Ĉado

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
République du Tchad
جمهورية تشاد
Jumhūriyyat Tshād
Ĉada respubliko

Detaloj

Detaloj

Detaloj Detaloj
Nacia himno: La Tchadienne
Nacia devizo: Unité, Travail, Progrès
(Unueco, Laboro, Progreso)
Situo
Bazaj informoj
Ĉefurbo Nĵameno
Oficiala(j) lingvo(j) franca lingvo, araba lingvo
Ĉefa(j) lingvo(j) ĉada araba lingvo, franca lingvo, Bon Gula, Jaya, Horo, Gulay, Koke, Tunia, Karanga, Naba, Kaba So language, Zan Gula, Marfa, Surbakhal, Goundo, Dangaléat, Besme, Fania, Lele language, Morom, Masmaje, Mogum, Kwang, Mokilko language, Ngambay, Mabire, Kabalai, Kajakse, Fongoro, Kimré, Sokoro, Toram, Miltu, Mawa language, Gabri, Tamki, Mire language, Buso, Tobanga, Mubi, Zirenkel language, Sungor language, Lagwan, Malgbe, Maslam, Mser, Daju Mongo language, Babalia Creole Arabic, Mbay, Mbara language, Disa, Tumak, Muskum, Saba, Gula language, Nancere, Sila language, Kabba language, Kaba language, Kaba Deme language, Somrai, Musgu, Ngam, Mpade, Kuo, Laka language, Mangbai language, Lutos, Majera, Day, haŭsa lingvo, moderna norma araba lingvo, Dazaga, Masalit, Massa language, Azumeina language, Kendeje, Sinyar, Sar, Kanembu, Tama language, Kim, Karang, Kenga, Maba language, Mundang, Beraku language, Gidar, Pana language, Noy, Nzakambay, Teda language, Tupuri, Kera, Peve, Gadang, Boor, Zaghawa, Musey, Mararit, Ndam, Barein, Yedina language, Birgit, Mesme, Ubi, Migaama, Jonkor Bourmataguil, Bidiyo, Sarua, Amdang, Bua, Fur, Gula Iro, Kujargé language, Laal, Niellim, Sangoa lingvo, Bagirmi, Massalat, Gor, Mango, Bedjond jezik, ĉada signolingvo, Bagirmi Fulfulde, Central Kanuri, Adamaua-Fulfulde, Herdé, Runga, Ngete, Kibet, Bolgo
Plej ofta(j) religio(j) islamo
animismo
kristanismo
Areo
 % de akvo
1.284.000 km²
1,9 %
Loĝantaro 12 825 314
Loĝdenso 7,9 loĝ./km²
Horzono UTC+01:00
Interreta domajno .td
Landokodo TCD
Telefona kodo +235
Plej alta punkto Emi Koussi
Plej malalta punkto Bodele
Politiko
Ŝtatestro Idriss Déby
Ĉefministro

Djimrangar Dadnadji

Nacia tago 11-a de aŭgusto
Sendependiĝo disde Francio 11-a de aŭgusto 1960
Ekonomio
Valuto centr-afrika franko (XAF)
MEP laŭ 2005
– suma $15,260 mlrd
– pokapa $ 1.519
Esperanto-movado
Landa E-asocio Ĉada Esperanto-Asocio
v  d  r
Information icon.svg

Ĉado (longe Ĉada respubliko, ankaŭ malofte Ĉadio, Tchad en la franca) estas lando en Saharo en Afriko. En tiu lando troviĝas la samnoma lago Ĉado (por lingve distingi ĝin disde la lando, iuj preferas nomi la landon Ĉadio.

Ĝiaj ĉefaj eksportoj estas kotono, viandaĵo, fiŝo, kaj teksaĵoj.

Dum 1920-1960 Ĉado estis kolonio de Francio. En la 1960-aj jaroj komenciĝis interna milito inter la islamana nordo kaj la kristana sudo, kiu daŭras ĝis hodiaŭ.

Ekstera politiko[redakti | redakti fonton]

Ĉado apartenas al la AKP-ŝtatoj, aro da momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko kiuj ĝuas specialajn rilatojn kaj komunajn instituciojn kun Eŭropa Unio surbaze da la konvencioj de Lomé kaj, poste, de la konvencio de Kotonuo .

Esperanto[redakti | redakti fonton]

Estas Ĉada Esperanto-Asocio sen rilatoj al UEA.

Vidu ankaŭ[redakti | redakti fonton]