof ne povos partopreni. Feliĉe la kaŭzo de la famo estis nur, ke lia pli juna frato devis militservi. Jam antaŭ la kongreso en la gazetoj ekestis diskuto pri organizaj demandoj, precipe en Lingvo Internacia (1904, p: 271.), en kiu partoprenis krom L. L. Zamenhof ankaŭ Capé, Bourlet, Moch. Ankaŭ la fama Deklaracio, pli bone la projekto de ĝi, jam aperis en Lingvo Internacia en julio 1905. Jam antaŭ la kongreso en Parizo okazis internaciaj kunvenoj; ili komenciĝis per neatendita vizito al grupvespero en Sorbonne de gesinjoroj Zamenhof; ĉeestis jam kelkaj eksterlandaj kongresanoj. Proksimajn tagojn okazis disdonado de premioj per L. L. Zamenhof por plej talentaj lernantoj en Parizo, internacia Esperanto-koncerto, solena akcepto de L. L. Zamenhof kaj de la kongresanoj en urba palaco. La ĉefa karaktero de la kongreso estis la persona interamikiĝo de la propagandistoj, festenoj, koncerto kun deklamo de diversnaciuloj. Dum tia koncerto laŭlitere "malantaŭ la kulisoj" L. L. Zamenhof kaj siaj amikoj preparis la finfinan redakton de la Deklaracio ĉiesvoĉe akceptita la sekvantan tagon. Plej gravaj okazintaĵoj: malferma kunsido en la urba teatro, la fama parolado de Zamenhof, unua publika parolado, je kies fino li deklamis la preĝon sub la Verda Standardo; ludado de "Mensogo pro Amo" de Labiche. Proksiman tagon (dimanĉe) katolika diservo (meson faris abato Peltier); naciaj preparaj kunvenoj; tagmeze ekskurso al Wimereux; vespere koncertego; ludado de "Kontraŭvola edziĝo" de Molière, la roloj luditaj de anoj el sep diversaj nacioj. Lunde: laborkunsido, akcepto de Deklaracio, festena kunveno por 300 esperantistoj, fratiĝo inter katolika kaj protestanta pastroj (Peltier kaj Schneeberger). Vespere balo en kostumoj, naciaj dancoj. Pluraj kunsidoj pritraktis la allason de Esperanto por telegramoj, la internacian organizon la elekton en Lingvan Komitaton. Okazis kritiko kaj klarigoj de L. L. Zamenhof pri prononcado, en kiu partoprenis multaj esperantistoj. Privat parolis pri propagando inter junularo kaj Boirac, la prezidinto, klarigis la plej taŭgan procedon por enkonduki E-n en la programon de lernejoj. Sekvis vojaĝo al angla marbordo Dover, proksiman tagon solena fermo de la kongreso. Dum la kongreso okazis ankaŭ la inaŭguro de la Esperanta standardo.
O. SIMON en EdE-B.
[redaktu] 100 jarojn poste...
La centjariĝon de la unua UK oni memorfestis okaze de la internacia amikeca renkontiĝo Boulogne2005, kiu disvolviĝis en Bulonjo-ĉe-Maro dum Pasko 2005, kaj la 26-an de marto 2005 en la sama teatro la fama unua parolado de L. L. Zamenhof denove estis aldirita. La postaj paroladoj de la ĉeestantaj politikistoj estis ĉiuj pli-malpli subtenaj al Esperanto.
[redaktu] Vidu ankaŭ
 |
Universalaj Kongresoj | |
|---|---|---|
| 1905-1915 • 1920-1939 • 1940-1980 • 1981-2010 | ||
| Boulogne 1905 • Ĝenevo 1906 • Cambridge 1907 • Dresdeno 1908 • Barcelono 1909 | ||
| Vaŝingtono 1910 • Antwerpen 1911 • Krakovo 1912 • Berno 1913 • Parizo 1914 | ||
| MILITO ........ Sanfrancisko 1915 ....... MILITO | ||
| Hago 1920 • Prago 1921 • Helsinki 1922 • Nurnbergo 1923 • Vieno 1924 • Ĝenevo 1925 | ||
| Edinburgo 1926 • Danzig 1927 • Antwerpen 1928 • Budapeŝto 1929 • Oxford 1930 | ||
