Adem Demaçi

El Vikipedio, la libera enciklopedio
Salti al navigilo Salti al serĉilo
Adem Demaçi
Persona informo
Naskiĝo 26-an de februaro 1936 (1936-02-26)
en Podujevo, Morava Banovina, Flag of the Kingdom of Yugoslavia (state).svg Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj
Morto 26-an de julio 2018 (2018-07-26) (82-jara)
en Priŝtino
Lingvoj albana lingvo
Ŝtataneco Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj • Reĝlando Albanio (1939–1943) • Albana Reĝlando • Demokratia Federacia Jugoslavio • Federal People's Republic of Yugoslavia • Socialisma federacia respubliko Jugoslavio • Federacia Respubliko Jugoslavio • Serbio kaj MontenegroSerbioKosovo
Alma mater Universitato de Priŝtino
Okupo
Okupo politikistoverkisto • homrajta aktivulo
Information icon.svg
vdr

Adem DEMACI (26. februaro 1936 en Priŝtino, Regno de Jugoslavio, 26an de julio 2018 en Pristina, Kosovo ) estis kosova verkisto kaj sendependec-aktivisto.

Vivkuro[redakti | redakti fonton]

Li kampanjis por la egalrajteco de Kosovo kun la aliaj respublikoj de Jugoslavio. Li estis arestita de jugoslavaj sekurecaj taĉmentoj pro sia politika agado kaj estis politika malliberulo dum entute 28 jaroj: 1958-1961, 1964-1974 kaj 1975-1990. Tial iuj konsideras lin kiel la "Nelson Mandela de Kosovo"[1] aŭ Balkanio [2] respektive.

Li estis prezidanto de la Konsilio por Defendo de Homaj Rajtoj kaj Liberecoj de Kosovo inter 1991 kaj 1995. Li estis ĉefredaktoro de Zëri, revuo kun sidejo en Priŝtino, de 1991 ĝis 1993. De 1996 ĝis 1998 li estis prezidanto de la Parlamenta Partio de Kosovo[3]. Demaçi mortis en Priŝtino, Kosovo la 26-an de julio 2018 en la aĝo de 82[4].

Premioj[redakti | redakti fonton]

Demaĉi estas laŭreato de kelkaj internaciaj premioj:

Pro sia laboro li estis honorita en 1991 per la Saĥarov-premio por Paco de la Eŭropa Parlamento.

Speciala Premio por Paco de Klubo de Universitataj Rektoroj en Madrido 1993,

Premio pro la Homrajtoj de la Universitato de Oslo 1995.

En la jaro 1994, li estis kandidatiĝinta por la Nobel-premio fare de norvegaj parlamentanoj.

Verkaro (elekto)[redakti | redakti fonton]

  • Gjarprinjtë e gjakut (romano). Jeta e Re, 1958
  • Popu (dramo), 1969
  • Kur Zoti harron (romano kun rakontoj). Zëri i Rinisë, Pristina, 1990
  • Libër për vetmohimin (romano), Pristina, 1994
  • Tung, vargu im. Rilindja, Pristina, 2002
  • Heli dhe Mimoza, Pristina, 2006
  • Dashuria kuantike e Filanit . Infopress & Buzuku, Pristina, 2007
  • Alb Prometeu . Qendra Ndërkombëtare kaj Kulturës Arbnori, Tirano, 2008

La romano “Patrino Shega kaj kvin knabinoj" esprimas la tragedian kaj psikozon de lasta milito en Kosovo.

Romanoj en Esperanto-traduko[redakti | redakti fonton]

Temas pri lia unua romano "Sangovenĝaj serpentoj", eld. Monda Asembleo Socia (MAS)[5] kaj alia postmilita (1999) romano “La patrino Shega kaj kvin knabinoj”.

Referencoj[redakti | redakti fonton]

  1. (en) Steven Erlanger: Champion of Free Kosovo Now Urges Moderation. In: The New York Times, la 10-an de aŭgusto 1999.
  2. (en) Human Rights Defender and Kosovo Dissident Adem Demaci Dies. En: New York Times. la 26-an de julio 2018.
  3. Jacky Rowland, "Kosovo leader calls for Nato troops". BBC News, la 27-an de majo 1999.
  4. (en) Lifelong political activist Adem Demaci dies at 82
  5. Du romanoj de Adem Demaĉi nun ankaŭ en Esperanto, Buletini i Institutit Shqiptar të Esperantos, Nr. 145, paĝoj 11-18, septembro-oktobro 2019