Ĥanuka

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo
Ĥanuka
Bruligita ĥanukio la 7-an tagon de la festo.
Bruligita ĥanukio la 7-an tagon de la festo.
Oficiala nomo hebree: חֲנֻכָּה
Alia nomo Festo de la lumoj
Festata en judaismo, de judoj
Speco Juda
Signifo kaj senco La makabeoj sukcese ekribelis kontraŭ Antioĥo la 4-a Epifano. La templo estis denove rekonsekrita kaj menoro mirakle brulis dum ok tagoj.
Komenco la 25-a tago de monato Kislevo
Fino la 2-a aŭ la 3-a tago de monato Teveto
Kutimoj kaj tradicioj Ĉiuvespere bruligado de ĥanukaj kandeloj. Kantado de ĥanukaj kantoj, kiel estas Ma'oz Cur. Recitado de halelo. Estas manĝataj solenaj manĝaĵoj kaj manĝaĵoj frititaj en oleo, kiel estas terpomaj plataĵoj (Potato pancake/latkes) kaj benjetoj. Estas ludata ludo kun turbo kaj estas donataj ĥanukaj donacoj.
Koneksas  kun Purimo, kiel festo proklamita de rabenoj
v  d  r
Information icon.svg

Ĥanuka (Lumfesto - חנוכה [ĥanuka'] en la hebrea lingvo kaj חנוכה [ĥani-ke] en la jida) estas juda festo celebrata post la 24-a de kislevo, (variaj tagoj en decembro). Ĝi estas nomata "la festo de lumoj", ĉar ĝi memorigas, kiam oleo por unu tago daŭris ok tagojn en la lampo (menora') de la Templo de Jerusalemo, laŭ la libroj pri la Makabeoj (troveblaj en la Septuaginto, sed ne en la hebrea Masora Biblio). Oni manĝas specialajn manĝaĵojn, ludas specialajn ludojn kaj lumigas specialan kandelaron. Kontraŭe al la sepkandela menora' , la ĥanuka-kandelaro havas naŭ kandelojn, po unu por ĉiuj el ok tagoj de la origina evento plus unu por bruligi la aliajn.

Male al la aserto de kelkaj, Ĥanuka' ne iĝis la kristanisma Kristnasko, kvankam tiu estas proksima tempe; la 25-a de decembro estis origine en mitraismo "la naskiĝtago de la nevenkita suno" (dies natalis solis invicti), kaj la kristana eklezio transformis tiun sunnaskon en kristnaskon.

Dum la jaro 2011 la festo Ĥanuka okazos inter la 21-a kaj 28-a de decembro.