Ĝalal Talabani

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Ĝalal Talabani

Ĝalal TALABANI (* 1933 en Kelkan, Kurdistano, Irako - + 2017) foi la ŝtatprezidanto (prezidento) de Irako kaj prezidanto de Patriota Unuiĝo de Kurdistano (PUK) en Irako, unu el la du grandaj kurdaj partioj de iraka Kurdistano.

Post la iraka milito kaj aresto de Saddam Hussein li estis ano de la iraka registara konsilantaro, kiu malfondiĝis la 1-an de junio de 2004. Ĉe la parlamentaj elektoj (la 30-an de januaro en 2005) la Kurda Alianco (ligita al PUK) akiris 25,7% de la voĉoj kaj certigis por si tiel 71 sidlokojn en la iraka parlamento.

Vivo kaj politika kariero[redakti | redakti fonton]

Li engaĝiĝs ekde la 1960-aj jaroj en la kurda politiko. Talabani estis kunfondinto de la Kurda Demokrata Partio (KDP) same gvidanto de la studenta organizo de KDP. Talabani studis en la universitato de Bagdad jursciencon. En 1961, Ĝalal Talabani partoprenis en la kurda ribelo kontraŭ la registaro de Abd al-Karim Qasim. Pro la disputoj kun la KDP-prezidanto Mustafa Barzani, Talabani forlasis la partion kaj aniĝis en 1975 al splita grupo de KDP. En 1966 tiu grupeto estis interligita kun la centra registaro de Bagdad, por agi per armeaj metodoj kontraŭ KDP. En 1975, Talabani fondis kun aliaj kurdaj politikistoj PUK. Post apliko de kemiaj armiloj (fare de la centra registaro) kontraŭ la kurda loĝantaro de norda Irako en 1988, Talabani fuĝis en Iranon.

En 1991 iĝis laŭreato de la Bruno-Kreisky-Premio.

Talabani estis elektita ŝtatprezidanto de Irako la 6-an de aprilo de 2005 fare de la iraka parlamento.