Abu Hanifa al-Dinaŭari

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Saltu al: navigado, serĉo

Abu Hanifa ad-Dinaŭari (أبو حنيفة الدينوري, ankaŭ skribita Abū Ḥanīfa al-Dīnawarī) estis mezorienta sciencisto kaj historiisto de la 9-a jarcento.

Vivo[redakti | redakti fonton]

Li naskis en 815 apud Dinaŭar, urbo hodiaŭ ruiniĝita inter Hamadan kaj Kermanŝaho. Do, oni debatas ĉu li estis:

  • persa, ĉar la regiono de Dinaŭar hodiaŭ apartenas al Irano;
  • kurda, ĉar plejparte la loĝantoj de tiu regiono parolas kurde;
  • araba, ĉar li verkis nur en la araba.

Li mortis en 896.

Verkoj[redakti | redakti fonton]

Lia plej fama verko estas Kitāb an-nabāt (‏كتاب النبات‎), "Libro de la Plantoj".

Li skribis multajn aliajn verkojn pli pluraj fakoj:

Pri matematiko kaj logiko:

  • Kitāb al-jabr wa l-muqābala ("Libro de la Algebro")
  • Kitāb al-ḥisāb ("Libro de la Aritmetiko")
  • Baḥth fi ḥisāb al-Hind ("Analizo de la Hinda Aritmetiko")
  • Kitāb al-jamʿ wa t-tafrīq ("Libro de la Aritmetika Kalkulado")
  • Iṣlāḥ al-manṭiq ("Reformo de la Logiko")

Pri naturaj sciencoj kaj astronomio:

  • Kitāb an-nabāt ("Libro de la Plantoj")
  • Kitāb al-kusuf ("Libro de la Suneklipsoj")
  • Kitāb al-radd ʿalā rasad al-Iṣfahānī ("Refuto de la astraj observoj de al-Iṣfahānī")
  • Kitāb al-qibla wa l-ziwāl ("Libro de la astra orientado")
  • Kitāb al-anwāʾ ("Libro de la vetero")

Pri geografio:

  • Kitāb al-buldān ("Libro de la Landoj")

Pri historio:

  • Kitāb al-akhbār al-ṭiwāl ("Historio de la Daŭrantaj Novaĵoj")
  • Kitāb al-kabīr ("La Granda Libro", pli ĝuste Historio de la Sciencoj)
  • Ansāb al-Akrād ("Genealogioj de la Kurdoj").

Pri literaturo:

  • Kitāb al-fisāḥa ("Libro de la Retoriko")
  • Kitāb aŝ-ŝiʿr wa ŝ-ŝuʿarāʾ ("Libro de la Poezio kaj de la Poetoj")