Ĉeroka lingvo

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Ĉeroka lingvo
ᏣᎳᎩ (Tsalagi)
Origina setlejo antaŭ la pelado tra Usono en la 19a jarcento. Nuntempe ĉirkaŭ duono de la parolantoj vivas en Oklahomo.
Origina setlejo antaŭ la pelado tra Usono en la 19a jarcento. Nuntempe ĉirkaŭ duono de la parolantoj vivas en Oklahomo.
Parolata en Usono, ĉefe en la ŝtatoj Norda Karolino kaj Oklahomo
Parolantoj inter 10.000 kaj 14.000
Skribo ĉeroka silabaro kaj latina alfabeto
Lingvistika klasifiko
Irokeza lingvaro
Sudirokeza lingvaro
Ĉeroka
Lingvaj kodoj
Lingvaj kodoj
  ISO 639-2 chr
  SIL chr
Specimeno
la Patro Nia: Aŭdigu sondosieron ĉi tie
v  d  r
Information icon.svg

La ĉerokoj parolas irokezan lingvon, skribatan per la ĉeroka silabaro, skribsistemo inventita de Sequoyah (alinome George Guess). Laŭ lia sistemo ĉiu simbolo reprezentas silabon anstataŭ fonemon. Dum la kvanto da eblaj silaboj en la angla lingvo estas multe tro granda por silabaro, la 85 simboloj de la ĉeroka skribo estas konvena maniero skribi la ĉerokan. Kvankam iuj simboloj similas al literoj latinaj, ilia sona estas tute malsama (la simbolo por la sono "a" ekzemple similas al latina "D"). Sequoyah vidis la latinan skribaĵon, sed ne regis ĝin; neniu alia ŝajnas esti konstruinta skribon tiel.

La ĉeroka (aŭ tsalagi propralingve) estas polisinteza, samkiel la plejmulto de la nordamerikaj lingvoj. Kiel en la latina aŭ la germana, eroj de signifo (nomataj morfemoj) estas ligataj kunen kaj foje konsistigas tre longajn vortojn. Ĉerokaj verboj, la vortklaso plej grava, devas enteni almenaŭ pronoman prefikson, verbradikon, aspektan kaj modalan sufikson. Ekzemple la verbformo ke:ka (= mi estas iranta) havas ĉiujn-ĉi elementojn. La pronoma prefikso estas k- (= mi), kaj la verbradiko estas -e- (= iri). La aspektsufikso estas -k-, kaj la modala sufikso estas -a. Verboj ankaŭ povas havi prefiksojn antaŭpronomajn kaj refleksajn, kaj sufiksojn derivajn. Entute estas 21.262 formoj por regula verbo.

Cherokee Syllabary.svg

Aliaj projektoj[redakti | redakti fonton]