Ĉela divido

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Tri tipoj de ĉela divido

Ĉela divido estas la procezo per kiu gepatra ĉelo dividiĝas en du aŭ pli da ĉelidoj. Ĉela dividado kutime okazas kiel parto de pli granda ĉela ciklo. En eŭkariotoj, estas du klaraj specoj de ĉela divido: vegetativa divido, per kiu ĉiu ĉelido estas genetike identa al la gepatra ĉelo (mitozo), kaj reprodukta ĉela divido, per kiu la nombro de kromosomoj en la ĉelidoj estas malpliigita je duono por produkti haploidajn gametojn (mejozo). Mejozo produktas kvar idajn ĉelojn sub unu rondo de DNA-reproduktado sekvata de du dividoj. Homologaj kromosomoj estas apartigitaj en la unua divido, kaj frataj kromosomoj estas apartigitaj en la dua divido. Ambaŭ ĉi ciklaj dividaj cikloj estas uzataj en la procezo de seksa reproduktado en iu momento de ĝia vivciklo. Ambaŭ verŝajne ĉeestas en la lasta eŭkariota komuna praulo.

Prokariotoj (bakterioj) travivas vegetan ĉelan dividon nomatan duuma fisio, kie ilia genetika materialo estas apartigita egale en du ĉelidojn. Dum duuma fisio multaj estas la rimedoj de divido de plej multaj prokariotoj, estas alternativaj manieroj de divido, kiel burĝonanta, kiuj estis observitaj. Ĉiuj ĉelaj sekcioj, sendepende de organismo, estas antaŭitaj de unu sola rondo de DNA-reproduktado.

Por simplaj unuĉelaj mikroorganismoj kiel la amebo, unu ĉela divido estas ekvivalenta al reproduktado, tuta nova organismo estas kreita. Je pli granda skalo, mitotika ĉeldividaĵo povas krei idaron el multĉelaj organismoj, kiel ekzemple plantoj kiuj kreskas post tranĉoj. Mitotika ĉeldividaĵo ebligas per seksa reproduktado de organismoj formiĝi el la unuĉela zigoto, kiu mem estis produktita per meiota ĉeldividado de gametoj. Post kreskado, ĉela dividado per mitozo permesas kontinuan konstruadon kaj riparon de la organismo. La homa korpo travivas proksimume 10 kvaronojn da ĉelaj sekcioj dumvive.

La ĉefa zorgo de ĉeldividado estas la konservado de la originala genoma ĉelo. Antaŭ ol dividado povas okazi, la gena informo konservita en kromosomoj devas esti reproduktita, kaj la duobligita genaro devas esti apartigita inter ĉeloj. Multe da ĉela infrastrukturo implikas en konservado de gena informo inter generacioj.