Acerfolia platano

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Jump to navigation Jump to search
Vikipedio:Kiel legi la taksonomionKiel legi la taksonomion
Acerfolia platano
ĉ. 100-jara acerfolia platano (Platanus ×hispanica) antaŭ la ĉefa stacidomo de Wiesbaden (Germanujo)
ĉ. 100-jara acerfolia platano (Platanus ×hispanica) antaŭ la ĉefa stacidomo de Wiesbaden (Germanujo)
Biologia klasado
Regno: Plantoj Plantae
Divizio: Angiospermoj Magnoliophyta
Klaso: Dukotiledonoj Magnoliopsida
Ordo: Protealoj Proteales
Familio: Platanacoj Platanaceae
Genro: Platano „Plaranus „
Specio: P. Acerfolia, ‘‘Platanus ×hispanica “
acerfolia platano, Platanus ×hispanica
= MÜNCHH.
Aliaj Vikimediaj projektoj
v  d  r
Information icon.svg

La acerfolia platano, hibrida platano, ordinara platanolondona platano (Platanus ×hispanica, Sin.: Platanus × acerifolia, Platanus ×hybrida) estas hibrido el la genro platanoj (Platanus) ene de la familio de la Platanacoj (Platanaceae). Ĝi estiĝis ĉ. la jaro 1650 per krucado el la amerika platano (Platanus occidentalis) kaj orienta platano (Platanus orientalis). Male al la gepatra parto Platanus orientalis la acerfolia platano estas tre vintrorezista. Pro sia folia formo ĝi estas intermiksita kun acero-specio.

Priskribo[redakti | redakti fonton]

arboŝelo kaj folioj
loba folio
floraro
kompleksa frukto
kompleksa frukto kaj nuksfruktoj
platano en aŭtuno

Habito kaj folio[redakti | redakti fonton]

La acerfolia platano estas somerverda arbo. Ĝi atingas alton ĝis 45 metroj. Ekzistas pli ol 300-jaraj ekzempleroj, kiuj ankoraŭ kreskas vigle. La arbo disbranĉiĝas simpodie. La arbokrono fariĝas ĉe pli maljunaj ekzempleroj alta kaj larĝa. La arboŝelo de junaj arboj estas bruna; pli kaj pli maljuniĝantaj arboj ricevas malhelgrizan ĝis brunan arboŝelon dum pli maljuniĝintaj arboj havas arboŝelon, kies ekstera tavolo defalas en maldikaj platoj. La juna arboŝelo sub tio estas flava.

La ruĝbrunaj burĝonoj estas ovoformaj kaj longas 6 ĝis 8 mm. La juna foliŝoso estas helbruna ĝis grize verda kaj harhava. La alternestarantaj, acersimilaj folioj havas folitigon. Ĝi longas 5 ĝis 10 cm. La foliplato havas mezuron de 15 ĝis 25 cm kaj estas kvinloba. Ĉe la folibazo ekzistas stipuloj, ili estas dentrandaj kaj ovoformaj. Precipe ĉe junaj arboj la stipuloj restas longe ĉe la planto.

Generaj karakterizaĵoj[redakti | redakti fonton]

La acerfolia platano estas (monoika). La floroj aperas kune kun la folioj en majo. Ĝi plej ofte staras po du ĉe amentoj; amentoj havas 6 ĝis 8 cm longan tigon. La masklaj floroj estas verdeflavaj kaj malgrandaj, la inaj floroj estas karmezinruĝaj. La floroj kreskas al ĉ. 1 cm grandaj partaj floraroj. La agregata frukto estas globforma, bruna kaj havas grandecon de ĉ. 3 cm; ili pendas ĉe longa tigo. La unuopaj fruktoj estas eĝaj-cilindraj nuksetoj, kiuj enhavas la semon.

La kromosomnombro estas 2n = 42.

Ekologio[redakti | redakti fonton]

La folioj de la acerfolia platano havas komence stelharojn, kiuj povas kaŭzi platanan tusadon. La radikoj vivas kune kun mikorizo.

Uzado[redakti | redakti fonton]

La acerfolia platano toleras aerpoluadon kaj ankaŭ toleras densigitan grundon. Tial ĝi estas en multaj landoj ŝatata surstrata arbo.

Breditaj formoj[redakti | redakti fonton]

  • 'Suttneri': tiu havas interne de la arbokrono blankajn foliojn. Tiu formo estas ege malofta. Ĝi povas ricevi altecon ĝis 22 m.

Ankaŭ ekzistas tiel nomataj tegmentoplatanoj, kiuj havas eksterordinaran arbokronon, kiu estas la rezulto de speciala pritranĉo.

Literaturo[redakti | redakti fonton]

  • Alan Mitchell: Die Wald- und Parkbäume Europas. Ein Bestimmungsbuch für Dendrologen und Naturfreunde. Paul Parey.Hamburg/Berlin. 1975 ISBN=3-490-05918-2